ساتيرا • 05 ءساۋىر, 2025

«مودا دەگەنىمىز...»

200 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇرىندارى «مودا دەگەنىمىز...» دەپ الىپ, ءبىر-ەكەۋدىڭ ءوز تىر­لىك­تەرىندەگى «مودانىڭ» مايىن تامىزا جازعاندارىن وقىعانبىز. ولارشا «مودا دەگەنىڭىز» — بىرىندە: باس ساپ اقشا جيناپ, ايلىقتارىن باستىق بىتكەنگە جىلۋ ۇلەس­تىر­گەندەي ءبولىپ بەرىپ وتىرسا, ەكىنشىسى: كۇن باتىپ ءتۇن بالاسى ءتۇستى ءبىتتى, كوڭىل جاقىن دوس-جاران ءبىر ۇيگە جي­نالىپ تۇڭلىك ءتۇسىرىپ, ءايدا كارتا ويناۋعا وتىرادى ەكەن...

«مودا دەگەنىمىز...»

ء«ار ەلدىڭ سالتى باسقا, يتتەرى قارا قاسقا» دەمەكشى, بىزدەگى موداڭىز...

...قۇداي بەردى, جاريالىلىق, دەموكراتيا, ناعىز بوستاندىق الىپ, توبەمىز كوككە جەتكەن دە شىعار...

قازىر, كەرەمەت! كوزىمىز اشىلدى, وي-سانامىز ىلگەرىدە – ىركىلمەيمىز-اۋ, ىركىلمەيمىز. اشىق ايتامىز, ىرەپ سويا­مىز. ۇلكەن-كىشى دەمەي بەت جىر­تى­سۋعا بارامىز, اق يت كىرىپ, كوك يت شىعادى, ايتەۋىر ايتىپ-ايتىپ ادىرەڭدەپ الامىز. ءيا, ءبىزدىڭ ەرمەك, ەرمەگى نەسى – مودا­مىز وسى.

وسى بولعاندا, ىركىلىپ, ورا­عىتىپ ايتقانىمنان سەزگەن بولارسىز, مودامىز – كەز كەلگەن تاقىرىپقا ءۇنسىز قالماي – پىكىر الىسۋ, ءسوز تالاستىرۋ, ەستىگەن-بىلگەندى ورتاعا ساپ, ويران-توپىر بولۋ. كەرەمەت, راحات! ەستيتىنىڭ بار, بىلەتىنىڭ بار – تارتىلىپ تارىلا باستاعان ساناڭ ءجىپسىپ, وي-ءورىسىڭ ورگە ەكپىندەپ ءورىس ىزدەپ, نە كەرەك, مي قۋىسىڭا قوزعالىس ءبىتىپ, كوڭىل تۇكپىرىڭ­دە شامشىراق جاعىلعانداي بولادى-اۋ.

...قاۋساتۋدى قاسىمىزدان باس­تاپ, الدىمەن ۇجىم باسشىسىن كوكپارعا ىلەمىز. دە­مو­كراتيانىڭ ار­قاسى, باسەكەڭدى ءجۇ­نىن جۇلعان تا­ۋىقتاي ەتەمىز. ءبىز باس قوسساق, مودامىزعا مويىن بۇر­ساق, باسە­كەڭنىڭ بەتىن بىرەر ساعاتتا بەرى قاراتىپ, قا­لاۋىمىزشا يلەپ-تۇيرەپ, كەرە­گىمىزشە كەر­تىپ-جونىپ الاتىن حالدەمىز.

...ودان اۋىل اسىپ, اۋدانعا قولقا سالۋ قيىن ەمەس. جيىپ-تەرىپ سىناپ, جارىسا ايتىپ, توڭكەرە كوتەرىپ, تۇگىن قال­دىر­ماي تۇگەسىلىپ, اقىرى اۋدان باسىن نوكەرلەرىمەن قوسىپ ايداپ يت جەككەنگە جەتكىزىپ تاستاپ تىمپي ويناي قالامىز.

