ءبىز باقىتتى ۇرپاقپىز. بۇگىنگى شاتتىقتى عۇمىرعا جەتكەنىمىز ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا ەلىمىزدى قورعاعان اعا ۇرپاقتىڭ ارقاسى. اتام كاكمان المەنبەتوۆ 1923 جىلى بۇرىنعى قاراعاندى وبلىسىنىڭ قارساقپاي اۋدانىنا قاراستى سارىسۋ اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن.
ەل باسىنا قاتەر تونگەن قيىن كەزەڭدە قارساقپاي اۋدانىنا قاراستى سارىسۋ, ارالتوبە, جەتىقوڭىر اۋىلدارىنان مايدانعا 150-دەن اسا ازامات اتتانعان ەكەن. سول ازاماتتاردىڭ ىشىندە 19 جاستاعى اتام دا بار ەدى.
ول ءى-ۋكراينا مايدانىنىڭ 336-ديۆيزياسىنىڭ 1130-اتقىشتار پولكىندە ەلى ءۇشىن وت كەشىپ, وتانىن ەرلىكپەن قورعاۋعا اتسالىستى. بەرلين قالاسىنان 250 شاقىرىم جەردەگى كەزەكتى ءبىر سۇراپىل شايقاس كەزىندە اتام اۋىر جاراقات الىپ, گوسپيتالعا تۇسەدى.
سول كۇندى اتام: «1945 جىلدىڭ 29 ناۋرىزى ەدى. وڭ جاعىمنان ءبىر سولداتتىڭ جانۇشىرا ايقايلاعان داۋىسى ەستىلدى. سوعان بۇرىلىپ قاراعانىم سول ەدى, ماعان دا وق ءتيدى. ەسىمدى جيىپ, كوزىمدى اشسام نيكولاي اتتى مايدانداس جولداسىم مەنى سۇيرەتىپ, ءبىر شۇڭقىرعا اكەلىپتى. ول جاراقاتىمنىڭ اۋىر ەكەنىن, بىراق ولمەيتىنىمدى ايتىپ, مەنىمەن قوشتاسىپ ءارى قاراي شابۋىلعا كەتتى. ودان كەيىن ءوزىمدى اجالدان قۇتقارعان جولداسىمدى كورگەن جوقپىن. وق جاعىمنان ءتيىپ, تىستەرىم مەن جاق سۇيەگىمدى سىندىرىپ, وڭ جاق يىعىمنان تەسىپ ءوتىپتى», دەپ ەسكە الاتىن.
سودان كەيىن اتام كيسلوۆودسك قالاسىنداعى گوسپيتالدە جەتى اي ەمدەلىپ, 1945 جىلدىڭ قازان ايىندا ەلگە ورالادى.
ەلگە كەلگەننەن سوڭ بەيبىت ەڭبەككە ارالاسىپ, زەينەتكەرلىككە شىققانشا, قاراعاندى وبلىسىنىڭ (قازىرگى ۇلىتاۋ وبلىسى) سول كەزدەردەگى قارساقپاي جانە جەزدى اۋداندارىنىڭ وركەندەۋىنە ءوز ۇلەسىن قوستى.
اۋىلدىق كەڭەستىڭ حاتشىسى, زووتەحنيك, فەرما مەڭگەرۋشىسى سەكىلدى قىزمەتتەردى ابىرويمەن اتقارىپ, اۋىلدىق كەڭەستىڭ التى رەت دەپۋتاتى بولدى. 1941–1945 جىلدارعى سوعىستا كورسەتكەن ەرلىكتەرى جانە بەيبىت ومىردەگى قاجىرلى ەڭبەگى ءۇشىن ءبىر وردەن, ون ءبىر مەدالمەن ماراپاتتالدى. ونىڭ ىشىندە ءى دارەجەلى « ۇلى وتان سوعىسى» وردەنىنىڭ ورنى بولەك. سونداي-اق «1941–1945 جىلدارعى ۇلى وتان سوعىسى كەزىندەگى ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن», «1941–1945 جىلعى ۇلى وتان سوعىسىندا فاشيستىك گەرمانيانى جەڭگەنى ءۇشىن», «1941–1945 جىلدارداعى ۇلى وتان سوعىسىنىڭ 20, 25, 30, 40 جانە 50 جىلدىعى مەرەكەلىك مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.
اتام مەن اجەم ءۇش ۇل, ەكى قىزدى تاربيەلەپ وسىرگەن. بالالارىنىڭ ۇلكەنى سابەك كاكمان ۇلى جەزقازعان قالاسىندا ءتۇرلى جاۋاپتى قىزمەت اتقاردى. ەكىنشى بالاسى بولات كاكمان ۇلى جەزقازعان وبلىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا تەر توگىپ, «دەنساۋلىق ءىسىنىڭ ۇزدىگى» اتاعىن الدى. جەزقازعان قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى دا بولدى. ال ءبىر قىزى ماعاۋيا ساۋدا سالاسىندا, ەكىنشى قىزى قارجى سالاسىندا قاجىرلى قىزمەت اتقاردى. كەنجەسى عاريفۋللا كاكمان ۇلى تسيفرلىق دامۋ, يننوۆاتسيالار جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگىندە قىزمەت اتقارادى. ول – «قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل» مەرەكەلىك مەدالىمەن ماراپاتتالعان, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرمەتتى بايلانىسشىسى», «ۇزدىك مەملەكەتتىك قىزمەتكەر» اتاقتارىنىڭ يەگەرى.
بۇگىندە اتامنىڭ نەمەرەلەرى دە ەر جەتىپ, جوعارى وقۋ ورىندارىن ءبىتىرىپ, قوعامنىڭ ءتۇرلى سالاسىندا ەڭبەك ەتىپ ءجۇر.
كاكمان اتام 1997 جىلى 75 جاسقا قاراعان شاعىندا جەزقازعان قالاسىندا قايتىس بولدى. سودان بەرى ۇرپاقتارى اتامىزدى ءجيى ەسكە الىپ, ونىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ ارداگەرى بولعانىن ماقتان تۇتىپ كەلەدى.
ۇلىقبەك عاريفۋللاەۆ,
مايدانگەردىڭ شوبەرەسى
