كورنەكى فوتو: sputniknews.kz
اقش تاراپىنان قابىلدانعان جاڭا ساۋدا شارالارىن الدىن الا تالداۋ ناتيجەسىندە, قازاقستاننان اقش-قا ەكسپورتتالاتىن تاۋارلارىنىڭ ەلەۋلى بولىگىنە قوسىمشا تاريفتەردىڭ اسەرى بولمايتىنى انىقتالدى. ويتكەنى ولار اقش اكىمشىلىگىنىڭ نورماتيۆتىك اكتىلەرىندە كوزدەلگەن ەرەكشەلىكتەر تىزىمىنە ەنگىزىلگەن.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتتەرى بويىنشا, 2024 جىلدىڭ ناتيجەسى بويىنشا قازاقستان مەن اقش اراسىنداعى تاۋار اينالىمى 4,2 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 4%-عا ارتىق (4,1 ملرد اقش دوللارى). قازاقستاننىڭ اقش-قا ەكسپورت كولەمى 2024 جىلى 30,6%-عا ارتىپ, 2,0 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى. اقش-تان قازاقستانعا يمپورت كولەمى 2,2 ملرد اقش دوللارى بولدى.
قازاقستاننىڭ اقش-قا ەكسپورت قۇرىلىمىندا نەگىزگى ورىن الاتىن تاۋارلار — شيكى مۇناي, ۋران, كۇمىس, فەرروسپلاۆتار جانە باسقا دا تاۋارلار. بۇل ساناتتاعى ونىمدەر اقش پرەزيدەنتىنىڭ «تاۋارلار ساۋداسىنداعى ماڭىزدى جانە تۇراقتى تاپشىلىقتى جويۋ ماقساتىندا ءوزارا تاريفتەر ارقىلى يمپورتتى رەتتەۋ تۋرالى» جارلىعى بويىنشا ەرەكشەلىكتەر تىزىمىنە ەنگىزىلگەن تاۋارلاردىڭ 92 % قۇرايدى.
قوسىمشا باجدار بەلگىلى ءبىر تاۋار توپتارىنا قاتىستى ەنگىزىلەتىن بولادى. بۇل ساناتتاعى تاۋارلاردىڭ ەكسپورت كولەمى بىلتىر 95,2 ملن اقش دوللارىن قۇرادى. ولاردىڭ ىشىندە — فوسفور (2024 جىلى ەكسپورت كولەمى 15,9 ملن اقش دوللارى), فەرروسيليتسي (12,7 ملن اقش دوللارى), لينزالار (4,1 ملن اقش دوللارى), بيداي كلەيكوۆيناسى (4 ملن اقش دوللارى), امموني نيتراتى (2,4 ملن اقش دوللارى). قابىلدانعان تاريفتىك شارالار قازاقستاننىڭ اقش-قا جالپى ەكسپورتىنىڭ تەك 4,8%-ىنا عانا اسەر ەتەدى. ۇكىمەت قازاقستانعا قاتىستى قوسىمشا باجداردى قولدانباۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاۋ ءۇشىن اقش تاراپىمەن كونسۋلتاتسيالار جۇرگىزۋگە نيەتتى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى 10 جىل بويى دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنىڭ (دسۇ) مۇشەسى بولىپ كەلەدى جانە سىرتقى ساۋدا ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا ۇيىمنىڭ پرينتسيپتەرىن قاتاڭ ۇستانادى. اقش-پەن ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق اياسىندا قازاقستان حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرگە سايكەس ساۋدادا تەڭ جانە كەمسىتۋشىلىككە جول بەرمەيتىن جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتەدى.