قازىردە اۋدان ورتالىعىنداعى نەگىزگى كوشەلەردى جاڭعىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قابانباي كوشەسىنىڭ كىرەبەرىس قاقپاسىنان ورتالىق ستاديونعا دەيىنگى 2 شاقىرىمعا جۋىق جولدى 4 جولاقتى ەتىپ كەڭەيتۋ جۇمىسى باستالىپ كەتىپتى. اۋدان اكىمى ەرسىن ەسكەندىروۆتىڭ ايتۋىنشا, جولدىڭ ەنى 13 مەترگە دەيىن ۇلعايتىلىپ, اسفالت جامىلعىسى توسەلمەك. جوبا اياسىندا ۇزىندىعى 1,5 شاقىرىم بولاتىن جاياۋ جۇرگىنشىلەر جولى جوندەلىپ, 6 شاقىرىمدى قۇرايتىن كوشە بويىنا 200-گە جۋىق جارىق باعاناسى ورناتىلماق.
سونىمەن قاتار اقسۋات اۋىلىنداعى كوپقاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ قاسبەتتەرىن جاڭارتۋ جۇمىسى دا نازاردا. الداعى ۋاقىتتا قابانباي كوشەسىندەگى 16 پاتەرلى, ەكىقاباتتى تۇرعىن ءۇي جاڭا ستيلدە, مەتالل سايدينگپەن قاپتالىپ, كوشەنىڭ ءسانىن كىرگىزبەك.
بۇگىندە اقسۋات اۋدانىندا 19 مەكتەپ جۇمىس ىستەپ تۇر. ءبىرازىنا كۇردەلى جوندەۋ قاجەت. سونىڭ ءبىرى – اۋدانعا ەڭ جاقىن ورنالاسقان, ەكپىن اۋىلىنىڭ ىسقاق كابەكوۆ اتىنداعى ءبىلىم ورداسى. مەكتەپ 1991 جىلى سالىنعان, قازىر وندا 330 وقۋشى ءبىلىم الىپ جاتىر. سپورت زالىنىڭ توبەسىنەن سۋ اعىپ, بەتونى شىرىگەن. قىزمەتكەرلەردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, سپورتزال 2021 جىلى اپاتتى دەپ تانىلىپ, سودان بەرى جابىق تۇر. مەكتەپتىڭ كەيبىر بولىگىنىڭ سىرتقى قابىرعالارى دا جارىلا باستاعان. ءبىر قىزىعى, بۇل مەكتەپتە بەلگىلى كاسىپكەر, حارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەگى, جىل سايىن اقسۋات اۋدانىندا ايتىس ۇيىمداستىراتىن مەتسەنات دۋلات تاستەكەەۆ ءبىلىم الىپتى.
مۇمكىن الدا وسىنداي كاسىپكەر ازاماتتاردىڭ قولداۋى بولىپ قالار دەپ ۇمىتتەنەدى اۋىل جۇرتشىلىعى. ايماق باسشىسى وڭىردە اپاتتى جاعدايدا تۇرعان بىرنەشە مەكتەپ بار ەكەنىن ايتا كەلە, بۇل ءبىلىم وردالارىنا ءبىرىنشى كەزەكتە كوڭىل بولىنەتىنىن ءمالىم ەتتى.
«قالا مەن اۋىل مەكتەپتەرى اراسىندا الشاقتىق بولماۋعا ءتيىس. وڭىردەگى مەكتەپتەر وقۋشىلارعا زامان تالابىنا ساي ساپالى ءبىلىم مەن تاربيە بەرۋى قاجەت. ەكپىن اۋىلىنداعى مەكتەپتىڭ جاعدايىن بۇرىننان بىلەمىن. جاڭا مەكتەپ سالۋ ماسەلەسىن قاراستىرامىز», دەدى وبلىس اكىمى.
ويشىلىك اۋىلىنداعى توعاس باتىر ورتا مەكتەبى 1970 جىلى سالىنعان. مۇندا قازىر 326 بالا وقىپ جاتىر, 78 مۇعالىم ەڭبەك ەتەدى. ءبىلىم ورداسى 2022 جىلى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى.
