ساياسات • 19 ءساۋىر, 2025

قازاقستان مەن بەنين قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا سەرپىنى

0 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

استاناعا بەنين رەسپۋبليكاسىنىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ولۋشەگۋن ادجادي باكاري جۇمىس ساپارىمەن كەلىپ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مۇرات نۇرتىلەۋمەن كەزدەستى.

قازاقستان مەن بەنين قارىم-قاتىناسىنىڭ جاڭا سەرپىنى

بەنين سىرتقى ساياسي ۆەدومس­تۆوسى باسشىسىنىڭ ەلىمىزگە العاشقى ساپارى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستار تاريحىنداعى ماڭىزدى كەزەڭ بولىپ, ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلعا جاڭا سەرپىن بەردى.

كەلىسسوزدەر بارىسىندا تاراپتار ساياسي, ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق سالالاردى قامتيتىن ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ نەگىزگى باعىتتارى بو­يىنشا كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەردى تالقىلادى. مينيسترلەر ساۋدا, لوگيستيكا جانە تسيفرلاندىرۋ سياقتى ستراتەگيالىق ماڭىزدى سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋگە ەرەكشە نازار اۋداردى. وسى تۇرعىدا شارتتىق-قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋگە جانە ءارتۇرلى دەڭگەيلەردە ساپارلارمەن الماسۋدى جانداندىرۋعا دايىندىقتارىن راستادى.

– جاڭا گەوساياسي جاعدايدا قازاقستان افريكا قۇرلىعىمەن ەكونومي­كالىق ساياساتىندا تەڭ قۇقىقتى جانە ءوزارا ءتيىمدى سەرىك­تەستىكتى باستى ورىن­عا قويادى. ءبىز اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك جانە لوگيستيكا, قارجى, تسيفرلاندىرۋ جانە تەلەكوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيالار سياقتى پەرس­پەكتيۆالى باعىتتاردا بەنين­مەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا مۇددەلىمىز, – دەپ اتاپ ءوتتى م.نۇرتىلەۋ.

ءوز كەزەگىندە بەنين ءسىم باسشىسى ەلىمىزدىڭ ءوز ىشىمىزدەگى جانە حالىقارالىق ارەناداعى جەتىستىكتەرىنە تاڭدانىسىن ءبىلدىردى.

– قازاقستاننىڭ تابىستارى – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ جەكە ۇلەسى مەن ۇكىمەتتىڭ ءتيىمدى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسى. ەلدەرىمىز ورتاق قۇندىلىقتاردى بولىسەدى, ءدال وسى نەگىزدە ءبىز بەرىك, سەرپىندى جانە ناتيجەلى قارىم-قاتىناستار ورناتۋعا ۇمتىلامىز, – دەدى ول.

وتكەن جىلدىڭ قورىتىندى­سىنا كوز جۇگىرتسەك, قازاقستان مەن افريكا اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 700 ملن دوللاردان استى جانە بايلانىستاردى ودان ءارى نىعايتۋ ماقساتىندا قازاق تاراپى بەنينگە ساۋدا ميسسياسىن جىبەرۋگە دايىندىعىن جەتكىزدى.

اۋىل شارۋاشىلىعى ونىم­دەرى­نىڭ ەكسپورتى اياسىندا بەنين­گە استىق, ۇن, وسىمدىك مايلارى, تىڭايت­قىشتار جانە ورگاني­كالىق ونىمدەردى جەتكىزۋ پەرس­پەكتيۆالارى قاراستىرىلدى. سونداي-اق تاراپتار بەنين­دەگى اۋىل شارۋاشىلىعى مەن گەولوگيالىق بارلاۋ قاجەتتىلىكتەرى ءۇشىن پايدالى بولۋى مۇمكىن جەر شارىن قاشىقتىقتان زوندتاۋ بويىنشا وتاندىق سپۋتنيكتىك قىزمەتتەردى پايدالانۋ مۇم­كىندىگىن تالقىلادى.

سونىمەن قاتار كەزدەسۋدە كولىك بايلانىسىن دامىتۋ ماسەلەسىنە دە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ەلىمىز قىتايدان ەۋروپاعا جەرۇستى ءترانزيتىنىڭ 90%-ىن قامتاماسىز ەتەدى, ال بەنين كوتونۋ پورتى ارقىلى باتىس جانە ورتالىق افريكاعا قاقپا رەتىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. وسىعان بايلانىستى تاراپتار ء«بىر بەلدەۋ, ءبىر جول» باستاماسى جانە ورتا ءدالىز اياسىندا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ, ەكى ەلدىڭ كولىك ۆەدومستۆولارى مەن لوگيستيكالىق كومپانيالارى اراسىندا كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.

اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى جوعارى الەۋەت اتالىپ ءوتتى. بەنينمەن تسيفرلىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا جول كارتاسىن قابىلداۋعا دايىندىق راستالدى, سونداي-اق بەنيندىك كومپانيالار ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى IT-ستارتاپ تەحنوپاركى – «Astana Hub» جۇمىسىنا قوسىلۋعا شاقىرىلدى.

سونىمەن قاتار تاراپتار ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى كونتەكسىندەگى يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمى اياسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى تالقىلادى. قازاقستان بەنيننىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى جونىندەگى يسلام ۇيىمىنا قىزىعۋشىلىق تانىتقانى ءۇشىن العىس ءبىلدىرىپ, ونىڭ جارعىسىن جاقىن ارادا راتيفيكاتسيادان وتكىزەتىنىنە ءۇمىتىن جەتكىزدى.

ەلىمىزدىڭ ءسىم باسشىسى الماتىدا ورتالىق ازيا مەن اۋعان­ستان ءۇشىن بۇۇ-نىڭ ورنىق­تى دامۋ ماقساتتارى جونىندەگى وڭىرلىك ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى ەل باستاماسىن قول­داعا­نى ءۇشىن بەنين تاراپىنىڭ ۇستا­نىمىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.

كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى نىعايتۋ ماقساتىندا ەلىمىز بەن بەنين سىرتقى ساياسي ۆەدومستۆولارى اراسىندا ساياسي جانە ديپلوماتيالىق كونسۋلتاتسيالار بويىنشا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. 

سوڭعى جاڭالىقتار