فوتو: ءىىم
قازىرگى زامانعى تسيفرلىق شەشىمدەردى بەلسەندى پايدالانۋ, جاستاردىڭ قۇقىقتىق ساناسىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى جۇمىستار, سونداي-اق ىشكى ىستەر ورگاندارىنداعى كادرلىق الەۋەتتى ارتتىرۋ قىلمىس پەن قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ىسىندە ماڭىزدى ءرول اتقاردى.
2025 جىلدىڭ باسىنان باستاپ رەسپۋبليكا بويىنشا ءتارتىپ ساقشىلارى 3,7 ملننان استام اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتى انىقتادى, ونىڭ 3,2 ملن جول ءجۇرىسى قاعيدالارىن بۇزۋ فاكتىلەرى. جول ەرەجەسىن بۇزعانى ءۇشىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى 5 417 ماس جۇرگىزۋشىنى ۇستادى. زاڭ بۇزعان 116 004 جاياۋ جۇرگىنشىگە ايىپپۇل سالىندى.
2024 جىلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا زاڭ قابىلداندى. 16 جاسقا تولماعان ادامدارعا جىنىستىق سيپاتتا ءتيىسۋ جانە ءوز-وزىنە قول جۇمساۋعا ۇگىتتەۋ ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلدى. سونىمەن قاتار بالالاردى اۆتوبۋستاردان تۇسىرۋگە تىيىم سالىندى. بۋللينگ ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلدى. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلىپ, دەنساۋلىققا جەڭىل زيان كەلتىرۋ جانە ۇرىپ-سوعۋ قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق رەتىندە قاراستىرىلدى. وتباسىلىق-تۇرمىستىق قاتىناستار سالاسىندا 710 قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلدى. ىشكى ىستەر مينيسترلىگىندە ايەلدەر مەن بالالاردى قورعاۋعا باعىتتالعان ارنايى بولىمشەلەر جۇمىسىن باستادى.
سونداي-اق ءاربىر ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنە يۋۆەنالدى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى, ۋچاسكەلىك ينسپەكتورلار مەن كريمينالدىق پوليتسيانىڭ جەدەل ۋاكىلدەرى بەكىتىلدى. ولار بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا قۇقىقتىق ساۋاتتىلىقتى ارتتىرۋ بويىنشا پروفيلاكتيكالىق جۇمىستار جۇرگىزەدى.
مەكتەپ وقۋشىلارى مەن ستۋدەنتتەر اراسىندا زاڭسىز ارەكەتتەردى انىقتاۋ جانە الدىن الۋ جۇمىستارىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
بيىل بارلىق مەكتەپتەر مەن كوللەدجدەردە «111» رەسپۋبليكالىق بايلانىس ورتالىعىنا جەدەل تۇردە حابارلاسۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن QR-كودتار ەنگىزىلدى, مۇندا قۇقىقتىق, ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە پسيحولوگيالىق كومەك كورسەتىلەدى. ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ كىرەبەرىستەرىندە پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بايلانىس دەرەكتەرىمەن ءانونيمدى شاعىمدار ءۇشىن اقپاراتتار ورنالاستىرىلعان.
سوڭعى جىلدارى تسيفرلىق تەحنولوگيالاردىڭ جىلدام دامۋىنا بايلانىستى ينتەرنەت-كەڭىستىگىندە زاڭسىز كونتەنتتىڭ تارالۋىن توقتاتۋ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ بىرىنە اينالدى. جىل باسىنان بەرى ەسىرتكىلەردى جارنامالايتىن 7 مىڭنان استام سايت, ەكسترەميستىك مازمۇندى 2 مىڭنان استام كونتەنت جانە ينتەرنەت-الاياقتىق بەلگىلەرى بار 28 مىڭنان استام رەسۋرس انىقتالدى.
بارلىق اتالعان شارالار ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن قورعاۋعا, زاڭنىڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە قۇقىق ءتارتىبىن ساقتاۋعا باعىتتالعان.
ايتا كەتۋ كەرەك, 2025 جىل ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تاراپىنان «قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جىلى: پوليتسيا «زاڭ مەن ءتارتىپ» كۇزەتىندە» دەپ جاريالاندى. نەگىزگى ماقسات – قىلمىستاردىڭ الدىن الۋ, ولاردىڭ جاسالۋىنا ىقپال ەتەتىن سەبەپتەر مەن جاعدايلاردى جويۋ.
