سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – مۇرات راحىمجانوۆ
جۋىردا اقش-تىڭ سان-ديەگو قالاسىندا كۇن ەنەرگەتيكاسىنا ارنالعان «Intersolar North America 2025» حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسى ءوتتى. ءىس-شاراعا كۇن ەنەرگەتيكاسى جابدىقتارى, شيكىزات پەن ماتەريالداردىڭ جەتەكشى وندىرۋشىلەرى, ديستريبيۋتورلار, كۇن ەنەرگياسىن وندىرۋشىلەر, فوتوەلەمەنت, كۇن ءمودۋلى, كۇن ەنەرگەتيكاسى جۇيەلەرىن جەتكىزۋشىلەر, ەنەرگەتيكالىق جوبالاردى ازىرلەۋشىلەر, قىزمەت كورسەتەتىن كومپانيالار, قارجى جانە بانك قاۋىمداستىقتارى, مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەر قاتىستى.
كورمەگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى – مۇرات راحىمجانوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «مايامي Solar» كومپانياسى. كومپانيا قۇرامىنا بىرنەشە سەرىكتەستىك كىرەدى. سونىڭ ءبىرى – «DOC Co.LTD» جشس ەل ەكونوميكاسىنا ءنار بەرىپ وتىرعان تابىستى ۇجىمداردىڭ ءبىرى. قايبىر جىلى «وندىرىستىك ماقساتتاعى ۇزدىك كاسىپورىن» اتالىمى بويىنشا لاۋرەات اتانىپ, «التىن ساپا» سىيلىعىن جەڭىپ الدى. اۋماعى 3 400 شارشى مەتر بولاتىن كارتريدج وندىرەتىن زاۋىت الماتى يندۋستريالىق ايماعى اۋماعىندا ورنالاسقان. پايدالانۋعا بەرىلگەنى كۇنى كەشە عانا ەدى, اينالاسى ءۇش-ءتورت جىلدا بىلىكتى كاسىپكەر شارۋانى دوڭگەلەتىپ اكەتتى. وتاندىق ءونىمدى شىعارۋداعى وندىرىستىك قىزمەتى ءوز الدىنا, كاسىپورىن باسشىلىعى ءا دەگەننەن بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگى قاعيداتىنىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىنا ەرەكشە ماڭىز بەردى. ولار ۇنەمى قايىرىمدىلىق ءىس-شارالارىمەن اينالىسادى, سونداي-اق بالالار الاڭدارىنا سپورتتىق جابدىقتار ساتىپ الىپ, قالا اكىمدىگىنە ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى.
جىل سايىن مۇرات قۇسمان ۇلى باسقاراتىن كاسىپورىن رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە جاعدايى تومەن وتباسىلارعا ماتەريالدىق كومەك كورسەتەدى, قايىرىمدىلىق اكتسيالارىنا قاتىسىپ, ءتۇرلى الەۋمەتتىك جوباعا دەمەۋشىلىك جاسايدى. كەيىپكەرىمىز ىشكى نارىقتا عانا ەمەس, جاقىن جانە الىس شەتەلدەردە دە قازاق ءوندىرىسىنىڭ ابىرويىن كوتەرۋدى ماقسات تۇتادى. جاڭا جۇمىس ورىندارىن قامتاماسىز ەتىپ, وندىرىسكە جەرگىلىكتى جاستار اراسىنان بىلىكتى مامانداردى تارتادى. ول باسقاراتىن ۇجىم جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە سالىق, باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر قۇيىپ, ەلدىڭ ەكونوميكالىق الەۋەتىن ارتتىرۋدىڭ دونورى بولىپ وتىر. بۇگىندە «Alatau» برەندىمەن وندىرىلەتىن كارتريدجدەر بىزدە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار رەسەي جانە بەلارۋس ەلدەرىندە دە ۇلكەن سۇرانىسقا يە. ءىستىڭ كوزىن تابا بىلەتىن, ۇنەمى ادامداردى تۇراقتى جۇمىسپەن قامتۋعا ۇمتىلاتىن ىسكەر ازاماتتىڭ جەتىستىگىنىڭ سىرى نەدە؟
بيزنەسمەن وقۋدى ينجەنەر-جۇيە تەحنيگى ماماندىعى بويىنشا تامامداعان. كەيىن عىلىممەن اينالىسىپ, كومپيۋتەرلىك باعدارلامالار جاساۋعا قىزىعۋشىلىعى اۋدى.
«1991 جىلى شاعىن كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ, كومپيۋتەر ساتا باستادىم. وڭىرلەرگە ىڭعايلاستىرىلعان كومپيۋتەرلىك جەلىلەر قوندىردىق. قىزىلوردا وبلىسى بويىنشا عانا 100-گە جۋىق كومپيۋتەر ورناتقانبىز. وسى ءوڭىردىڭ ماماندارىنا جاڭا تەحنولوگيانىڭ قىر-سىرىن ۇيرەتىپ, ءتالىم بەرۋمەن دە اينالىستىق. اۋەلدە كاسىبىمىز دوڭگەلەپ جۇرە بەردى. بىراق ءبارى ويلاعانىڭداي بولا بەرمەيدى ەكەن. بىزگە قىزمەت كورسەتەتىن بانكتىڭ ءبىرى اياقاستى جابىلىپ, وزىمىزگە تيەسىلى اقشانى الا الماي قالعان كەزدەر دە بولدى. وزىمىزگە تيەسىلى قارجىعا ءبىر جىلدان كەيىن عانا قولىمىز جەتتى», دەيدى مۇرات قۇسمان ۇلى.
