مۇنىڭ نەسى ونەر دەۋىڭىز مۇمكىن. «قازىرگى قاربالاس زاماندا تىنىشتىقتى تىڭداپ, ەشتەڭەگە الاڭداماي, جاي عانا ءوز ويىن ەستي الاتىن ادامدار ازايىپ بارادى», دەيدى ەكەن ماماندار. سويتسەك, بۇل بايقاۋ كۇيزەلىستەن قۇتقارىپ, مەديتاتسيانى دارىپتەيدى ەكەن. سايىس وتە وڭاي كورىنگەنىمەن, توقسان مينۋت بويى تاپجىلماي وتىرىپ, جەڭىمپاز اتاناتىندار تىم سيرەك. دەمەك, قازىرگى زاماندا بۇل دا ونەرگە بالانادى دەگەن ءسوز. ەندى بۇدان جارتى عاسىر بۇرىن كادىمگى ونەر ساحناسىندا مىناداي گاپ وتكەنىن ەستەرىڭىزگە سالامىز:
«دۇنيەدە ويعا كەلمەيتىن جىندىلىق ءجۇرىپ جاتىر. بىردە اعىلشىن گازەتتەرىندە الدەبىر بەلگىسىز ءپيانيستىڭ تىنىشتىق كونتسەرتى تۋرالى حابارلاندىرۋ شىقتى. شۋلى جارناما دەگەنىنە جەتىپ, كونتسەرت كۇنى زال لىق تولدى. تىنىشتىق سازگەرى رويالعا وتىرىپ ويناي باستايدى, بىراق ىشەكتەردىڭ ءبارىن الىپ تاستاعاندىقتان, بىردە-ءبىر دىبىس شىقپايدى. زالداعى جۇرت ءبىر-بىرىنە اڭىرايا قارايدى. ارقايسىسى قاسىنداعى ادامنىڭ نە ىستەيتىنىن كۇتەدى, اقىرىندا ءبارى ءۇن شىعارماستان, وتىرىپ قالادى. ەكى ساعاتتىق مۇلگىگەن تىنىشتىقتان سوڭ كونتسەرت اياقتالادى. پيانيست ورنىنان تۇرىپ, باس يەدى. جۇرت دۇركىرەي قول سوعادى. ەرتەڭىندە تىنىشتىق مۋزىكانتى وسى جاعدايدى تەلەديداردان اڭگىمەلەي كەلىپ, ءسوز سوڭىندا: «مەن ادام بالاسىنىڭ اقىماقتىعى قانشالىقتى الىسقا باراتىنىن كورگىم كەلگەن ەدى, ول شەكسىز ەكەن», دەپ مويىندايدى».
بۇل فرانتسۋز جازۋشىسى اندرە مورۋانىڭ «جاس جىگىتكە ءومىر تۋرالى اشىق حات» دەپ اتالاتىن كىتابىنان ءۇزىندى. وسىدان جارتى عاسىر, ودان دا بۇرىنىراق جازىلعان ەڭبەكتى انا تىلىمىزگە اۋدارعان كەنجەباي احمەتتىڭ اۋدارماسىنان وقىپ وتىرىپ, عاجاپقا قالدىق. انىعىندا ادامدار, مۇمكىن كوپشىلىك جارياعا شىعىپ جاتقان دۇنيەلەردىڭ قايسىسى ونەر, قايسىسى اۋلەكىلىك ەكەنىن اجىراتۋدان قالىپ بارا جاتقانى وتىرىك ەمەس. بۇل بىزدە عانا ەمەس, الەمدىك احۋال ەكەنى باسى اشىق اڭگىمە. جانە بۇگىن عانا باستالماعان ءارى بارعان سايىن ۋشىعىپ, اسىل مەن جاسىقتى, ونەگە مەن كەرىكەتۋشىلىكتى ايىرماۋعا از قالدى. سانا مەن رۋح قۇلدىراعان جەردە شىن ونەردىڭ قۇنى كوك تيىن. سوندىقتان دا ونەر جاناشىرلارى مەن اقىلدى, ەستى ادامدار ءداستۇرلى ءان-كۇيدى العا تارتىپ, ناسيحاتتاۋمەن, ءتىپتى سول ءۇشىن كۇرەسۋمەن كەلەدى.
