كەلەر كۇننىڭ كەمەل كەلبەتى
پارتيا توراعاسىنىڭ: «الدىمىزدا كەلە جاتقان جاھاندىق سىناقتاردان تەك مىقتى مەملەكەتتەر, جۇدىرىقتاي جۇمىلعان حالىقتار عانا وتە الادى», دەپ قيىندىقتاردان شىعار جولدىڭ نۇرلى شۋاعىن كورسەتكەنى دە جيىنعا قاتىسۋشىلاردىڭ جۇرەگىنە بەرىك ۇيالادى.
ومىردەگى نەگىزگى ماماندىعىم اۋىز ادەبيەتىن زەرتتەۋشى بولعاندىقتان با, سول تولقىمالى ساتتە ابىلاي حاننىڭ زامانداسى, ايگىلى شال اقىننىڭ ءبىر اتالى ءسوزى جادىمدا جاڭعىرا بەردى. ول «الىستان كەدەيلىكتىڭ الدىنان شىق, توبەسى كورىنگەن سوڭ قيىن بولار», دەپ كەلۋشى ەدى.
بۇل وسىدان الدەنەشە عاسىر بۇرىن ايتىلعان اۋمالى-توكپەلى زاماننىڭ عيبراتى. كەشەگى شەجىرەلى تاريحىمىزدا حالقىمىز تالاي «تار جول, تايعاق كەشۋلەردەن» ءوتتى. ۇزىلمەگەن ءۇمىتتى ۇلتتىق رۋح پەن سەنىمگە جالعاي وتىرىپ, بۇگىنگە جەتتى.
سول ۇلى بابالارىمىزدىڭ ۇلاعاتتى جولىمەن كەلە جاتقان ەلباسىنىڭ تۋعان حالقىنا كەدەيشىلىك قامىتىن كيۋدەن ساقتاناتىن بىرەگەي جولداردى كورسەتۋى ناعىز كەمەڭگەرلىكتىڭ بەلگىسى دەسەك, جاراسپاس پا!
ءدال قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىقتا دەربەس, قۋاتتى جانە ىلگەرىشىل مەملەكەتكە اينالىپ, الەمدىك ماڭىزدى ءىس-شارالاردىڭ باستاماشىسى بولىپ جۇرگەنى جانە بيىك بەدەلگە يە بولۋى – تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ كورەگەندىگى مەن شەبەر باسشىلىعىنىڭ ناتيجەسى ەكەنى داۋسىز.
ەلباسىمىز جاڭا جولداۋى ارقىلى ەلىمىزدىڭ دامۋ ساتىسىندا كەزدەسەتىن قيىندىقتاردىڭ الدىن الۋدا ءوز ساياساتىنىڭ استارلى دا, سارابدال ەكەنىن تاعى دا دالەلدەپ بەردى. سول سەبەپتى بۇل قۇجاتتى قالامىزداعى 627 باستاۋىش پارتيا ۇيىمىندا تىركەۋدە تۇراتىن 60 مىڭنان اسا ارىپتەسىمىز اسقان قىزىعۋشىلىقپەن قابىلداپ, لەزدە قولداۋ ءبىلدىردى. وسىلايشا, ءبىر جۇرەكتەن شىعىپ, ميلليونداعان جۇرەككە جەتكەن «نۇرلى جول» ارقىلى ەلىمىزدى ودان ءارى وركەندەتۋگە ۇلەس قوسۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن تانىتتى.
شىنىندا دا, كەمەل بولاشاققا باستار جولداعى اتقارىلار شارۋالاردى قاداعالاۋ نۇروتاندىقتارعا جۇكتەلگەنى ءبىز ءۇشىن ۇلكەن سەنىم ءارى زور جاۋاپكەرشىلىك ەكەنى حاق.
ءسوز رەتىنە قاراي, 15 جىلدىعىن اتاپ وتكەن «نۇر وتاننىڭ» وسى ۋاقىت ارالىعىندا ەڭ ىقپالدى ساياسي كۇشكە اينالعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. سوڭعى كەزدەرى پارتيا جۇمىسىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ مەن ونىڭ قۇرىلىمدارىن وڭتايلاندىرۋ كەزەڭى دە ءساتتى جۇرگىزىلدى.
