تەڭىز جاعاسىنداعى باس ساحنادا وتكەن «اقتاۋ – تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى» ءىس-شاراسىنىڭ اشىلۋ راسىمىنە كورەرمەن كوپ جينالدى. سالتاناتتى اشىلۋعا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا قاتىسىپ, مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىدى.
«قۇرمەتتى جەرلەستەر! سىزدەردى اقتاۋ قالاسىنىڭ 2025 جىلى تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى اتانۋىمەن قۇتتىقتايمىن! بۇل – قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, بارشا باۋىرلاس ەلدەر ءۇشىن دە ايتۋلى وقيعا.
شەجىرەلى ماڭعىستاۋ, قازىنالى ءۇستىرت ايماعى تۇتاس تۇركى وركەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى سانالادى. كيەلى ولكەدە ۇلتىمىزدىڭ, جالپى تۇركى دۇنيەسىنىڭ سانعاسىرلىق رۋحاني مۇراسى ساقتالعان.
تاريحى تامىرلاس, ءداستۇرى ساباقتاس حالىقتاردىڭ ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى نىعايتۋ – بارشامىزدىڭ ورتاق مىندەتىمىز. وسى اتاۋلى جىلدا باۋىرلاستىعىمىزدى بەكەمدەي تۇسەتىن باسقوسۋلار ۇيىمداستىرىلىپ, ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدانادى دەپ سەنەمىن.
تۇركى مەملەكەتتەرىنىڭ ىقپالداستىعىن ارتتىرۋعا زور ۇلەس قوسىپ جۇرگەن تۇركسوي ۇيىمىنا جانە وسى ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋشىلارعا شىنايى ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن.
ءتۇبى ءبىر تۇركى جۇرتىنىڭ بىرلىگى نىعايا بەرسىن!
بارشاڭىزعا باق-بەرەكە, تولايىم تابىس تىلەيمىن!» دەلىنگەن پرەزيدەنت قۇتتىقتاۋ حاتىندا.
ال تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى سۇلتان راەۆ:
«ماڭگىلىك ەل» مۇراتىن جالعاپ, ۇلتتىق ءداستۇرى مەن مەملەكەتتىك مادەنيەتى قايتا جاڭعىرعان, ارماندا كەتكەن الاش ارىستارىنىڭ اسىل مۇراتىنا مىڭجىلدىقتار توعىسىندا قول جەتكىزگەن, ايى وڭىنان تۋىپ, ءتاڭىر تىلەگىن بەرگەن, تاريحتا كەتكەن ەسەسىن تۇگەندەپ, ەڭسە تىكتەگەن, بۇگىندە ابىرويى اسىپ, اتىن الەم تانىعان كيەلى قازاق جەرىنە – «تۇركى الەمىنىڭ مادەني استاناسى – اقتاۋ» اتانۋ ءراسىمىنىڭ سالتاناتتى اشىلۋىنا قوش كەلدىك! قازاقستان – قازىر ۇلتتىق رۋحى بەرىك, ساياسي جۇيەسى تۇراقتى, حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلى زور, قۋاتتى مەملەكەت. ورتالىق ازيانىڭ, تۇگەل تۇركى دۇنيەسىنىڭ جارقىراعان جۇلدىزى – قازاقستان. قازاق حالقى – تاتۋلىققا ۇيىعان, جاستارى جاسامپازدىققا ۇمتىلعان ەل. كۇللى الەم تانىعان, قۇرمەتتەپ تورىنە وزدىرعان بەدەلدى مەملەكەت», دەي كەلە, ماڭعىستاۋ ءوڭىرىنىڭ قادىر-قاسيەتىن ايتۋمەن بىرگە الدا بىرلەسە اتقارار شارۋالارعا توقتالدى. ايتۋىنشا, بيىل ءپىر بەكەت اتا مىرزاعۇل ۇلىنىڭ 275 جىلدىعى «اقتاۋ – تۇركى ەلدەرىنىڭ مادەني استاناسى» ءىس-شاراسىنىڭ اياسىندا وتپەك. سونداي-اق قازاق ميفولوگياسىن زەرتتەۋگە ۇلكەن ۇلەس قوسقان عالىم سەرىكبول قوندىبايدىڭ شىعارمالارى تۇرىك تىلىنە اۋدارىلىپ, تۇركسوي تاراپىنان تۇركيادان شىعاتىنىن مالىمدەدى.
ساحنادا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ دەلەگاتسيالارى تانىستىرىلىپ, ماڭعىستاۋدىڭ تابيعي ەرەكشەلىگى, تاۋ-تاسى, تاريحى, ونەرى مەن ونەرپازدارى تۋرالى قويىلىمدار كورسەتىلدى. «بەس جۇيرىك» وبرازى سومدالىپ, عاشىقتار ەلەسى ءجۇرىپ ءوتتى. مەرەكەلىك ءىس-شاراعا تالانتىمەن تالاي ساحنانىڭ سانىنە اينالعان انشىلەر – وزبەكستاندىق يۋ.ۋسمانوۆا, ازەربايجاندىق ر.زەرگەرلى, قىرعىزستاندىق م.اتابەك, سونداي-اق ەلىمىزدەن ايتۋلى ونەرپازدار قاتىستى.