«ويشىلىك اۋىلىنىڭ وقۋشىلارى سپورتتا ۇنەمى جاقسى ناتيجە كورسەتىپ ءجۇر. ەلدى مەكەنگە تەك جاقسى سپورت كەشەنى جەتىسپەي تۇر. بۇل ماسەلە اۋىل تۇرعىندارى تاراپىنان كوپتەن بەرى ايتىلىپ كەلەدى. وسى پروبلەمانىڭ شەشىلۋىنە كومەكتەسسەڭىز دەگەن تىلەگىمىز بار», دەدى اۋىل تۇرعىندارى. ايماق باسشىسى تۇرعىنداردىڭ ءوتىنىشىن ءوز باقىلاۋىنا الىپ, قولداۋ كورسەتەتىنىن ايتتى.
«اقسۋات» كوممۋنالدىق كاسىپورىنى 14 اۋىلدى اۋىزسۋمەن قامتاماسىز ەتەدى. سونداي-اق اۋداننىڭ 32 ەلدى مەكەنىندەگى 460 شاقىرىمنان استام اۆتوموبيل جولدارىن كۇتىپ ۇستاۋ جۇمىسىن جۇرگىزەدى. مەكەمەنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جىل سايىن جاڭارتىلىپ وتىرادى. 2023 جىلى 178 ميلليون تەڭگەگە 6 ارنايى تەحنيكا, بىلتىر 247 ميلليون تەڭگەگە 4 تەحنيكا ساتىپ الىنعان. كاسىپورىندا 103 ادام جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ قاراماعىندا 26 ارنايى تەحنيكا بار.
وبلىس اكىمى كوممۋنالدىق كاسىپورىننىڭ اۋدان ءۇشىن ماڭىزدى نىسان ەكەنىن, سونىمەن قاتار تەحنيكالاردىڭ سانىن ارتتىرۋ باعىتىنداعى جۇمىستى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى. «حالىققا ساپالى كوممۋنالدىق قىزمەت كورسەتۋ – باستى مىندەت. جولداردى قىسى-جازى كۇتىپ ۇستاۋ, سۋ جانە كارىز جۇيەسىنىڭ ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋى تۇرعىنداردىڭ ءومىر ساپاسىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى», دەدى ب.ءۋالي.
ايماق باسشىسى ارنايى ات باسىن بۇرعان نىسانداردىڭ ءبىرى – اقسۋاتتاعى كاسىپتىك كوللەدجى. بۇل 1959 جىلدان بەرى تالاي اقسۋاتتىق ءبىلىم العان ۇلاعاتتى ءبىلىم ۇياسى سانالادى. قازىر مۇندا 314 ستۋدەنت وقيدى, 49 مۇعالىم جۇمىس ىستەيدى. كوللەدج اۋماعىندا 120 ورىندىق جاتاقحانا, وقۋ-وندىرىستىك زەرتحانا عيماراتى ورنالاسقان. زەرتحانا ستۋدەنتتەردىڭ تەوريالىق ءبىلىمىن تاجىريبەمەن ۇشتاستىرۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. كوللەدجدە ستۋدەنتتەر 4 ماماندىق, 7 بىلىكتىلىك بويىنشا ءبىلىم الىپ جاتىر. ماماندار دايارلاۋعا 41 ينجەنەر پەداگوگ تارتىلعان. وقۋ ورنى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنا قاجەتتى كادرلاردى دايارلاۋعا ەرەكشە نازار اۋدارادى. اياگوز, اقجار, كوكپەكتى, زايسان اۋداندارىنان ستۋدەنتتەر كەلىپ وقيدى. كوللەدج ستۋدەنتتەرىن جۇمىسپەن قامتۋ دەڭگەيى – 98%. وقۋ ورنى جۇمىسشى ماماندىقتارى جىلىنا وراي جەتى جاڭا ماماندىق اشۋعا ءوتىنىش بەرىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە اۋىلدىق جەردە سۇرانىسقا يە گيدروتەحنيك, ۆەتەرينارلىق دارىگەر سياقتى ماماندىقتار بار. ءبىلىم ورداسىن جابدىقتاۋ, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن قامتاماسىز ەتۋگە 400 ميلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان.
