فوتو: ءماجىلىستىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا شاعىن جانە ورتا بيزنەس (شوب) ءۇشىن ارنايى سالىق رەجيمى ساقتالىپ, رەجيمگە جاتاتىن قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلدى.
«باستاپقىدا ەكونوميكالىق قىزمەت تۇرلەرىنىڭ جالپى جىكتەۋىشىنىڭ (ەقجج) 40 ءتۇرىنىڭ شەكتەۋلى تىزىمىنەن 1,7 ميلليونعا جۋىق كاسىپكەر مەن 4,5 ميلليون ادام زارداپ شەگۋى مۇمكىن ەدى. ەگەر ءبىز وعان قول جەتكىزبەسەك, بيزنەس «جالپى رەجيمدە» بولىپ, قازىرگىدەي اينالىمنان 2% ەمەس, كورپوراتسيالىق تابىس سالىعى (كتس) - 20%, ققس - 16%, الەۋمەتتىك سالىق - 11% جانە باسقا دا مىندەتتى تولەمدەردى تولەيتىن ەدى. بۇل شاعىن بيزنەستى جويىپ, مىڭداعان كومپانيالار كولەڭكەگە كەتەر ەدى نەمەسە جابىلار ەدى», دەدى ا.حودجانازاروۆ.
ءماجىلىس دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا ارنايى سالىق رەجيمى (سنر) ءۇشىن تابىس شەگى 2,3 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى, بۇل – كاسىپكەرلەرگە ايتارلىقتاي ۇلكەن اينالىم كولەمىنە دەيىن جۇمىس ىستەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
«200 ادامدى جۇمىسپەن قامتۋدى شەكتەۋ الىنىپ تاستالادى, ەندى جۇمىسشىلار سانى بويىنشا جاساندى توبە جوق جانە بيزنەس رەجيمگە قولجەتىمدىلىگىن جوعالتپاي, ەركىن ءوسۋى مۇمكىن. وسى شارالاردىڭ بارلىعى – ديالوگتىڭ ناتيجەسى», دەدى دەپۋتات.
ەسكە سالايىق, مەملەكەت باسشىسى جولداۋىندا: «اعىمداعى كەزەڭدە ەڭ ماڭىزدى مىندەت – ەلدىڭ بەرىك ونەركاسىپتىك قاڭقاسىن قالىپتاستىرۋ, ەكونوميكالىق ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋ. سوندىقتان وڭدەۋشى سەكتوردى جەدەل دامىتۋعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەك», دەپ ايتقانى ءمالىم.
ايداربەك اسان ۇلى وڭدەۋشى ونەركاسىپكە ارنالعان جەڭىلدىكتەر تۋرالى دا فاكتىلەر كەلتىردى.
«سەكتوردىڭ جالپى ىشكى ونىمدەگى ء(جىو-دەگى) ۇلەسى 2000 جىلعى 16,5% -دان 2024 جىلى 12% -عا دەيىن تومەندەدى.
وڭدەۋشى ونەركاسىپتىڭ نەگىزگى كاپيتالىنا ينۆەستيتسيالار - 1,6 ترلن تەڭگە عانا, بۇل بارلىق ينۆەستيتسيالاردىڭ 9,4% -ىن قۇرايدى. بۇل ۇلكەن ءوسۋ ءۇشىن جەتكىلىكسىز. الەمدەگى بىردە-ءبىر ەكونوميكا ءجىو-ءنىڭ كەمىندە 25% -ىن نەگىزگى كاپيتالعا سالماي, «كەرەمەت» ءوسۋ قارقىنىنا قول جەتكىزگەن جوق.
ۇكىمەت ينۆەستورلار ءۇشىن سالىق زاڭناماسىنىڭ تۇراقتىلىق قاعيداتىن ساقتاي وتىرىپ, دۇرىس جانە جاۋاپتى ۇستانىمدى كورسەتەدى, بۇل اسىرەسە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى مەن ەلىمىزدىڭ ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋى ءۇشىن ءتۇيىندى سالالاردىڭ ءبىرى – تاماق ونەركاسىبى سياقتى ستراتەگيالىق سالالاردا ەرەكشە ماڭىزدى.
سوندىقتان ۇكىمەتتى ءوز ۇستانىمىن قورعاۋدا دايەكتىلىك پەن تاباندىلىق تانىتۋعا شاقىرامىز», دەدى دەپۋتات ا.اسان ۇلى.
سونىمەن قاتار, ايداربەك حودجانازاروۆ بانك سەكتورىنا سالىقتىق جەڭىلدىكتەر بويىنشا تۇزەتۋ ۇسىنىسى اتالعان پارتيادان عانا ەمەس, ازاماتتاردان دا كەلىپ وتىرعانىن ايتتى.
«ادامدار ءادىل تۇردە بانكتەر ميللياردتاعان تابىس تاباتىنىن, الايدا, شاعىن بيزنەس ۇزاق مەرزىمدى ءارى ارزان نەسيە الا المايتىنىن ايتىپ جاتىر. 2024 جىلى بانكتەر 3 ترلن تەڭگە تابىس تاپتى, ال 2020-2022 جىلدارى قارجى سەكتورىنا سالىقتىق جەڭىلدىكتەردەن بيۋدجەت شىعىنى 5,1 ترلن تەڭگەنى قۇرادى. سول سەبەپتەن ۇكىمەتتىڭ بانكتەر ءۇشىن كورپوراتسيالىق تابىس سالىعى (كتس) مولشەرىن كوتەرۋ جونىندەگى ۇسىنىسىن دۇرىس دەپ سانايمىز», دەدى دەپۋتات.
سونداي-اق دەپۋتات قوسىمشا ۇسىنىستارىن دا ايتتى:
«مەملەكەتتىك قاعازداردان تۇسەتىن تابىستار بويىنشا سالىق جەڭىلدىكتەرىن الىپ تاستاۋ, ولاردىڭ پايداسىنىڭ 10% - ىن شاعىن جانە ورتا بيزنەس (شوب) جەڭىلدىكتى كرەديتتەرىنە 5% - بەن باعىتتاۋ. بۇل بۇكىل ەكونوميكا مەن حالىقتىڭ مۇددەسى ءۇشىن ءادىل شەشىم بولادى», دەدى ءماجىلىس دەپۋتاتى ايداربەك حودجانازاروۆ.
سونىمەن قوسا, دەپۋتات ا.اسان ۇلى قازىرگى ۋاقىتتا ەكولوگيالىق تۇرعىدا بىرقاتار نەگىزگى ۇسىنىستار بويىنشا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلىپ جاتقانىن, ياعني, ءالى ۇسىنىلماعان باستامالار تۋرالى دا ايتتى.