ماسەلەن, پارتيانىڭ بارلىق قۇرىلىمدارىنداعى قىزمەتكەرلەر اتتەستاتتاۋدان وتكىزىلىپ, قالالىق فيليالدىڭ شتاتى قىسقارتىلدى, كەيبىر بولىمدەر ىرىلەندىرىلدى. سونداي-اق, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازامىز تولىقتاي جاڭارتىلدى, اۋداندىق فيليالدار جاڭا اۆتوموبيلدەرمەن قامتىلدى. ءۇش اۋداندىق فيليالىمىز جاڭا عيماراتقا كوشىرىلسە, ءۇش اۋداندا قۇرىلىس جۇمىستارى اياقتالۋعا جاقىن. جاڭادان اشىلعان ناۋرىزباي اۋدانىندا تاعى ءبىر فيليالىمىز قۇرىلۋدا. بارلىق دەڭگەيدەگى قوعامدىق قابىلداۋ بولمەلەرى زامان تالابىنا سايكەس ەلەكتروندى بايلانىس-ينتەرنەت جۇيەلەرىنە قوسىلدى. «ەلەكتروندى پارتيا» ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋدە, ەندى ينتەرنەت ارقىلى كەز كەلگەن ادام ۇيىنەن شىقپاي-اق بىزبەن حابارلاسۋىنا مۇمكىندىگى بار.
بۇگىندە وسىنداي زامان تالابىنا لايىقتى جۇمىس ىستەۋىنە بارىنشا قولايلى جاعداي جاسالعان الماتىلىق نۇروتاندىقتار ءوز قىزمەتىندە ۇيىمشىلدىق پەن ىسكەرلىكتىڭ بيىك ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى.
جۋىردا بولىپ وتكەن كەزەكتى ەسەپ-بەرۋ سايلاۋ كونفەرەنتسياسىندا قالالىق فيليال توراعاسى, قالا اكىمى ا.ەسىموۆ پارتيانىڭ «قازاقستان. 2017 – ماقساتتارى. ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارى» سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا بەلگىلەنگەن ءىس-شارالار جوسپارىنىڭ 9 باعىتى بويىنشا مىندەتتەمەلەردىڭ بارلىق سالادا تولىق ورىندالعانىن اتاپ ءوتۋى – سونىڭ جارقىن ءبىر كورىنىسى.
بۇل – ءبارىمىزدىڭ ورتاق جەتىستىگىمىز, وندا ءاربىر پارتيا مۇشەسىنىڭ وزىندىك قولتاڭباسى بار. دەمەك, پارتيانىڭ ساياسي دوكتريناسىندا كورسەتىلگەندەي, قوعام مەن بيلىك اراسىنداعى بايلانىستاردى بارىنشا نىعايتۋ ارقىلى الماتىلىقتار ءوز مىندەتتەرىن ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدى.
قوعامداعى پارتيا بەدەلىن كوتەرۋ ماقساتىندا رۋحاني ماسەلەلەرگە قاتىستى ازاماتتاردىڭ باستامالارى مەن كۇش-جىگەرىن ءبىر ارناعا ساباقتاستىرۋعا دا باسا نازار اۋدارىلۋدا. بۇل جاۋاپتى مىندەتتى «نۇر وتان» پارتياسى اقف جانىنان بيىل عانا قۇرىلىپ, ونەر مەن ادەبيەتتەگى, عىلىم مەن بىلىمدەگى تانىمال تۇلعالاردى بىرىكتىرەتىن قالالىق قوعامدىق «ميراس» شىعارماشىلىق كەڭەسى ءوز قۇزىرىنا العانىن ايتا كەتكەن ورىندى.
قالالىق «ميراسقا» جەتەكشىلىك جاساۋدى عىلىمداعى تانىمال تۇلعا, اكادەميك, ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, قالالىق فيليالدىڭ ساياسي كەڭەسىنىڭ مۇشەسى مۇرات جۇرىنوۆتىڭ قولعا الۋى – قوعامدىق كەڭەستىڭ زيالى قاۋىم ورتاسىندا بەدەلىنىڭ تەز وسۋىنە اسەر ەتتى. قىسقا مەرزىمدە 3 وتىرىسىن وتكىزگەن كەڭەس مۇشەلەرى سيرەك كىتاپتار مەن قولجازبالاردى رەتتەۋ, مۇراجايلار مەن ونداعى جادىگەرلەردى ساقتاۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى جونىندە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە, ورتالىق اپپاراتقا بىرقاتار ناقتى ۇسىنىستار ءتۇسىردى. ءوزىم دە بۇرىنعى مۋزەي قىزمەتىندە باسشىلىق جاساعان تاجىريبەمنەن بىلەمىن, ءبىزدىڭ مۋزەيلەر ءالى كۇنگە دەيىن 1984 جىلعى نۇسقاۋلىق-ينسترۋكتسيامەن جۇمىس جاساپ كەلە جاتقانى كوڭىل قىنجىلتادى. سوندىقتان, بۇل باعىتتاعى رۋحاني جۇمىستار الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسا بەرمەك. بۇل «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنان تۋىندايتىن جاڭا مىندەتتەر مەن تاپسىرمالارعا سايكەس كەلەدى.
