ايدا بالاەۆا ءوز سوزىندە قازاقستاندىقتاردىڭ جەڭىسكە قوسقان ۇلەسىن سانمەن ولشەۋ مۇمكىن ەمەستىگىن اتاپ ءوتتى.
قازاق تاريحشىلارىنىڭ دەرەگىنە سۇيەنسەك, 1941 جىلدىڭ 22 ماۋسىمىنان 1945 جىلعى 31 جەلتوقسانعا دەيىن 1 196 164 ادام اسكەرگە شاقىرىلعان. 1938 جىلدان باستاپ اسكەرگە الىنعانداردى ەسكەرسەك, جالپى 1 366 164 ازامات سوعىسقا قاتىسقان.
«دەمەك, رەسپۋبليكاداعى ءار بەسىنشى تۇرعىن مايدانعا اتتاندى. ونىڭ ۇستىنە, سوعىسقا ەر ازاماتتار, بىلىكتى ماماندار, جۇمىسشىلار كەتتى. ءتورت جىل بويى مايدانگەرلەر قالىپتى ەكونوميكالىق جاعدايدان سىرت قالدى. وسىلايشا, قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق تۇراقتى دامۋى ناتسيستەردىڭ كسرو-عا باسىپ كىرۋىمەن توقتادى», دەپ اتاپ ءوتتى مينيستر.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان اۋماعىندا 12 اتقىشتار جانە 4 كاۆالەريا ديۆيزياسى, 7 اتقىشتار بريگاداسى, 50-گە جۋىق جەكە پولك پەن باتالون قۇرىلعان. ولاردىڭ ىشىندە 3 كاۆالەريا ديۆيزياسى مەن 2 اتقىشتار بريگاداسى قازاق ۇلتتىق بىرلەستىگى بولدى. سوعىستىڭ سوڭىنا دەيىن ساقتالعان 12 ديۆيزيانىڭ بارلىعى قۇرمەتتى اتاقتارعا يە بولدى. ونىڭ ىشىندە بەس ديۆيزيا «گۆارديالىق» مارتەبەسىنە لايىق دەپ تانىلعان.
سوعىستا 601 011 قازاقستاندىق قازا تاپقان. ولاردىڭ ىشىندە 279 696 ادام, 46,5%-ى شايقاستا دۇنيە سالدى; 42 766 ادام نەمەسە 7,1%-ى گوسپيتالدە جاراقات پەن اۋرۋدان كوز جۇمدى; 271 503 ادام (45,2%) – حابار-وشارسىز كەتكەن. سونداي-اق, قازاقستاندىق تاريحشىلاردىڭ سوڭعى دەرەكتەرى بويىنشا, تۇتقىنعا تۇسكەن 128 مىڭ قازاقستاندىق ساربازدىڭ تەك 23 مىڭى عانا ۇيىنە ورالعان.
