كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل, «ەQ»
مەملەكەتتىك قولداۋ ناتيجەسىندە كاسىپورىن قۋاتى ەسەلەنىپ, قاتتى ىرىمشىك ءوندىرىسىنىڭ اۋقىمى بۇرىنعىدان ۇلعايا باستادى. سەرىكتەستىك قالا اۋماعىندا وتەتىن جارمەڭكەلەرگە دە قاتىسىپ, ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋعا ۇلەس قوسىپ كەلەدى. كاسىپكەرلەر الداعى ۋاقىتتا ونىمدەرىن وزبەكستان مەن بىرىككەن اراب امىرلىگىنە ەكسپورتتاۋدى جوسپارلاپ وتىر.
سەرىكتەستىك باسشىسى سانجاربەك ءابدۋۆاحيدوۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىر حالىقارالىق سەرتيفيكات ازىرلەنىپ جاتىر. قۇجات دايىن بولعان سوڭ ونىمدەر دۋبايعا ەكسپورتتالادى. كاسىپكەر بىلتىر ءباا-دە وتاندىق ءونىمدى تانىستىرىپ, ارابتىڭ ىسكەر ازاماتتارىنا ايرىقشا ۇناپتى. ءبىرىنشى كەزەكتە ەكولوگيالىق تابيعي تازالىعى قىزىقتىرعان. ءسويتىپ, قازاقستان ءونىمىن ىشكى نارىققا كىرگىزۋگە ىقىلاس تانىتىپتى.
وسى تۇستا ايتا كەتكەن ءجون, قايتا وڭدەلگەن وتاندىق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى ءاردايىم ءوزىنىڭ تابيعيلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. ەلىمىز سىرتقى نارىققا قانداي ازىق-ت ۇلىك تاۋارىن جونەلتسە دە, ونىڭ ساپاسى مەن ەكولوگيالىق تازالىعىنا تولىق كەپىلدىك بەرەدى. سول ءۇشىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ سامارقاندتا وتكەن سامميتتە قازاقستان ەۋروپا نارىعىنا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.
«قۇرت, سۇزبە, سارىماي, قاتىق, جەتى ءتۇرلى ىرىمشىك شىعارامىز. شىمكەنت, تۇركىستان نارىعىن قويىپ, اقتاۋ, الماتى, قاراعاندى قالالارىنا ونىمدەر جونەلتىپ جاتىرمىز. ىرىمشىك پەن سارى مايعا مەملەكەتتەن سۋبسيديا الامىز. ولاي ەتپەسەك بۇل ەكى ءونىمدى وندىرۋگە كەتكەن شىعىن ءوز-ءوزىن اقتامايدى. سۋبسيديا كومەگىمەن شىعىندى جابامىز. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى ارقاشان دوتاتسياعا مۇقتاج. دامىعان باتىس ەلدەرىندە دە فەرمەرلەر دوتاتسيامەن كۇن كورەدى. بىزدە دە وسى سۋبسيديامەن تالاي فەرمەرلىك شارۋاشىلىق اياققا تۇرىپ, جاپ-جاقسى تابىس تاۋىپ جاتىر. مەن باسىندا سيىر باعىپ, ءسۇتىن وتكىزىپ ءجۇردىم. كەيىن سول ءسۇتتى نەگە ءوزىم وڭدەمەسكە دەگەن يدەياعا توقتالىپ, 2022 جىلى فيرمانى اشتىم. ءبىرىنشى كەزدە وڭاي بولعان جوق. بىراق ماعان جەرگىلىكتى «بورتە ميلكا» كومپانياسى جاقسى كومەكتەستى. ولارعا العىسىم شەكسىز. بۇل فيرما دا ءسۇت ونىمدەرىن شىعارادى. جەرگىلىكتى كومپانيالارعا قازىر دە وڭاي ەمەس. ويتكەنى رەسەي مەن بەلورۋسسيادان كەلەتىن تاۋار كوپ. باعالارى دا ارزان. سوندىقتان باسەكەگە توتەپ بەرۋ بىزگە قيىنداۋ. دەگەنمەن وتاندىق ونىمدەر تازا, ساپالى بولعاندىقتان, حالىق ءوزىمىزدىڭ جەرگىلىكتى تاۋاردى الادى», دەيدى كاسىپكەر.
ونىڭ ۇستىنە, شەتەلدىك ونىمدەردىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتپەيتىن كورىنەدى. قۇرامىندا جاساندى قوسپا كوپ دەيدى. سول سەبەپتى تۇتىنۋشىلار ءوزىمىزدىڭ ءونىمدى تاڭدايدى ەكەن.
ء«سۇت تاسيتىن 8 كولىگىم بار. شيكىزاتتى ءوزىمنىڭ جەكە فەرمامنان, سوسىن سايرام اۋدانىنا قاراستى مانكەنت, قارابۇلاق, اقدالا اۋىلدارىنان الامىز. قازىر اۋىل تۇرعىندارى جاقسى ۇيرەنىپ الدى. سيىر اسىراپ, ءسۇتىن فيرمالارعا وتكىزەدى. كۇندەلىكتى ساتقان ءبىر شەلەك ءسۇتىنىڭ اقشاسىنا مالىنىڭ جەمشوبىن الادى, باسقا دا وتباسىلىق شىعىندارىنا جاراتادى. اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن كووپەراتسيا اياسىندا دامىتۋ دەگەن وسى بولسا كەرەك. ءبىر كاسىپورىن ارقىلى ۇساق شارۋاشىلىقتار, مال ۇستاعان اۋىل تۇرعىندارى قوسىمشا پايدا كورەدى. شيكىزاتتان كۇنىنە 25-30 توننا ءسۇت جينالادى. سونى وڭدەپ, تابيعي ءونىم جاساپ شىعارامىز. ءبىز ەشقانداي قۇرعاق ءسۇت, باسقا دا جاساندى قوسپالار قوسپايمىز. ءبارىن تازا سۇتتەن جاسايمىز. تۇتىنۋشىنى سىيلاۋ كەرەك. سايرام اۋدانىندا اۋىل شارۋاشىلىعى جاقسى دامىعان. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كوبى سيىر باعىپ, ونىڭ ءسۇتىن وتكىزەدى, مال بورداقىلايدى, ودان قالا بەردى جەر وڭدەپ ەگىن ەگەدى. ستاتيستيكا بويىنشا بىلتىر سايرامدىق تۇرعىنداردان 1 كۇندە 350 توننا ءسۇت جينالىپ وتىرعان ەكەن. بۇل تۇركىستان وبلىسىنداعى اۋداندار ىشىندە وتە ۇلكەن كورسەتكىشتىڭ ءبىرى بوپ سانالادى», دەدى كاسىپ يەسى.
«Bio food kz» ءوندىرىس اۋقىمىن كەڭەيتۋ ماقساتىندا بيىل قالادا قوسىمشا تسەح اشپاقشى.
اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ۆەتەريناريا باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, شاھار اۋماعىندا قازىر اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋشى 50-دەن استام كاسىپورىن جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ ىشىندە ءسۇتتى قايتا وندەۋمەن اينالىساتىن 10 كاسىپورىن بار. 2024 جىلى ءسۇت وندەيتىن كاسىپورىندار 5 499 توننا قاتتى ىرىمشىك جانە
1 438,2 توننا سارى ماي وندىرگەن.
شىمكەنت
