اتام ەرجان جاقسىلىقوۆ 1917 جىلى دۇنيەگە كەلگەن. 1942 جىلى شىلدە ايىندا اكتوبە وبلىسى قارابۇتاق اۋىلدىق اسكەري كوميسسارياتىنان قىزىل اسكەر قاتارىنا شاقىرىلعان. سول جىلدان باستاپ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ سوڭىنا دەيىن مينومەت روتاسىنىڭ ۆزۆود كومانديرى قىزمەتىن اتقارىپتى. اتام وڭتۇستىك, زاكاۆكازە, بالتىق ماڭى, 3-بەلارۋس مايداندارىندا جاۋدى تالقانداپ, سوعىستى اياقتاعان. ونىڭ ۆزۆودى شىعىستاعى پرۋسسيا جەرىندە بولعان مايداندا ەرلىكپەن شايقاسقان. گۆارديا كىشى لەيتەنانتى ە.جاقسىلىقوۆتىڭ مينومەت ۆزۆودى ءدال نىساناعا ءجيى اتقىلاپ, جاۋدىڭ كۇشىن, تەحنيكاسىن, بەكىنىستەرىن جويىپ وتىرعان.
قاسىرەتتى سوعىس تۋرالى ەرجان اتا مەكتەپتەگى تاريح ساباعى مەن سىنىپتان تىس ساباقتاردا ايتاتىن. ول ەشقاشان ەرلىگىن ماقتان ەتپەيتىن, كەرىسىنشە باسقا بولىمشەلەر مەن كومانديرلەردىڭ ەرلىگىن ايتىپ, ولارعا كوبىرەك نازار اۋداراتىن. بىراق سوعىستاعى ءوزىنىڭ قاتىسۋى تۋرالى ايتقان ءاربىر ءسوز, ءاربىر ۇرىستاعى تاجىريبەسى وتباسىمىزدىڭ ءارى ۇرپاقتارىمىزدىڭ جادىندا ماڭگى قالادى.
اتام جاساعان ءبىر ەرلىك – كەنيگسبەرگ قالاسىنىڭ تۇبىندە جاۋدىڭ قورعانىسىن بۇزۋ وپەراتسياسى. گەرمانيانىڭ باس شتابى كەنيگسبەرگتى الىنبايتىن بەكىنىس دەپ ساناعان. قالانىڭ كوشەلەرى مەن ۇيلەرى مىقتى بەكىنىس بولىپ, وق اتاتىن نۇكتەلەرمەن قورعالعان ەكەن. جىڭىشكە ورىلگەن سىمدارى, مينالى الاڭدار, ترانشەيالار جانە فاۋستپاترونشىلار مەن جاۋىنگەرلەر قاپتاپ جۇرگەن قالانى اينالىپ ءوتۋ وتە قيىن ەدى.
ەرجان اتام بىلاي دەگەن ەدى: «جورىق باستالار الدىندا, 1945 جىلدىڭ 6 ءساۋىرى تاڭ الدىندا, ارتيللەريا دايىندىقتارى باستالدى. سيگنالدى زەڭبىرەككە دەيىن تىنىشتىق ساقتالدى. ءتىپتى جان-جانۋارلار مەن قۇستار دا وسى ءبىر تۇندە جوق بولىپ كەتكەندەي كورىندى. قورشاعان ورمان مەن دالاداعى اعاشتار تۇمانعا ورانعان كۇيدە تۇردى. ءالى دە بولسىن امان, زاقىمدانباعان, سوعىسقا دەيىنگى قالىپتا ەدى. ال سوعىس باستالعان سوڭ ءبارى وزگەردى. ورمان مەن دالا تۇتىنگە باتىپ, اعاشتار مەن بۇتالار سىنىپ, كۇيدى. بەتون قورعانىستار, ترانشەيالار, تەرەڭ شۇڭقىرلار مەن سناريادتاردىڭ جارىلعان جەرلەرى قالدى. بارلىعى جان-جاققا قيراعان, ورتەنگەن جانە قيراعان ەدى. بىراق بىزگە «العا جىلجي وتىرىپ, ماقساتىمىزعا جەتۋ كەرەك!» دەگەن مىندەت قويىلدى».
ە.جاقسىلىقوۆتىڭ باسقارۋىنداعى مينومەت ۆزۆودى كەنيگسبەرگ قالاسىنىڭ شەتىندە جاۋدىڭ 50 ادامدىق ۆزۆودىن, ولاردىڭ كومانديرلەرىن جويىپ, جاۋدىڭ باقىلاۋ پۋنكتىن, ءۇش پۋلەمەت ۇياسىن ءدال اتقىلاپ بۇزدى. بۇل جاعدايدا كەڭەس ارمياسى جاياۋ اسكەرلەرىنىڭ شابۋىلداۋشى بولىمشەلەرىنە ماڭىزدى قولداۋ كورسەتىلىپ, قالا قورعانىسى تولىقتاي جويىلىپ, كەنيگسبەرگ قالاسى ازات ەتىلدى. اتام وسى ەرلىگى ءۇشىن قىزىل جۇلدىز وردەنىمەن ماراپاتتالعان. بۇل ناگرادا تۋرالى ۇسىنىستى 1945 جىلدىڭ 11 ساۋىرىندە 91-گۆارديالىق اتقىشتار پولكىنىڭ كومانديرى, گۆارديا پولكوۆنيگى بوگدانوۆ قول قويعان. ال 1945 جىلدىڭ 12 ساۋىرىندە اتامدى قىزىل جۇلدىز وردەنىمەن ماراپاتتاۋ تۋرالى بۇيرىق شىققان.
سوعىستان كەيىن ەرجان اتام بار ءومىرىن مەكتەپ ومىرىنە ارناپ, ۇستازدىق قىزمەت اتقاردى, جاس ۇرپاقتى تاربيەلەپ, ءبىلىم بەردى. ول 1975 جىلى ومىردەن وزدى, ياعني مەن دۇنيەگە كەلمەي تۇرىپ ءۇش جىل بۇرىن قايتىس بولدى. ءبىز ارقاشان اتامىزدى ەسكە الىپ, ۇرپاقتان ۇرپاققا ونىڭ ەرلىگىن ۇلىقتاپ كەلەمىز.
جەڭىس كۇنىن اكەلگەن بارشا سوعىس ارداگەرلەرىنە العىسىمىزدى بىلدىرەمىز, ويتكەنى ولار كەيىنگى ۇرپاققا تاۋەلسىز قازاقستاندا ەركىن ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك بەردى.
ابىلايبەك ورداباەۆ,
ماڭعىستاۋ وڭىرلىك كولىك پروكۋرورى