قاراقۇرىم كوپشىلىكتىڭ كۇتكەنى – الەمدى اۋزىنا قاراتقان ءانشى ديماش قۇدايبەرگەن ەدى. ديماشتى زور قوشەمەتپەن قارسى العان كورەرمەندەردىڭ ىقىلاسى شەكسىز بولدى. اقتاۋ كوشەلەرىن حالىق كەرنەگەنى سونشا, نە كونتسەرتكە, نە ۇيىنە جەتە الماي 3-4 ساعات كولىك كەپتەلىسىندە قالعاندار بار.
اشىلۋ سالتاناتىنداعى كونتسەرت بىرنەشە ساعاتقا سوزىلدى. جالپى ءىس-شارالار لەگى بىرنەشە كۇنگە ۇلاستى دەۋگە بولادى. ناقتىراق ايتساق, تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمى, ەلىمىزدىڭ مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى مەن ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگى ۇيىمداستىرعان ءىس-شاراعا قىرعىزستان, تۇرىكمەنستان, تۇركيا, وزبەكستان, ازەربايجان ەلدەرىنەن ونەرپازدار دەلەگاتسياسى ءساۋىر ايى تۋىسىمەن كەلىپ, كونتسەرتكە الدىن الا دايىندالدى. تەڭىز جاعاسىنداعى امفيتەاتر ماڭىن بەلگىلەپ, ارنايى قۇرىلعان «دارقان دالا» ەتنوقالاشىعىندا ماڭعىستاۋلىقتار قوناقتاردى قۇشاق جايا قارسى الدى. اتالعان قالاشىقتا قاز-قاتار كيىز ۇيلەر تىگىلىپ, بىرنەشە كۇن بويى باۋىرلاس حالىقتاردىڭ ۇلتتىق بۇيىمدارىنىڭ, كونە جادىگەرلەرىنىڭ كورمەسى جايىلىپ, ءان-جىرى شالقىدى, كۇيى توگىلىپ, ءبيى دوڭگەلەندى.
«دارقان دالا» ەتنوقالاشىعىنداعى ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ ءار اۋدان, قالالارىنا ءبولىپ بەرىلگەن «سۋىن ايعىر», «شەرقالا», ء«داستۇر», «باتىرلار», «جەتى قايقى», «عاشىقتار» جانە «شەبەرلەر» اۋىلدارى قازاقتىڭ سالت-داستۇرىنەن قويىلىمدار قويىپ, كورمەنى قىزدىرىپ, شەبەرلىك ساعاتتارىن وتكىزدى. ۇلتتىڭ سالت-ءداستۇرى مەن مادەنيەتىن, تۇرمىسى مەن تاريحىن دارىپتەگەن ءىس-شارا بىرنەشە كۇنگە جالعاستى.
كيىز باسۋ, ۇرشىق ءيىرۋ, كەلىن ءتۇسىرۋ, بەت اشۋ, ۇلتتىق بي, سونداي-اق قولونەر بۇيىمدارى توپتاسقان كورمەنى تاماشالاۋشىلار, حالقىمىزدىڭ باي تاريحى مەن ونەرىنە تامسانۋشىلار از بولعان جوق. قوناقتار دا وزدەرىنىڭ ۇلتتىق بۇيىمدارى مەن جادىگەرلەرىن جايىپ سالدى.
وبلىس اۋداندارىنان كەلگەن ونەرپازدار ءان مەن جىردى اۋەلەتە كونتسەرت قويدى. مىسالى, 5 ءساۋىر كۇنى تۇپقاراعاندىق ونەرپازدار باستاعان مەرەكەلىك كەش تۇركسوي ارتىستەرىنىڭ گالا-كونتسەرتىنە جالعاسسا, تۇستە مۇنايلى اۋدانى ءان-جىردان شاشۋ شاشتى. ءتۇس قايتا جاڭاوزەن قالاسى مەن ماڭعىستاۋ اۋدانى ونەرپازدارى دايىنداعان كونتسەرتتىك باعدارلاما ۇسىنىلدى.
اقتاۋعا تۇركسوي-عا مۇشە مەملەكەتتەردەن 50-گە جۋىق لاۋازىمدى تۇلعا مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارى, 150-گە تارتا شەتەلدىك ونەرپازبەن اۋقىمدى شارانى تاماشالاۋعا ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن اعىلىپ كەلگەن تۇرعىندار جوعارى دەڭگەيلى كونتسەرتتى تاماشالاپ, اقتاۋ قالاسىندا قىدىرىپ, اۋىلدارىنا امان-ساۋ اتتاندى.
اقتاۋ