الىسقا بارماي-اق وسىدان سەكسەن جىل بۇرىنعى قۇندىلىققا ءمان بەرىپ كورەلىك. اقىن قاسىم امانجولوۆ «اقىن ءولىمى تۋرالى اڭىز» اتتى اتاقتى پوەماسىندا ءولىم مەن ءومىر اراسىندا جانى شىرقىراعان جاس جىگىت – اقىن ابدوللا جۇماعاليەۆ حالىق ءانى «قارعام-اۋدى» شىرقاعانىن جەتكىزەدى. قاسىم مەن ابدوللا سوعىسقا دەيىن وتە جاقىن, سىرالعى دوس بولعاندىقتان, اۆتور ارىستان جۇرەكتى جولداسىنىڭ بۇل ءاندى تىرشىلىگىندە قاتتى جاقسى كورگەنىن ءبىلىپ جازعانىن پايىمداۋ قيىن ەمەس. مۇمكىن ول قورشاۋدا قالعاندا «قارعام-اۋدى» ورىنداماعان شىعار, قاسىم ويدان قوسۋى دا بەك مۇمكىن. بىراق بۇرىن بىرگە جۇرگەن شاقتارىندا قىسىلعاندا, نە قايعىرعاندا, الدە قۋانعاندا دوسى حالقىنىڭ كوكەيىندە ماڭگى تاڭبالانىپ قالعان وسى تۋىندىنى شىرقايتىنىن اقىن جاقسى بىلگەنىنە ءباس تىگۋگە بولادى. حالىق كوكەيىنەن وشپەي كەلە جاتقان اندەردىڭ وسىنداي عالاماتى بار.
ادام جانتالاسقاندا ەسىنە ەڭ جاقىن نارسەسى, اسىل دەپ تاپقان قۇندىلىعى نەمەسە قيماس جان تۇسەتىنى بەلگىلى. حالىق ءانى «قارعام-اۋدى» تىڭداساڭىز, جانىڭىز شۋاققا بولەنەدى, قيالىڭىزدى تەربەپ, جۇيكە تامىرىڭىزعا تىنىشتىق سىيلايدى. مۇلگىگەن تىنىشتىققا ەنگەندەي ءبىر دەمالىپ قالاسىز. جوعارىدا ءبىز كەلتىرگەندەي, قازىرگى پەندەلەر مۇلگىگەن تىنىشتىقتان قاشادى عوي. شىداپ وتىرا المايدى. ءتىپتى قۇلاققا ۇرعانداي تىنىشتىقتان ولەردەي قورقاتىندار دا بار. ال تىنىشتىق كونتسەرتىن وتكىزگەن الگى پيانيستىكى كوپتى سىناۋدان تۋعان قارەكەت قانا ما؟ ول ءبىر-اق جاعى. ونىڭ ارعى جاعىندا «كوپ ايتسا كوندى, جۇرت ايتسا بولدىعا» ەرىپ كەتە بەرەتىن توبىردىڭ اقىماقتىعىن ايگىلەۋ قارەكەتى جاتقان جوق پا؟ ەكى ساعات تاپجىلماي وتىرعانداردىڭ پارىقسىزدىعىن بەتىنە باسىپ تۇر. شۋ-داڭعازا بىلاي تۇرسىن, سەندەردى وسىلاي دا الداۋعا بولادى دەگەن ءسوز. مۇنشا تومەنگە قۇلدىراعان قۇلاقتار «قارعام-اۋ» ءانىن تىڭداپ ءلاززات الادى دەۋ – اقىلعا سىيمايتىن قۇبىلىس. ءتىپتى مۇنداي حالىق اندەرىن نەمەسە حالىق كومپوزيتورلارىنىڭ مۇرالارىن قويا باستاساڭ, مازاسى كەتەتىن بەيباقتاردى كورگەندە امالسىز جاعامىزدى ۇستاعانبىز. ال ءوز حالقىنىڭ ءانىن تىڭداپ, تەرەڭىنە بويلاي العان كەز كەلگەن اقىل يەسى وزگە ۇلتتىڭ كلاسسيكالىق مۇرالارىنا دا قۇلاق قويارى ءسوزسىز ەمەس پە؟ سوندا بۇل قالاي ءوزى؟ حالىقتىڭ مۇراسىنان ولەردەي سەسكەنەتىن ولاردىڭ سانا-سەزىمىن بۇگىنگى جەڭىلتەك دۇنيەلەر جاۋلاپ العان سوڭ, تىنشىعان تابيعات ءتىلىن تۇندىرعان اندەردى جاتسىناتىن شىعار, كىم ءبىلىپتى. ول جاعى بەيمالىم, الايدا مۇندايلاردىڭ مازاسىن العان «قارعام-اۋ» عاسىرلار بويى جاساي بەرەرى ءسوزسىز.
