فورۋم • 25 ءساۋىر, 2025

ءوندىرىس كولەمى دە, تابىس تا ارتتى

20 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ قازاقستان ماشينا جاساۋشىلارىنىڭ XII فورۋمىنا قاتىسىپ, ماشينا جاساۋ جانە مەتالل وڭدەۋ بويىنشا VI حا­لىقارالىق ار­نايى كور­مەدە يندۋستريا كوش­باس­شىلارىنىڭ جەتىس­تىكتەرىمەن تانىستى.

فورۋمنىڭ اشىلۋىندا پرەمەر-مينيستر مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن وقىدى. ەلىمىزدىڭ ورنىقتى ەكونوميكالىق وسۋىندەگى ماشينا جاساۋ سالاسىنىڭ رولىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

«قازاقستاننىڭ وڭدەۋ ونەر­كاسى­بىندەگى ماشينا جاساۋ سالا­سىنىڭ ۇلەسى كەيىنگى بەس جىلدا 13-تەن 19 پايىزعا دەيىن ءوستى. بىلتىر ءوندىرىس كولەمى 4,6 ترلن تەڭگەگە جەتتى. جاڭا ءونىم تۇرلەرى شىعارىلىپ, تاۋار ەكسپورتى دا ايتارلىقتاي ارتتى. ەل نارىعىنا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارىن, اۆتوبۋستار, جەڭىل جانە جۇك كولىكتەرىن جاسايتىن جاڭا كومپانيالار كەلدى. بيىل قازاقستاندا الەمدەگى ءىرى كومپانيالاردىڭ جوعا­رى تەحنولوگيالى كاسىپورىن­دارى ىسكە قوسىلادى. مۇنىڭ ءبارى – مەملەكەتتىڭ وتاندىق ءوندىرىستى قول­داۋعا قاتىستى جۇيەلى شارا­لارى­نىڭ جەمىسى. ماشينا جاساۋ ءىسىن ودان ءارى وركەندەتە ءتۇسۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى ءوندىرىستىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ جانە وزىق تەحنولوگيا­لاردى, سونىڭ ىشىندە جاساندى ينتەل­لەكتىنى جاپپاي ەنگىزۋ قاجەت. سونى­مەن قاتار جۇمىسشىلارعا جايلى ءارى قاۋىپسىز ەڭبەك جاعدايىن جاساۋ, بىلىكتى ماماندار دايارلاۋعا, ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن كوتەرۋگە جەتە كوڭىل ءبولۋ ماڭىزدى. ەكو­نو­­ميكالىق تۇراقسىزدىق جاعدا­يىن­دا بولاشاعى زور سالالار مەن باعىتتاردى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشىلادى. ەلىمىزدىڭ ماشينا جاساۋ سالاسى بۇكىل ەكونوميكامىزدى وركەندەتۋگە تىڭ سەرپىن بەرۋ ءۇشىن ءوز الەۋەتىن تولىق ىسكە اسىرا الادى دەپ سەنەمىن», دەپ اتاپ وتىلگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.

2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ماشينا جاساۋ سالا­سىن­داعى ءوندىرىس كولەمى 10%-عا ءوستى. وسى جىلدىڭ I توقسانىندا اتالعان كورسەتكىش 17%-دان استى, بۇل سالانىڭ جوعارى الەۋەتىن جانە قابىلدانىپ جاتقان ءىس-شارا­لاردىڭ تيىمدىلىگىن كورسەتەدى.

پلەنارلىق وتىرىستا ماشينا جاساۋ كاسىپورىندارىن قولداۋ, لوكاليزاتسيالاۋدى تەرەڭدەتۋ, جاڭا تەحنولوگيالىق ۇدەرىستەردى يگەرۋ شارالارى, سونداي-اق ماشينا جاساۋ سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ كەلەشەگى تالقىلاندى.

EXPO حالىقارالىق كورمە ورتالىعىندا پرەمەر-مينيستر VI حالىقارالىق ماشينا جاساۋ جانە مەتالل وڭدەۋ ارنايى كورمەسى Kazakhstan Machinery Fair ەكسپوزيتسيالارىن تاماشالادى. وتاندىق جانە شەتەلدىك 20-دان اسا ەلدىڭ كومپانيالارى ءوز ازىرلەمەلەرىن ۇسىندى. حالىقارالىق قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارىندا گەرمانيا, وڭتۇستىك كورەيا, قىتاي, شۆەيتساريا, رەسەي, يتاليا, چەحيا جانە باسقا دا ەلدەردىڭ ءىرى كاسىپورىندارى بار.

Karlskrona LC AB كاسىپورنى مۇ­ناي-گاز, تاۋ-كەن ونەركاسىبى, سۋ جانە اتوم ەنەرگەتيكاسى سالالارىن­دا كەشەندى تەحنيكالىق شەشىمدەر ازىرلەۋگە ماماندانعان. كومپانيا جىلىنا 5 مىڭ تونناعا دەيىن قۇيما ونىم­دەرىن شىعارادى. ساران قا­لا­سىنداعى QazTehna زاۋىتى Yutong, Sinotruk جانە Scania ماركالى اۆتوبۋس جانە كوممەرتسيالىق كولىكتەر جەلىسىن تانىستىردى. 2024 جىلى كاسىپورىن 1 560 تەحنيكا شىعاردى, لوكاليزاتسيالاۋ دەڭگەيى 36%-دان استى. جوسپاردا ءوندىرىس كولەمىن ءارى قاراي كەڭەيتۋ جانە قازاقستاندىق قامتۋدى 50%-عا دەيىن ارتتىرۋ قاراستىرىلعان. «قازاقستان ينجينيرينگ» كومپانياسى قورعانىس, كولىك, ەنەرگەتيكا جانە مۇناي-گاز ونەركاسىبى سالاسىنداعى زاماناۋي ازىرلەمەلەرىن ۇسىندى. Hyundai Trans Kazakhstan كاسىپورنى قازاق­س­تاندا قۇراستىرىلعان اۆتوكولىك­تەر­دى تانىستىردى. تولىق تسيكلدى ءوندى­رىس الماتى قالاسىندا ورنالاسقان جانە جىلىنا 50 مىڭ بىرلىككە دەيىن ءونىم شىعارۋدى قامتاماسىز ەتەدى. «قازەكسيمەكس» جشس كومپانياسى مەتالل وڭدەۋ ونىمدەرىن ۇسىندى. كاسىپورىن ونەركاسىپتىڭ نەگىزگى سالالارىندا, اتاپ ايتقاندا, اۆياتسيا, اۆتوموبيل, كەمە جاساۋ, ەنەرگە­تيكا جانە مەديتسينا ونەركاسىبىندە جوعارى تەحنولوگيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرادى. سونداي-اق قاتىسۋشىلار بىرقاتار كومپانيا پاۆيلوندارىن ارالادى. 

سوڭعى جاڭالىقتار