جولداۋدا ايتىلعانداي, سايلاۋالدى تۇعىرنامامىزدىڭ نەگىزگى ينديكاتورلارىنىڭ ءبىرى – مەكتەپ پروبلەمالارىن شەشۋ ءبىرىنشى كەزەكتە جۇزەگە اسىرىلۋى قاجەت ەكەندىگى جۇرت اراسىندا ەرەكشە ىقىلاسپەن قابىلداندى.
سوناۋ وتكەن عاسىردىڭ باسىندا ماعجان جۇماباەۆتىڭ ايتقانى بار: «قازاقتىڭ تاعدىرى, كەلەشەكتە ەل بولۋى دا مەكتەبىنىڭ قانداي نەگىزدە قۇرىلۋىنا بارىپ تىرەلەدى». مۇنىڭ جولداۋداعى نەگىزگى ويمەن قالاي ۇيلەسىپ تۇرعانىن وزدەرىڭىز دە بايقادىڭىزدار.
سوڭعى جىلدارى الماتى قالاسىندا سالىنعان ءبىلىم وشاقتارىنىڭ دەنى قازاق مەكتەپتەرى. 1989 جىلى 1 عانا قالالىق قازاق مەكتەبى بولسا, قازىر ولاردىڭ سانى 62-گە جەتتى. وعان قوسا 68 ارالاس مەكتەپ بار. ولار دا بىرتىندەپ قازاق مەكتەبىنە اينالۋدا. بۇل – قازاق ءتىلىندە ءبىلىم العىسى كەلەتىندەردىڭ كوبەيگەنىن جانە ءبىلىم ساپاسىنىڭ ارتقانىن كورسەتەدى. قازىرگى ۋاقىتتا وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ اراسىندا دا مەملەكەتتىك ءتىلدى ءۇيرەنۋشىلەر, بالالارىن قازاق تىلىندەگى بالاباقشاعا, مەكتەپتەرگە بەرۋگە نيەت ءبىلدىرۋشىلەر جىل سايىن ارتىپ كەلەدى.
ءتىل – ادامداردى جاقىنداستىراتىن رۋحاني التىن كوپىر. ەندەشە, بۇل باعىتتاعى وڭدى قادامدار ەلباسىنىڭ «بىرلىگىمىز بەن ەتنوسارالىق كەلىسىمدى ءبىزدىڭ ءوزىمىز ساقتاۋعا ءتيىسپىز», دەيتىن قاعيداسىنا سايكەس كەلەدى.
جولداۋدا «جاستار – ءبىزدىڭ بولاشاعىمىزدىڭ تىرەگى. «نۇرلى جول», مىنە, جاستارىمىزدىڭ كۇش-جىگەر جۇمساپ, قۇلاش سەرمەيتىن تۇسى وسى!» دەگەن جالىندى جولدار بار.
مەملەكەت جاستارعا قۇر سەنىم ارتىپ قانا قويماي, ولاردىڭ ساپالى ءبىلىم, سانالى تاربيە الۋىنا, ماماندىقتاردى يگەرۋىنە بار مۇمكىندىكتەردى جاساپ كەلەدى. بۇل رەتتە, الماتىدا ەلىمىزدەگى جاستاردىڭ باسىم بولىگى شوعىرلانعانىن ەستەن شىعارماعان ءجون.
الىپ شاھارىمىزدىڭ بارلىق تىنىس-تىرشىلىگىنە بەلسەندىلىكپەن قاتىساتىن جاستار ونەر مەن ءمادەنيەتتە, ءبىلىم مەن عىلىمدا, سپورتتا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتىپ, ەل مەرەيىن كوتەرۋدە. مىسالى, سپورتتىڭ ءار تۇرىنەن حالىقارالىق تالاپتارعا ساي الەمدىك جارىستاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلۋى قالامىزدىڭ الداعى 2017 جىلعى ۋنيۆەرسيادانى ويداعىداي وتكىزەتىنىنىڭ كەپىلى. بۇل ايتۋلى جەتىستىكتەر ارۋ الماتىنىڭ 2022 جىلعى قىسقى وليمپيادانى قابىلداۋ مۇمكىندىگىن دە جاقىنداتا تۇسپەك.