«قازىرگى ۋاقىتتا وبلىستاعى 33 كوللەدجدىڭ زامان تالابىنا ساي جابدىقتالۋىنا ەرەكشە دەن قويىلىپ وتىر. اقسۋات كوللەدجى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى مامانداردى, ەڭبەك ادامدارىن دايارلايدى. مۇنداعى ەلەكتر قۋاتى مەن ينتەرنەت ماسەلەسىنىڭ شەشىمىن تابۋ جولدارىن قاراستىرامىز. كوللەدجدىڭ ماتەريالدىق بازاسىن نىعايتۋعا, ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان جوبالاردى دا قولدايمىز», دەدى ايماق اكىمى.
ايماق باسشىسى اۋدانعا جۇمىس ساپارى بارىسىندا اقسۋات, ويشىلىك, قۇمكول, كوكجىرا اۋىلدارىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسىپ, تۇرعىندارىمەن كەزدەستى. قۇمكول اۋىلىنا كىرەبەرىستەگى كوپىردى سالۋ جوباسى پىسىقتالدى. اۋدان اكىمى ەرسىن ەسكەندىروۆتىڭ ايتۋىنشا, تەبىسكە وزەنىنەن وتەتىن كوپىر قايتا سالىنادى. قۇرىلىستى بيىل ءساۋىر ايىندا باستاپ, 2026 جىلى قىركۇيەك ايىندا اياقتاۋ جوسپارلانعان. سونىمەن قاتار اقسۋات پەن ويشىلىك اۋىلدارىنىڭ اراسىن جالعايتىن 30 شاقىرىمنان استام جولدىڭ 7 شاقىرىمىنا اسفالت توسەلەدى. جولدىڭ كەلەسى بولىگىن جوندەۋگە جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەنىپ جاتىر.
قۇمكول اۋىلىنا سالىناتىن كوپىردىڭ جوباسىن تەكسەرۋ بارىسىندا وبلىس اكىمى اۋىل اقساقالدارىمەن كەزدەستى. اۋىل قارتتارى 70-جىلدارى سالىنعان كونەرگەن كوپىردىڭ قايتا سالىناتىنىنا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
«كوپىردىڭ ابدەن توزىعى جەتكەن. جاڭا كوپىر سالىنسا دەپ جۇرگەنىمىزگە ءبىراز بولدى. ەندى مىنە, بۇل ويىمىزدىڭ ورىندالاتىن ءتۇرى بار. وسىنداي يگى باستامالار كوبەيە بەرسىن», دەدى اۋىل اقساقالى ەركىن تولەگەتاەۆ.
كوكجىرا اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى مادەنيەت ءۇيىنىڭ قاجەت ەكەنىن العا تارتتى. وبلىس اكىمى كوكجىرا اۋىل شارۋاشىلىعى دامىعان, الەۋەتى جوعارى اۋىل ەكەنىن ايتا كەلىپ, وعان مادەنيەت ءۇيىنىڭ قاجەتتىگىن بۇرىننان بىلەتىنىن, ماسەلەنى شەشۋ جولدارىن قاراستىراتىنىن جەتكىزدى.
«وبلىستىڭ 10 اۋدانى مەن 2 قالاسىن ارالاپ, ماسەلەلەرىمەن تانىستىم. وڭىردە بىرنەشە جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جولدار جوندەلەدى, كوپىرلەر سالىنادى, جاڭا الەۋمەتتىك نىساندار بوي كوتەرەدى. بۇل جۇمىستار وبلىستىڭ بارلىق اۋداندارىندا جۇزەگە اسىرىلادى. ارنايى جول كارتاسى بار. سوعان سايكەس ءتيىستى جۇمىستار قولعا الىنادى», دەدى ايماق باسشىسى.
اباي وبلىسى
