وسى انگە قۇلاق تۇرسەك, ارقا اتىرابى, ونداعى جايساڭ جۇرت, ەلگە دەگەن ساعىنىش ورىلە بەرەدى, ورىلە بەرەدى. سويتكەن «جاڭاارقا ءۆالسىنىڭ» جارىققا شىققانىنا 40 جىلدان اسىپتى. ءان اۆتورى, جازۋشى توكەن الجانتەگىن كوزىقاراقتى وقىرمان قابىرعالى قالامگەر رەتىندە جاقسى تانىپ, قادىرلەيدى. ال وسى ءبىر ءاننىڭ ءساتتى شىعىپ, ەل اۋزىنان تۇسپەي ورىندالۋىنان-اق, سازگەرلىك قابىلەتىنىڭ ساۋلەلى ەكەنى سەزىلەدى. اۆتور ءان جازىلاتىن جىلى مادەنيەت سالاسىندا ەڭبەك ەتكەن كورىنەدى.
«1982 جىلدىڭ جاز ايىندا مادەنيەت ۇيىنە جۇمىسقا ورنالاستىم. ەڭ اۋەلى اۆتوكلۋب مەڭگەرۋشىسى, كەيىننەن «جاڭاارقا» ءان-بي ءانسامبلىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى مىندەتىن اتقاردىم. ءدال سول ۋاقىتتا رەسپۋبليكا توڭىرەگىندەگى انسامبلدەر استاناعا ساپار شەگىپ, ءوز دەڭگەيلەرىن الماتى كورەرمەندەرى مەن ساراپشىلارىنىڭ تالقىسىنا سالىپ جاتقان بولاتىن. وسىعان وراي, اۋداننىڭ ونەرىن كورسەتەتىن ءسات تۋعان-دى. سوندا فينالدى قورىتىندىلايتىن ءان تاپپاي قينالعانىمىز ەستە», دەيدى توكەن الجانتەگى.
شىنىمەن, جىر مەن ءاننىڭ مەكەنى جاڭاارقا تۋرالى ءدال وسى مەزەتكە دەيىن ءبىر ءان جوق بولىپ شىعىپتى. ءسويتىپ, الاڭ كوڭىل اقىرى جاس مادەنيەت قىزمەتكەرىنىڭ ساناسىنا ءان ساۋلاتادى. ونىڭ ۇستىنە سالماق تا, جاۋاپكەرشىلىك تە ستسەناري اۆتورى توكەن سازگەرگە تۇسەتىنى بەلگىلى. ءسويتىپ ءجۇرىپ, كۇندەردىڭ بىرىندە, كەزەكتى دايىندىقتان كەيىن, جولداستارىمەن جاقىندا عانا ءسابيلى بولعان سەرعازى زەكەنوۆ دەگەن ءوزى پالۋان, ءوزى ونەرگە جاقىن دوسىنىڭ ۇيىنە قۋانىشىن بولىسۋگە بارا قالادى. ءبىر بولمەدە دوستارى, ءبىر بولمەدە اياق-قولىن ەندى عانا باۋىرىنا العان دوسىنىڭ كەلىنشەگى. مىنا قىزىقتى قاراڭىز, ءان اۆتورى شاي ءىشىپ وتىرعاندا وزدىگىنەن سىرعاقتاتىپ, قولىنا تيگەن دومبىرانى ويناتا بەرىپتى. ءبىر اۋەننىڭ ناقىشى پەرنەلەرگە قوناقتاعان سياقتى. بىراق نە ىرعاق ەكەنىن بىلە الار ەمەس. ال داستارقان باسىندا ءازىل-قالجىڭ. سول كەزدە سىتىلىپ, كەلەسى بولمەگە ءوتىپ, دوسىنىڭ كەلىنشەگى بەسىك تەربەتەدى, ول دومبىرانى شەرتە تۇسەدى. ءوستىپ, ەڭ اۋەلى قايىرماسى تۋادى. ىرعاققا سايكەس بۋىنداردى شىعارىپ, ءسوزىن جازىپ شىعادى. سوسىن اۋەن نىشانى پايدا بولادى. ەشتەڭەگە الاڭدايتىن ەمەس. ءسوز قۇراپ الەك. ۇزىن ءسوزدىڭ قىسقاسى, ساعات تاڭعى ءۇش كەزىندە ءبارى دايىن بولىپتى. ەندى اۋەندى ۇمىتپاۋعا تىرىسۋ كەرەك. ويتكەنى «نوتادان ماقۇرىممىن», دەيدى ءوزى. ەرتەڭىندەگى دايىندىقتا كوپتىڭ الدىندا تۇنگى شىققان اۋەندى ىڭىلداپ وتىرىپ ورىنداپ بەرەدى. ءانسامبلدىڭ مۋزىكالىق جەتەكشىسى التىن سەيفۋللين دە اۆتورمەن بىرگە ىڭىلداپ وتىرىپتى. اقىرى سول ىڭىلدى اۋەندى وركەسترگە سالىپ جىبەرەدى. مىنە, «جاڭاارقا ءۆالسى» وسىلاي تۋعان. بۇل – 1982 جىلدىڭ كۇز مەزگىلى-ءتىن. 1982 جىلدىڭ 7 قازانى, ياعني كەڭەس وكىمەتىنىڭ كونستيتۋتسيا كۇنىنىڭ قۇرمەتىنە دايىندالعان «جاڭاارقا» گازەتىنىڭ مەرەكەلىك بەتىندە ءان ءماتىنى جاريالانىپتى. بۇل ءان اۋەلگىدە تويلاردا ءجيى ايتىلىپ ءجۇرىپتى.
