ازىق-ت ۇلىك باعاسى يندەكسى ءار ەلدەگى تۇتىنۋ سەبەتىنىڭ سالىستىرمالى قۇنىن كورسەتەدى. يندەكس نەعۇرلىم تومەن بولسا, ازىق-ت ۇلىك سوعۇرلىم ارزان دەگەندى بىلدىرەدى. قازاقستاندا بۇل كورسەتكىش اقش-تاعى نيۋ-يوركپەن سالىستىرعاندا 72 پايىزعا ارزان. الايدا بەلارۋس, ۋكراينا جانە وزبەكستاندا ازىق-ت ۇلىك باعاسى بىزگە قاراعاندا تومەن, ال قىرعىزستان, ءازىربايجان, مولدوۆا جانە ارمەنيادا كەرىسىنشە قىمباتىراق. ەnergyprom.kz تالداۋ پورتالىنىڭ اقپارىنشا, بيىل اقپاندا ەلدەگى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ قۇنى بىلتىرعا قاراعاندا 3,7 پايىزعا وسكەن. ياعني 19 ءتۇرلى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار تاۋاردىڭ 12-ءسىنىڭ باعاسى كوتەرىلىپتى. اسىرەسە, كارتوپ بىردەن 60 پايىزعا قىمباتتاعان. پياز 28, قىرىققابات 16,6, تۇز 14 جانە سارى ماي قۇنى 10 پروتسەنتكە شارىقتاعان. سونىمەن قاتار, كۇنباعىس مايى مەن سيىر ەتى 8,5, تاۋىق ەتى 6,7 پايىزعا ءوستى. ال قانت, ماكارون ونىمدەرى, جۇمىرتقا, ۇن, ءسابىز, كۇرىش پەن قاراقۇمىق قۇنى تومەندەگەن. وڭىرلەر بويىنشا ەڭ جوعارى باعا ءوسىمى قاراعاندى, اقتوبە جانە سەمەيدە بايقالعان. ال استانا, جەزقازعان جانە قىزىلوردا قالالارىندا باعا ايتارلىقتاي وسپەپتى
مەگاپوليستە بۇگىندە باعانى تۇراقتاندىرۋ ماقساتىندا اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر. «الماتى» الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ءىرى ازىق-ت ۇلىك ساۋدا جەلىسىمەن كەلىسىمشارت جاساسىپ, 10 مىڭ 440 توننا كوگونىستى, ناقتىراق ايتساق, كارتوپ, ءسابىز, پياز, قىرىققابات سەكىلدى ونىمدەردى تومەندەتىلگەن باعامەن ساتۋدى كوزدەپ وتىر. بۇدان بولەك, 606 توننا بولاتىن 11 ءتۇرلى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە دە باعانى تۇراقتاندىرۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇل تىزىمدە قاراقۇمىق, كۇرىش, كۇنباعىس مايى, ايران, سارى ماي, ۇن, سيىر ەتى, تاۋىق ەتى, تۇز جانە تاعى باسقا ونىمدەر بار. سونىمەن قاتار قالادا قۇس ەتىنىڭ قۇنىن ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن ءىرى فابريكالاردىڭ بىرىمەن كەلىسىم جاسالعان. 2024 جىلدىڭ قازانىنان باستاپ ءبىر كەلى تاۋىق ەتى 1100 تەڭگەدەن اسپايدى. جۇمىرتقا باعاسىن تومەندەتۋ ءۇشىن دە ءتيىستى كەلىسىم جاسالعان. بۇگىندە بۇل ءونىم 51 تەڭگەدەن ساتىلىپ جاتىر. سونىمەن قاتار ءسۇت ونىمدەرى مەن قانت قۇنىن تومەندەتۋ ماقساتىندا قوسىمشا جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. ءار دەمالىس كۇندەرى الماتىنىڭ ءتورت اۋدانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جارمەڭكەلەرى وتەدى.ناقتىراق ايتساق, اۋەزوۆ اۋدانى بويىنشا وتەگەن باتىر كوشەسىندە, بوستاندىق اۋدانى ءۇشىن قازاقفيلم ىقشاماۋدانىندا, مەدەۋ اۋدانىندا مەڭدىقۇلوۆ بۋلۆارى مەن بەكتۇروۆ كوشەسى, ال المالى اۋدانىنداعى جارمەڭكە ماسانچي كوشەسىندە ۇيىمداستىرىلادى. مۇندا ونىمدەر نارىق باعاسىنان 15-20 پايىزعا ارزان ساتىلادى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, جارمەڭكەدەن بولەك, ارنايى سايت تا جۇمىس ىستەپ تۇر. تۇتىنۋشىلار سول جەردەن ساۋدا ورىندارىن قاراۋعا مۇمكىندىك الادى.
ء«بىز – دەمالىس كۇنگى جارمەڭكەلەردىڭ ۇيىمداستىرۋشىسىمىز. قازىرگى ۋاقىتتا ولار قالانىڭ 4 اۋدانىندا وتكىزىلەدى. بۇل جارمەڭكەلەرگە الماتى وبلىسى مەن الماتى قالاسىنان 318-دەن استام اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن ءوندىرۋشى قاتىسادى. سونداي-اق ارنايى سايت بار. وندا كەز كەلگەن ادام وتكىزىلەتىن ءىس-شارالار, ساۋدا نۇكتەلەرى جانە باعانى تۇراقتاندىرۋ ورىندارى تۋرالى اقپارات الا الادى. سايت almatyazyk.kz. دەپ اتالادى. قالانىڭ ءاربىر قوناعى مەن تۇرعىنى وسى سايتقا كىرىپ, ازىق-ت ۇلىكتى بەلگىلەنگەن باعامەن ساتىپ الۋىنا مۇمكىندىگى بار», – دەدى «الماتى» اكك ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋ جانە ساۋدا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى ازيزجان تۇرعانوۆ.
2024 جىلى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىككە شەكتى باعادان اسىپ كەتۋ دەرەكتەرى بويىنشا ەل كولەمىندە 7 قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلىپ, جەكە تۇلعالارعا جالپى سوماسى ءبىر جارىم ميلليون تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان. سونىمەن قاتار 4 400-دەن استام جاعدايدا ساۋدا ۇستەمەسىنىڭ ارتىق قويىلعانى انىقتالىپ, 278 كاسىپكەرگە ايىپپۇل سالىنىپتى. قالعاندارى ەسكەرتۋ العان. جيناقتالعان ايىپپۇل سوماسى 16,2 ميلليون تەڭگەگە جەتكەن. مۇنىڭ ءبارى باعا تۇراقتىلىعىن ساقتاۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان ناقتى شارالار ەكەنىن كورسەتەدى.