كاسىپكەرلىكتىڭ قىر-سىرىنا تەرەڭدەۋ ءۇشىن شەتەلگە بارىپ جۇمىس ىستەدى. 2010–2011 جىلدارى قىتايدىڭ ەڭ ۇزدىك يننوۆاتسيالىق زاۋىتىندا قاراپايىم جۇمىسشىدان باستاپ, كارتريدج ءوندىرىسىنىڭ تەحنولوگىنە دەيىن كوتەرىلگەن. بەرتىن كەلە قىتايدىڭ شانحاي قالاسىندا وتكەن XI «SNEC – 2017» قالىپقا كەلتىرۋشى ەنەرگيا كورمەسىنە قاتىستى. سول جىلى قازاق ستۋدەنتتەرىنىڭ ۆولونتەرلىك قوزعالىسىن ۇيىمداستىردى. استانا قالاسىنداعى ەكسپو كورمەسىنە قىتاي جانە باسقا دا قالالاردان مىڭداعان ءتۋريستىڭ كەلۋىنە ۇيىتقى بولدى. اتالعان ءىس-شارالاردىڭ ءبارى «DOC Co.LTD» جشس ۇيىمداستىرۋىمەن جۇزەگە اسقان ەدى.
ء«بىزدىڭ كومپانيا ءۇشىن ەڭ باستى قۇندىلىق – ۇيىمشىلدىق, ۇجىمدىق تۇتاستىق, ۇلتتىق رۋح. ءار قىزمەتكەردىڭ وزىندىك ورنى, يكەمى بار. باسشى رەتىندە قىزمەتكەرلەرىمنىڭ پروبلەماسىن ءبىلىپ, ونى ۋاقتىلى شەشۋدى ادەتكە اينالدىرعانمىن. ۇنەمى ءوز ءبىلىمىمدى شىڭداپ جۇرەمىن. ءارتۇرلى كونفەرەنتسيا, سەمينار, ترەنينگتەرگە قاتىسۋدىڭ بەرەر پايداسى مول», دەيدى مۇرات.
«DOC Co.LTD» جشس 2012 جىلى پرينتەر, كوشىرگىشتەرگە ارنالعان كارتريدج ءوندىرىسىنىڭ تولىق تسيكلدى زاۋىتىن ىسكە قوستى. ايتا كەتۋ كەرەك, مۇنداي ءوندىرىستىڭ انالوگى قازاقستاندا عانا ەمەس, پوستكەڭەستىك ەلدەردىڭ ەشبىرىندە جوق. وسىلايشا, قازاقستاندا IT-يندۋستريانىڭ جوعارى تەحنولوگيالىق ءوندىرىسىنىڭ جاڭا كلاستەرى پايدا بولدى, ول 35-تەن استام جاڭا جۇمىس ورنىن قۇرۋعا مۇمكىندىك بەردى. 2015 جىلى «تالانت» قۇرىلىس فيرماسى» جارىق ديودتى كوشە شامدارىن ءوندىرۋدىڭ تولىق تسيكلدى زاۋىتىن اشتى. 2018 جىل «DOC Co.LTD» پلاستماسسا جانە جەڭىل ءتۇستى مەتالدار ءۇشىن بولات پرەسس-فورما (ماتريتسالاردى) ءوندىرۋدىڭ تولىق تسيكلدى تسەحىن ىسكە قوستى. 2023 جىلى «مايامي Solar» جشس كۇن پانەلدەرىن شىعاراتىن زاۋىتتى نارىققا شىعاردى. ال كەلەسى جىلى كاسىپكەر 4 زاۋىتتان تۇراتىن كومبينات سالۋدى جوسپارلاپ وتىر, ول وندىرىستەردىڭ باعىتى مىناداي: كەن ءوندىرۋ (كۆارتس), مەتاللۋرگيالىق كرەمني ءوندىرۋ (SiO2), پوليكريستالدى كرەمني (Si 99,9999%) ءوندىرۋ, فوتوەلەكترلىك پلاستينالار (Wafer) جاساۋ, فوتوەلەكترلىك ۇياشىقتار (Cells) جاساۋ جانە جاڭا بۋىن كۇن پانەلدەرىن (Solar panels) ءوندىرۋ. قازىر «مايامي Solar» كۇن پانەلدەرى اقش, وزبەكستان جانە بەلارۋس ەلدەرىنە ەكسپورتتالادى.
م.راقىمجانوۆ كۇن ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋعا سىڭىرگەن ەڭبەگى ەلەۋسىز قالماي, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن», رۋحانيات جاناشىرى رەتىندە – «كىتاپ مادەنيەتىنە قوسقان زور ۇلەسى ءۇشىن», سونداي-اق «قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا 25 جىل» مەرەكەلىك مەدالدارىمەن ماراپاتتالعان.
عالىمجان مەلدەشوۆ