اۆتور بۇل ءاننىڭ باعىن اشقان ەسترادانىڭ جارىق جۇلدىزى قاراقات ءابىلدينا دەيدى.
بىردە الماتىعا جازۋشىلار وداعىنىڭ سەزىنە بارا قالعان. توكەن الجانتەگىن اقىندار ابزال بوكەنوۆ, باقتىباي امانجولوۆ, عالىم جايلىبايمەن قاراقاتتىڭ اپكەسى قىمبات ءابىلدينا ۇيىنە قوناققا شاقىرىپتى. اقىندار ولەڭ وقيدى. ال ءان اۆتورى, جازۋشى تىپ-تىنىش وتىرعان. سولاي وتىرعانىندا كوزىنە دومبىرا تۇسە قالعان. قىمباتقا الدىرىپ «جاڭاارقا ءۆالسىن» شىرقاپ قويا بەرەدى. ءان اياقتالعاندا جانىنا قىمبات كەلىپ, «تاعى ءبىر ايتىڭىزشى؟» دەپ قولقا سالادى. تاعى ءبىر ورىنداپ شىعادى. سول ساتتە ۇيىندە جۇرگەن كىشكەنە قىز بالا قاراقات وندا كۇلاش بايسەيىتوۆا اتىنداعى مۋزىكالىق مەكتەپتىڭ 6-سىنىپ وقۋشىسى ەكەن. سول كەزدە قىمبات ولەڭنىڭ ءسوزىن جازىپ بەرۋىن وتىنەدى. ءاننىڭ ءسوزىن ءبىر پاراق قاعازعا ءتۇسىرىپ كەتەدى.
بىردە الماتىدا دۇنيەجۇزى قازاقتارىنىڭ قۇرىلتايى ءوتىپ جاتادى. اۆتور ەلدە, ايەلى ەكەۋى شاي ءىشىپ وتىرعاندا قابىرعاعا ىلىنگەن راديو سامبىرلاپ قويا بەرەدى. بالا قاراقات. قۇرىلتايعا وسى انمەن شاشۋ شاشا كەلىپتى.
«كەيىننەن وركەسترگە سالىپ جىبەرگەندە مۇلدەم جاڭا رەڭك پايدا بولدى. ءدال وسىلاي قۇلپىرادى دەپ ويلاماپپىن. «جاڭاارقا ءۆالسىن» كەڭىستىككە الىپ شىققان – قاراقات ءابىلدينا», دەيدى توكەن اعامىز.
«جاڭاارقا ءۆالسى» ءانىن اۋەلەتە شىرقاعان بىرنەشە ءانشى بار. ءتىپتى بۇل ءان اۋەلەپ قىتاي اسقانى دا تاڭىرقايتىنداي دۇنيە.
«2000 جىلداردىڭ باس كەزى بولاتىن. سىرتتا جۇرگەنىمدە قالتا تەلەفونىم شىر ەتتى. كوتەرسەم بەلگىسىز ءبىر ادام. اماندىق-ساۋلىقتان كەيىن جاعدايدى تۇسىندىرە باستادى: «مەن «گاككۋ» توبىنىڭ پروديۋسەرى ەدىم. قىتايدا تۇراتىن باۋىرلارىڭىز ءسىزدىڭ «جاڭاارقا ءۆالسى» ءانىڭىزدى رەپەرتۋارلارىنا قوسۋدى قالاپ وتىر. ەگەر, مۇمكىندىگىڭىز بولسا تىڭداپ كورسەڭىز, سوسىن رۇقساتىڭىزدى بەرسەڭىز دەپ ەدىك». «جاقسى», – دەدىم. ولار تەلەفونعا ءاندى قوستى. تاماشا! ساعىنىش باسىم. تۋعان جەرگە, اتاقونىسقا دەگەن ساعىنىش, ارينە. ءسويتىپ, ءانىم قىتاي ەلىنىڭ جاستارى داۋىسىمەن دە شىرقالا باستادى. ءبىر قىزىعى, توپتاعى ءۇش ءانشىنىڭ ءبىرىنىڭ داۋىسى تۋرا مەيرامبەك بەسباەۆتىڭ داۋىسىنان اينىمايدى ەكەن. سونى تىڭداعاندار كوپكە شەيىن ورىنداۋشىسى مەيرامبەك دەپ شاتاستىرۋدان تانبادى. ءاننىڭ شىققانىنا قىرىق جىلدان استى. شۇكىر, ابىرويسىز ەمەس. وسى كۇنگە شەيىن قازاقستاندا عانا ەمەس, قىتاي, موڭعوليا ولكەسىندەگى انشىلەردىڭ ورىنداۋىندا تەلەارنا, راديودان ورىندالىپ تۇرادى. باسقا دا شەتەلدە قاراقاتتىڭ ورىنداۋىندا شىرقالعانى ماعان مارتەبە», دەيدى ماعمۇرلانىپ توكەن الجانتەگى اعامىز.
قاراعاندى وبلىسى