جاستار ءىسى پارتيا تاراپىنان دا قولداۋ تابۋدا. بيىلعى جىلى پارتيانىڭ «جاستار كادرلىق رەزەرۆى» باعدارلاماسى اياسىندا الماتى قالاسىنان 132 ۇمىتكەر جوباعا قاتىسىپ, ونىڭ 60-سى رەسپۋبليكالىق كەزەڭگە ءوتتى. 5 جاس مامانىمىز استانا قالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق جوعارى وقۋ باعدارلاماسىمەن ءبىلىم الۋ جولداماسىن جەڭىپ الدى. 3 ۇمىتكەرىمىز رەسپۋبليكالىق كادرلار رەزەرۆىنە الىندى.
جوعارى وقۋ ورىندارىن ءبىتىرۋشىلەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ باعىتىنداعى «ءساتتى قادام» جوباسى بويىنشا پارتيانىڭ الماتى قالالىق فيليالىندا 150 جاس مامان ىرىكتەۋدەن وتكىزىلدى. جوبا اياسىندا سىننان سۇرىنبەي وتكەن 50 ۇمىتكەر قالاداعى مەملەكەتتىك مەكەمەلەر مەن ۇلتتىق كومپانيالاردا كاسىپتىك تاجىريبەدەن وتۋگە جىبەرىلدى. بۇل جاقسى ءداستۇر پارتيا مەن كاسىپكەرلەر پالاتاسى اراسىندا جاسالعان مەموراندۋم نەگىزىندە بولاشاقتا دا جالعاسادى دەپ ويلايمىز.
بۇدان باسقا, الماتىلىق جاسوتاندىقتار «ارداگەرلەردى ارداقتايىق» باعدارلامالارى بويىنشا 860 سوعىس ارداگەرىنىڭ ۇيلەرىنە بارىپ, تۇرمىستارىن زەرتتەدى, ارنايى تىركەۋگە الدى. اۋدان اكىمدىكتەرىمەن بىرلەسىپ, ازىق-ت ۇلىك كومەگىن كورسەتۋدى ۇيىمداستىردى. قالالىق اكىمدىكپەن, «جاس وتانمەن» بىرلەسىپ, «تازا مەكەن» اكتسياسىن جۇرگىزىپ, مەدەۋ شاتقالى, ەسەنتاي, ۇلكەن جانە كىشى الماتى وزەندەرىنىڭ جاعالاۋلارىن تازارتۋعا ستۋدەنت جاستاردى جۇمىلدىردىق. قالا كوشەلەرىنە 75 مىڭ دانا جاسىل جەلەك وتىرعىزۋدى ۇيىمداستىردىق. جاستار بولاشاعىمىزدىڭ تىرەگى ەكەنىن وسىنداي جارقىن ىستەرى ارقىلى كورسەتىپ كەلەدى.
ەلباسى ءوز جولداۋىندا 2015 جىل – ۇلتتىق تاريحىمىزدىڭ ۇلىقتالاتىن جىلى ەكەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, قازاق حاندىعىنىڭ – 550, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى مەن كونستيتۋتسيامىزدىڭ – 20, ۇلى جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى سياقتى ايتۋلى مەرەكەلەر كەلە جاتىر. ونىڭ ارعى جاعىندا تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 25 جىلدىق مەرەيتويى مەن ەكسپO-2017 حالىقارالىق كورمەسى سياقتى ايقىن بەلەستەر كۇتىپ تۇر.
بۇل شەجىرەلى بەلەستەردىڭ بارلىعى قازاقستاندىق پاتريوتيزمدى جاس ۇرپاق جادىنا سىڭىرۋدە ايرىقشا رولگە يە ەكەنى داۋسىز.
وسىناۋ تاريحي جەتىستىكتەرگە ءبىز ەلىمىزدىڭ تاتۋلىعى مەن ءبىرلىگىنىڭ ناتيجەسىندە كوتەرىلىپ كەلەمىز. وسى ەل بىرلىگى مەن تۇراقتىلىقتى ودان ءارى ساقتاۋ – «نۇر وتاننىڭ» ەڭ باستى مىندەتى بولىپ قالا بەرمەك.
«جول مۇراتى – جەتۋ» ەكەنىن بابالارىمىز الدەقاشان ءتۇيىپ تاستاعان. جارقىن كەلەشەكتى بەتكە الىپ, نۇرلى جولعا شىققان قازاق ەلىنىڭ كوش كەرۋەنى كولىكتى بولسىن!
كەنجەحان ماتىجانوۆ,
«نۇر وتان» پارتياسى الماتى قالالىق فيليالى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى.
الماتى.
