اسسامبلەيانىڭ قۇرىلىمىندا اقساقالدار كەڭەسى, انالار كەڭەسى, جاستار ورتالىقتارى بار. اقساقالدار بيىلعى جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلىن دارىپتەپ, جاستاردىڭ اراسىندا ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزىپ كەلەدى. انالار كەڭەسى ءوز كەزەگىندە وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋگە كۇش سالادى. قازىر اسىرەسە وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىق پروبلەماسى وزەكتى بولىپ تۇرعانى بەلگىلى. جاستار جاعى دا قول قۋسىرىپ وتىرماي, ءوز مۇمكىندىكتەرىنە قاراي ەلىمىزدىڭ دامۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ جاتىر. ولار اسىرەسە قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ مەن ۇيرەتۋ جاعىن ءبىرجولا قولعا العانىن ايتتى.
قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى اسسامبلەيانىڭ 30 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان جيىندا «تازا قازاقستان» اكتسياسىنا ايرىقشا توقتالدى. بۇنىڭ يدەولوگيالىق ءمانى زور باستاما ەكەنىن كورىپ وتىرمىز. پرەزيدەنت ايتقانداي, «تازا قازاقستان» اركىمنىڭ ءوز وتباسىنان باستاۋ الادى. ۇيدە تازا بولعان ادام كەيىن وسكەندە ارى دا تازا بولادى. وتانىن سۇيەتىن, حالقىن قۇرمەتتەيتىن, ەلى مەن جەرىن ۇشپاققا شىعاراتىن ازامات وسىلاي قالىپتاسادى.
سونىمەن قاتار جيىندا ەلدەگى يدەولوگيالىق جۇمىستارعا باسا نازار اۋدارىلدى. قحا-نىڭ ەتنومادەني ورتالىقتارى, دوستىق ۇيلەرى بار. ولار بۇرىن جاي عانا دەكوراتيۆتى مۋزەي رەتىندە جۇمىس ىستەپ, ءار ەتنوس ءوزىنىڭ ءتىلىن, مادەنيەتىن, سالت-ءداستۇرىن دامىتاتىن بولسا, قازىر جاڭاشا تۇرلەنىپ, تەك ءوز ءتىلى مەن مادەنيەتىن ۇيرەتپەي, جالپىقازاقستاندىق قۇندىلىقتار مەن بىرەگەيلىكتى دە ۇيرەتىپ جاتقانىن بىلەمىز.
وسى ورايدا ءتىل ماسەلەسىنە توقتالا كەتسەم. پرەزيدەنت ءوز سوزىندە قازاق ءتىلىنىڭ ەتنوسارالىق تىلگە اينالاتىنىن ايتتى. قازىرگى تاڭدا ءبىز بۇل ءۇردىس ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندە ءساتتى جۇزەگە اسىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز. وزبەكتەر, تاجىكتەر, ۇيعىرلار قازاق ءتىلىن ەركىن مەڭگەرىپ, ءوزارا مەملەكەتتىك تىلدە سويلەسەدى. بۇل ەلىمىزدە تىلدىك ينتەگراتسيا جوعارى ەكەنىن كورسەتەدى. سونىمەن قاتار مادەني, سالت-ءداستۇر تۇرعىسىنان دا دياسپورالار اراسىندا جاقىنداسۋ بولىپ جاتىر. مىسالى, پرەزيدەنت ايتقانداي, ناۋرىز – تەك قازاقتىڭ مەرەكەسى ەمەس. ونى قازىر بارلىق ۇلت وكىلدەرى تويلايدى. ءدىني مەرەكەلەر كەزىندە دە ۇستانعان سەنىمى مەن دۇنيەتانىمىنا قاراماستان بارلىق تۇرعىن ءبىر-ءبىرىن قۇتتىقتاپ, ءوزارا جىلى لەبىز ءبىلدىرىپ جاتادى. مۇنىڭ ءبارى ەلىمىزدە ۇلتارالىق تاتۋلىق جوعارى دەڭگەيدە قالىپتاسقانىن كورسەتەدى.
عالي دىنمۇحاممەد,
قولدانبالى ەتنوساياسي زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى
