«Amanat» فراكتسياسىنىڭ كەڭەيتىلگەن جيىنىندا ءماجىلىس سپيكەرى, پارتيا توراعاسى ەرلان قوشانوۆ مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ سالىق ساياساتىنداعى وزگەرىستەر كاسىپكەرلەرگە جاسالعان جاعدايدى ناشارلاتپاۋعا ءتيىس دەپ ەسكەرتكەنىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى.
«پرەزيدەنت ءبىزدىڭ الدىمىزعا اشىق ءارى تۇسىنىكتى سالىق كودەكسىن قابىلداۋ تۋرالى ناقتى ماقسات قويدى. ول ادىلەتتى قازاقستاننىڭ رامىزىنە اينالۋعا ءتيىس. ونى قوعام ءجىتى باقىلاپ وتىر. ءبىز دۇرىس شەشىم قابىلداۋىمىز قاجەت. سالىق كودەكسى مەملەكەت, بيزنەس جانە ازاماتتار اراسىنداعى ادال قارىم-قاتىناستىڭ جاڭا كەزەڭىنە اينالۋى كەرەك», دەدى ول.
سونداي-اق ە.قوشانوۆ مەملەكەت ءبىر جاعىنان ەكونوميكانىڭ دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىن, ەكىنشى جاعىنان بيزنەستى ىنتالاندىراتىن ويىن ەرەجەلەرىن ازىرلەۋى كەرەك ەكەنىن جەتكىزدى. بۇل رەتتە بيۋدجەت تاپشىلىعى ماسەلەسى جۇيەلى تۇردە شەشىلۋى كەرەك. ۇكىمەت قازىرگى شىعىنداردى جابۋ ءۇشىن ۇلتتىق قوردان ۇنەمى قاراجات الۋدى توقتاتۋعا ءتيىس.
جيىن بارىسىندا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين سالىق كودەكسىنىڭ جوباسىنا قاتىستى ۇكىمەت ۇستانىمىن جەتكىزدى. اتاپ ايتقاندا, ققس بويىنشا تىركەۋ شەگىن 15 ملن تەڭگەگە دەيىن تومەندەتۋ, ققس بازالىق مولشەرلەمەسىن 16%-عا ەنگىزۋ جانە وڭدەۋ ونەركاسىبى ءۇشىن كتس مولشەرلەمەسىن 10%-عا دەيىن تومەندەتۋ ۇسىنىلادى. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا ققس مولشەرلەمەسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن ەنگىزۋ, 1,3 ترلن تەڭگەدەن استام سوماعا 128 سالىق جەڭىلدىگىن جويۋ تالقىلانادى. بۇعان قوسا جىلىنا 8 500 اەك-تەن جوعارى كىرىستەر ءۇشىن جتس – 15% بويىنشا پروگرەسسيۆتى شكالانى ەنگىزۋ جانە قۇنى 450 ملن تەڭگەدەن اساتىن جىلجىمايتىن م ۇلىك سالىعىنىڭ مولشەرلەمەسىن ۇلعايتۋ ماسەلەسى قاراستىرىلىپ جاتىر. دەپۋتاتتاردىڭ پىكىرىنشە, ۇكىمەتتىڭ وسى جانە وزگە دە باستامالارى قوعامدا كوپ داۋ تۋعىزادى. سوندىقتان ەگجەي-تەگجەي ەسەپتەۋدى جانە قوسىمشا تەرەڭ پىسىقتاۋدى تالاپ ەتەدى.
«Amanat» فراكتسياسى جاڭا سالىق كودەكسىندە مىندەتتى تۇردە ەسكەرىلۋگە ءتيىس 7 باسىم باعىتتى بەلگىلەدى. ەڭ الدىمەن, دەپۋتاتتار ۇكىمەتتىڭ ققس بويىنشا تىركەۋ شەگىن تومەندەتۋ جونىندەگى جوسپارىمەن كەلىسپەيتىنىن ايتتى. بۇل قادام شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قاۋىپ ءتوندىرىپ, «كولەڭكەلى ەكونوميكاعا» اينالۋى مۇمكىن ەكەنىن اتاپ ءوتتى. دەپۋتاتتار ققس شەگىن كەم دەگەندە 15 ملن-عا دەيىن ەكى ەسە ارتتىرۋدى ۇسىندى. بۇعان قاجەت بارلىق رەسۋرس بار.
سونداي-اق الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىنىڭ 19 ءتۇرىن ققس-تان بوساتۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى. بۇل شەشىم ازاماتتارعا ناقتى قولداۋ كورسەتەدى. بۇعان قوسا دەپۋتاتتار وتاندىق كىتاپ شىعارۋ, ارحەولوگيا جانە انيماتسيا ىسىنە سالىناتىن ققس-تى الىپ تاستاۋدى ۇسىندى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى ققس-تى ارتتىرۋ جانە قارجىلىق قىزمەتتەرگە سالىق سالۋ بويىنشا ۇسىنىستار ەرەكشە الاڭداۋشىلىق تۋعىزدى. دەپۋتاتتاردىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي شارالار باعا وسىمىنە الىپ كەلەدى جانە حالىققا قوسىمشا اۋىرتپاشىلىق سالادى. قازىرگى جاعدايدا بۇعان جول بەرۋگە بولمايدى. ارنايى سالىق رەجىمىندەگى وزگەرىستەر ماسەلەسى دە وزەكتى بولىپ قالا بەرەدى: فراكتسيا بولشەك سالىق رەجىمىن ساقتاۋ جانە قىزمەت تۇرلەرىنىڭ «تىيىم سالۋ» تىزىمىنە ءوتۋ ارقىلى رەتتەۋدى جەڭىلدەتۋ قاجەت دەپ سانايدى. سونداي-اق دەپۋتاتتار ارنايى سالىق رەجىمىندە, ياعني ۆ2ۆ فورماتىندا جۇمىس ىستەيتىن كاسىپكەرلەر اراسىنداعى ءوزارا قارىم-قاتىناستى شەشۋدى ۇسىندى.