...وبلىستى سىناماسىن دەپ وتىرعان كىم بار. اينالايىن, جاريالىلىقتىڭ ارقاسىندا ونى دا ءبىر كۇندەگى باسقوسۋدىڭ تالقىسىنا ساپ تالقان ەتكەن كۇنىمىز دە بولعان.

كەرەمەتتىگى, اشىنا سوي­لەيمىز, كوزگە نۇقىپ تا, كەي-كەيدە شۇقىپ تا شارت كەتەتىنىمىز بار. اشۋعا بۋلىعىپ, ارامىزدان قانى باسىنا تەۋىپ سويلەپ تۇرىپ-اق ءتىلى كۇرمەلىپ قۇلاپ قالاتىندار دا بولادى.             

وبلىستى دا وراعىتىپ ءوتىپ ارىگە كەتىپ اكىرەڭدەگەندە, ءاي, تاي-تۇياعىمىز قالمايدى. مودا ەمەسپە, كىم-كىمنىڭ دە ودان قالىس قالعانى جارامسىز – دەپ قالادى, سىلتەپ قالادى, سىلەيتىپ سالادى. بۇرىندارى ەردىڭ ەرى عانا باس باسەكەڭ تۋرالى بىردەڭە دەپ ەرىن قىبىرلاتا قويۋى – ءاي, نەعايبىل بولدى ەمەسپە. قازىر, تارتىنبايمىز, مۇمكىندىك بوپ رەتى كەلسە, اركىم-اق بەتىنە ايتىپ, بەت-پەردەسىن سىپىرۋعا ساقاداي-ساي.

...بۇلاي باس قوسۋىمىز, باسىندا بىرەن-ساران بولۋشى ەدى, قازىر تىپتەن ۇدەپ, كۇن بەلگىلەپ, ورىن بەلگىلەپ, الدىن الا كەلىسىپ-ءپىشىپ بارىپ بىرىگەتىن بولدىق. نەگە ەكەنىن, بولاتىن كۇندى كۇتىپ تاعات تاۋسىلادى. ءتوزىپ-شىداپ, ايتەۋىر جەتىپ جىعىلامىز.

نە كەرەك, بۇ­نى­مىزدىڭ ب­ۇرىس-دۇرىسىن ءبىلىپ باعىت بەرىپ باقىلاپ وتىرعان باقا باس­تى ەشكىم جوق. ايتەۋىر ەركىندىك. كوكەيگە قونا ما, قونباي ما, ونى دا وي ەلەگىنەن وتكىزىپ جاتقان جان جوق – دەۋ پارىز, ايتۋ ماقسات.

كاسىبىمىز دە جايىنا قالدى, كەرەك بولسا, كەز كەلگەن ۋاقىتتا باس قوسىپ مودامىزدى ىسكە اسىرۋعا تولىق قۇقىلىمىز... ويتكەنى كوپپىز, ويتكەنى ول ءبىزدىڭ بىردەن-ءبىر ەرمەگىمىز... ەرمەگى نەسى, مودامىز!..

ءيا, شىنىمىزدى ايتساق, بۇنىمىز بويىمىزعا تارادى, قانىمىزعا ءسىڭدى. مۇمكىن, تاماق ىشپەي بىرنەشە كۇنگە شىداۋعا بولار, بىراق بىرنەشە كۇن باس قوسىپ باقۇلداسپاۋ, بۇل دەگەن مۇمكىن ەمەس زات بوپ ورنىقتى... ياعني ءبىز دە پەن­دەمىز, ءبىزدىڭ دە مودادان قال­عىمىز كەلمەيدى...

ويپىر-اي, ءوز باسىم, وسى مودامىز بولماعاندا, تۋراسىن ايتسام, ءىش قۇسا بوپ ولەتىن پەندەنىڭ ءبىرىمىن. وسىنى تاۋىپ بەرگەن, كوزىمىزدى اشقان, كوڭىلىمىزگە ساڭلاۋ جۇگىرتكەن زامان-ۋاقىتتان اينالدىم.

 

بەرىك سادىر

سوڭعى جاڭالىقتار