جىلىنا ميلليون تونناعا دەيىن اكتاس, 200 مىڭ توننا شاعىل وندىرۋگە الەۋەتى جەتەتىن كاسىپورىندا مانسابىن قاتارداعى جۇمىسشى بولىپ باستاپ, قىزمەتتە ساتىلاي وسكەن مايتالماندار از ەمەس. سولاردىڭ ءبىرى, ىلگەرىدە اۋىر جۇمىستىڭ مەحناتىن سەزىنگەن نيكولاي سوزىكين قازىر مۇندا كارەر باسشىسى رەتىندە ەڭبەك ەتىپ, جۇمىستى ۇيلەستىرىپ ءجۇر.
ء«بىرىنشى كەزەكتە ءاربىر ادام ءوز جۇمىسىن جاقسى كورگەنى ابزال. سوندا عانا كوڭىل كونشىتەتىندەي ناتيجەگە قول جەتكىزۋگە بولادى. قوردايدىڭ مايدا قوڭىر جەلىنە كەكىلىن تاراتىپ وسكەن ازاماتتار ءۇشىن وندىرىستە تەر توككەننەن بولەك, قويناۋىنا سان ءتۇرلى قۇپيا بۇككەن سايىن دالانىڭ كوز تويماس تابيعاتىن تاماشالاۋدىڭ ءوزى جاندى راحاتقا بولەيدى. بايتاق دالامىزدا قازبا بايلىق از ەمەس. وسىنداي كەرەمەت جەردە عۇمىر كەشۋ, ەڭبەك ەتۋ – تۇسىنگەنگە باق. جۇمىس كۇنى تاڭ بوزىنان باستالىپ, كەش اياقتالسا دا, تىنىمسىز ەڭبەك ەتۋ, تەر توگۋ – ابىرويلى مىندەت. الا تاڭنان قاجەتتى قوندىرعىلار مەن تاس ۇساقتاعىش قۇرالدار ىسكە قوسىلعان كەزدە كارەر جۇمىسى جاندانادى. مۇنداعى بۇرعىلاۋ, شيكىزات ساپاسىن باعالاۋ, جارىلىس جۇمىسى كەز كەلگەن جۇمىسشىدان قىراعىلىقتى, ساقتىقتى, ەپتىلىكتى تالاپ ەتەدى. قاي كەزدە دە ءار ىسكە اسا مۇقيات بولعان ءجون. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ جۇمىستىڭ جاۋاپكەرشىلىگى زور», دەيدى ول.
«اقتاس» جشس قورداي اۋدانى اۋماعىندا ۇزاق جىل بويى تابىستى جۇمىس ىستەپ جاتقان كاسىپورىن ساناتىندا. 1998 جىلى ىرگەسى قالانعان سەرىكتەستىك باسشىلارى سول كەزەڭدەگى بارلىق قيىندىقتى جۇدىرىقتاي جۇمىلا ءجۇرىپ ەڭسەردى. تاۋەلسىزدىكتىڭ سىنعا تولى العاشقى جىلدارىندا جۇمىسشىلار دا ءتۇرلى قيىندىقتى باستان وتكەردى. دەگەنمەن ولار دا ماماندىققا ادالدىق تانىتتى.
«مەنىڭ بۇكىل سانالى عۇمىرىم وسى جۇمىسپەن بىتە قايناسىپ كەتكەن. كەز كەلگەن ءىستىڭ وزىنە ءتان قيىندىعى بولادى. ادال ەڭبەكپەن تاپقان ناپاقانىڭ ءجونى بولەك. مۇنداعى كارەر – تەك قانا جۇمىس ورنىم ەمەس, وتباسىم, ءومىر مەكتەبىنە اينالىپ كەتكەن قۇتتى وردام. كەز كەلگەن جۇمىسشى اتقارعان ىسىنە ادال بولسا, جىلدار وتە كەلە تابىسقا قول جەتكىزەدى. ءاربىر جاس وسىنى ۇمىتپاسا ەكەن», دەيدى نيكولاي سوزىكين.
رەسمي دەرەككە جۇگىنسەك, كارەر مەن تاياۋ ماڭداعى بولىمشەلەردەگى كاسىپورىنعا تيەسىلى قور ءالى ەكى ءجۇز جىلعا جەتەدى. قازىرگى كەزدە «اقتاس» جشس-گە قاراستى كاسىپورىندا 120 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان.
«بيىل ەلىمىزدە «جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلى» دەپ جاريالانعانىنا قۋانىشتىمىز. جايشىلىقتا اتقارعان ەڭبەگى قالتارىستا قالىپ كەتە بەرەتىن ءوندىرىس, ونەركاسىپ سالاسى ماماندارىنىڭ اتقارعان جۇمىسى قازىردىڭ وزىندە ايتارلىقتاي ەلەنىپ جاتىر. بۇل ءبىزدى شابىتتاندىرادى. جالپى العاندا, اكتاس پەن شاعال ءوندىرۋ ءىسىنىڭ وزىنە ءتان قيىندىعى جەتكىلىكتى. مۇندا تەك سول ەڭبەكتىڭ مەحناتىنا توزە الاتىن ەرجۇرەك ازاماتتار عانا جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدىڭ كاسىپورىن ءاۋ باستان قالدىقسىز ءوندىرىس قاعيداسىن ۇستاندى. تسەمەنت وندىرىسىندە اكتاس, اليۋمينات, تەمىر سىندى شيكىزاتتىڭ بارلىعى دەرلىك پايدالانىلادى», دەيدى ن.سوزىكين.
جيىرما جىل بويى ۇزدىكسىز ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان نيكولايدى ۇجىمداعى جاڭا بۋىن قىزمەتكەرلەر ۇستاز سانايدى. جاس ماماندار سابىرلى قالپى مەن كاسىبي بىلىكتىلىگى ءۇشىن سىيلايدى, قۇرمەتتەيدى. ءوز كەزەگىندە ول جيناعان تاجىريبەسىن كەيىنگى بۋىن ارىپتەستەرىمەن بولىسۋدەن جالىقپايدى.
«كەز كەلگەن جۇمىس تاجىريبەنى تالاپ ەتەدى. سوندىقتان ۇجىمعا كەلگەن ازاماتتارعا بىلگەنىمىزدى ۇيرەتۋدەن جالىقپايمىز. ەڭ قۋانىشتىسى, بىزدە تەر توگىپ جۇرگەن ازاماتتار جۇمىستى اۋىرسىنبايدى. ولار قول كۇشىن قاجەت ەتەتىن ەڭبەكتەن ەشقاشان قاشقان ەمەس. قىزمەتكەرلەر مۇنداعى جۇمىستى ءومىر ساباعى دەپ تۇسىنەدى. ولاردىڭ بويىنان قاي كەزدە دە جاڭاشىلدىققا بەيىم ەكەنىن اڭعارۋ قيىن ەمەس», دەيدى نيكولاي.
سەرىكتەستىكتە تابان اۋدارماي ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان ن.سوزىكين قاراپايىم جۇمىسشىدان كارەر باسشىسى لاۋازىمىنا جەتكەنگە دەيىن ءتۇرلى قيىندىقتى ەڭسەردى. ەڭبەكقورلىعى مەن توزىمدىلىگىنىڭ, كاسىبيلىگىنىڭ ارقاسىندا ءوز ءىسىن جەتىك مەڭگەرگەن ماماننىڭ ءجۇرىپ وتكەن جولى جاڭا بۋىن ارىپتەستەرىنە ۇلگى.
جامبىل وبلىسى,
قورداي اۋدانى