وڭدەۋ ونەركاسىبىندەگى كورپوراتيۆتىك تابىس سالىعىنىڭ مولشەرلەمەسىن 20%-دان 10%-عا دەيىن تومەندەتۋ تۋرالى ۇسىنىس تا دەپۋتاتتار تاراپىنان كوپ سۇراق تۋىنداتتى. دەپۋتاتتار مۇنداي شارا بيۋدجەتتى شىعىنعا ۇشىراتاتىنىنا نازار اۋداردى. ماسەلەن, بۇل سوما كەلەسى جىلى شامامەن 94 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. سونىمەن قاتار بۇل شەشىم سالا اراسىنداعى باسەكەلەستىككە تەڭسىزدىك ورناتۋى, نارىق قاعيداتىن بۇزۋى جانە سالىقتان قۇتىلۋ ءۇشىن وندىرىستىك سەكتوردا بيزنەستى تىركەۋدىڭ جاساندى سحەمالارى پايدا بولۋى مۇمكىن.
وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ وكىلدەرى ونسىز دا ايتارلىقتاي سالىقتىق ىنتالاندىرۋدى پايدالانادى, ال مولشەرلەمەنىڭ تومەندەۋى ينۆەستيتسيا وسىمىنە كەپىلدىك بەرمەيدى. الايدا بيۋدجەتكە ارتىلاتىن فيسكالدىق جۇكتەمەنى كۇشەيتۋى مۇمكىن. وسىعان بايلانىستى فراكتسيا كتس مولشەرلەمەسىن تومەندەتۋگە جول بەرۋگە بولمايدى دەپ سانايدى.
سونداي-اق دەپۋتاتتار اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنە ققس بويىنشا 70% جەڭىلدىك بەرەتىن سالىقتىڭ قازىرگى ءتارتىبىن ساقتاۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى. ولاردىڭ پىكىرىنشە, مۇنداي جۇيە سالىقتان تولىق بوساتۋدان گورى تيىمدىرەك جانە ونى ساقتاپ قالۋ كەرەك. ال اگرارلىق ءونىمدى ەكسپورتتاۋشىلارعا كەلەتىن بولساق, دەپۋتاتتاردىڭ پىكىرىنشە, ققس ناقتى تولەنگەن سوما بويىنشا عانا قايتارىلۋعا ءتيىس.
پلاتفورمالىق جۇمىس تاقىرىبى دا نازاردان تىس قالعان جوق. فراكتسيا وسى سالادا جۇمىس ىستەيتىن 800 مىڭعا جۋىق ازامات سالىق شارتىنىڭ ناشارلاپ كەتۋىنەن قورعالۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ ەڭبەگىن زاڭداستىراتىن جانە قۇقىعىن قورعايتىن تەتىكتەردى قاراستىرۋ قاجەت.
«Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى, سالىق كودەكسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى بەرىك بەيسەنعاليەۆ ۇكىمەتتىڭ جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا ارنالعان جەڭىلدىكتەر جونىندەگى ۇسىنىسىنا جەكە توقتالدى. اتاپ ايتقاندا, ول جانىپ جاتقان ىلەسپە گازعا ءوز قۇنىنا قاراي تاۋ-كەن سالىعىن ەسەپتەۋدەن باس تارتۋدى ۇسىندى. دەپۋتات ونىڭ ورنىنا جاھاندىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, گازدىڭ الەمدىك باعاسىنا قاراي سالىق سالۋ قاجەت دەپ سانايدى. سونداي-اق ول تاۋسىلىپ بارا جاتقان مۇناي كەن ورىندارىنا بالاما جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالىعىن, قاتتى پايدالى قازبالاردى وڭدەۋشىلەرگە بەرىلگەن سالىق جەڭىلدىكتەرىن الىپ تاستاۋ دۇرىس دەپ ەسەپتەيدى. حالىق قالاۋلىسىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل شارا الدىن الا ەسەپتەۋلەر بويىنشا بيۋدجەتكە 1 ترلن تەڭگەدەن اسا قاراجات الىپ كەلەدى. سونداي-اق كونترابانداعا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋ قاجەت. تالداۋ جۇمىسى كورسەتكەندەي, زاڭسىز جەتكىزىلگەن تەمەكىنىڭ وزىنەن بيۋدجەت جىلىنا شامامەن 100 ملرد تەڭگە جوعالتادى.
دەپۋتاتتار سالىق كودەكسى جوباسىنىڭ وزگە دە داۋلى نورمالارى بويىنشا ءوز ەسكەرتۋلەرى مەن ۇسىنىستارىن ايتتى.
وتىرىس سوڭىندا پارتيا توراعاسى ە.قوشانوۆ پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس سالىق كودەكسىنىڭ جاڭا جوباسىمەن جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىس بيىل ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا اياقتالۋعا ءتيىس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ۋاقىت وتە از, سوندىقتان ۇكىمەت پەن دەپۋتاتتار ءوزارا تۇسىنىستىك ورناتىپ, قۇجات جوباسى بويىنشا ۇسىنىستاردى قاراستىرۋ ءۇشىن بەلسەندى جۇمىس ىستەۋى كەرەك. وسى اپتادا سالىق كودەكسىنىڭ جوباسىن ءماجىلىس ءبىرىنشى وقىلىمدا قارايدى. وتىرىستا دەپۋتاتتار مەن قوعام ۇكىمەتتەن قويىلعان بارلىق ماسەلە بويىنشا ناقتى جاۋاپ كۇتەدى.
