جيىندى وسى جوعارى وقۋ ورنىنىڭ باسقارما توراعاسى, اكادەميك وڭالباي اياشەۆ جۇرگىزدى. عىلىمي باسقوسۋدىڭ العاشقى بولىمىندە ج.تاشەنوۆتىڭ ءومىر تاريحى, ازاماتتىق ۇستانىمى مەن قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالۋداعى ەرلىگى تۋرالى دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى.
ودان كەيىن ءسوز العان ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى راحمان الشانوۆ كسرو كوسەمى ن.حرۋششەۆتىڭ قازاقستاننىڭ سولتۇستىك وبلىستارىن رەسەيگە بەرۋ جونىندەگى يدەياسىنا قاسقايا قارسى تۇرعان تاشەنوۆتىڭ باتىرلىعى بۇگىنگى جاستارعا ۇلگى-ونەگە ەكەنىن جەتكىزدى.
«جۇمابەك احمەت ۇلى ەلدىڭ تاعدىرىن مانسابىنان بيىك قويىپ, قازاق جەرىنىڭ بۇتىندىگىن ساقتاپ قالدى. سونىمەن بىرگە ماڭعىستاۋدى تۇرىكمەنستانعا قوسۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىلگەندە دە ءبىرىنشى بولىپ قارسىلىق تانىتتى. وسىنداي ءبىرتۋار ازاماتتىڭ وجەتتىگى مەن قايسارلىعى ەشقاشان ۇمىت قالماۋعا ءتيىس», دەدى ول.
سونداي-اق بەلگىلى قايراتكەر زاۋىتبەك تۇرىسبەكوۆ باۋىرجان مومىش ۇلى مايدان باتىرى بولسا, جۇمابەك تاشەنوۆ بەيبىت كۇننىڭ قاھارمانى دەي كەلىپ, رەسەيدە ەلشى قىزمەتىندە جۇرگەندە سول ەلدىڭ مەملەكەتتىك ارحيۆىندە تۇرار رىسقۇلوۆ, ءالىمحان ەرمەكوۆ, نۇرتاس وڭداسىنوۆ, جۇمابەك تاشەنوۆكە قاتىستى تىڭ دەرەكتەر جيناپ, سونىڭ نەگىزىندە دەرەكتى فيلم تۇسىرىلگەنىن ايتتى.
«وسىنداي قۇندى دۇنيەلەر ارقىلى مەكتەپ وقۋشىلارىنىڭ بويىنا وتانسۇيگىشتىك رۋحتاعى تاربيەنى سىڭىرۋگە بولادى. ءوز باسىم جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ۇلتجاندىلىعىن ەرەكشە كورەمىن. بىردە جۇمەكەڭ ۇكىمەت باسشىسى بولىپ جۇرگەندە تۇركىستان وڭىرىنە قاراستى بالتاكول اۋىلىنا جۇمىس ساپارىمەن بارعاندا سوۆحوز جىلقىسىنىڭ قامالىپ تۇرعانىن كورەدى. ونىڭ سەبەبىن سۇراسا جەرگىلىكتى باسشىلار ماسكەۋدەن «جىلقىنى ەتكە وتكىزىڭدەر» دەگەن تاپسىرما تۇسكەنىن ايتادى. سونى ەستىگەن جۇمابەك احمەت ۇلى: «قازاق جىلقىنىڭ جالىن سيپاماي تاڭعى اسىن ىشپەگەن» دەپ حرۋششەۆتىڭ بۇيرىعىن ورىنداۋدان باس تارتقان. ءسويتىپ, ەلىمىزدە جىلقىنى ساقتاپ قالادى. كەيىن ونىڭ سانىن كوبەيتۋگە كۇش سالادى», دەگەن زاۋىتبەك اعامىز جاس كەزىندە كومسومول ۇيىمىندا جۇرگەندە ج.تاشەنوۆتىڭ جانىندا كوپ بولعانىن اڭگىمەلەدى.
«شىندىعىندا, ول كىسى ەشكىمگە قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالعانى جايىندا ءتىس جارعان ەمەس. بۇل ونىڭ قايسار مىنەزىمەن بىرگە قاراپايىم ادام ەكەنىن اڭعارتادى. ءبىر كەزدەرى جۇمابەك اعانى ايگىلى اكادەميك ەبىنەي بوكەتوۆ قاراعاندىعا الىپ كەتپەكشى بولعان. بىراق جۇمەكەڭ: «مەنى وڭتۇستىك جۇرتى الاقانىنا سالىپ سىيلايدى. وسى قۇرمەتتى قالاي ۇمىتامىن. ەشقايدا بارمايمىن. ولسەم, سۇيەگىم وسىندا قالادى», دەپ جاۋاپ بەرىپتى. وسىدان-اق دارابوز ازاماتتىڭ ادامگەرشىلىگىن كورەسىز. بىردە باۋىرجان مومىش ۇلى وڭتۇستىككە كەلگەندە جۇمەكەڭنەن مەملەكەتتەن ءبىر ماراپات سۇرايتىن ءجونىڭىز بار دەپ قولقالاپ كورىپتى. سوندا اعامىز:«قازاق جەرىنىڭ بۇتىندىگىن ساقتاپ قالعانىم – مەنىڭ ەڭ ۇلكەن ماراپاتىم», دەپ ايتقان ەكەن», دەدى ز. تۇرىسبەكوۆ.
جيىندا ەكونوميست-عالىم ورازالى سابدەن, كاسىپكەر, مەتسەنات سەرىكجان سەيىتجانوۆ, بەلگىلى زاڭگەر بەكەت تۇرعاراەۆ, مۇحتار اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى–رەكتور دارحان احمەد-زاكي, وزبەكالى جانىبەكوۆ اتىنداعى وقپۋ رەكتورى گۇلجان سۇگىرباەۆا جانە تاعى باسقا ازاماتتار بايانداما جاساپ, كورنەكتى قايراتكەردىڭ وتكەن ونەگەلى ومىرىنەن سىر شەرتتى.
مازمۇندى ءىس-شارا بارىسىندا كونفەرەنتسياعا قاتىسۋشىلار جۇمابەك تاشەنوۆتىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوعىن قويدى. ەسكەرتكىش الدىندا شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سارسەن قۇرانبەك پەن ج.تاشەنوۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت رەكتورى قانات بايبولوۆ ۇلت مۇددەسىن بارىنەن بيىك قويعان الىپ تۇلعا تۋرالى پاراساتتى وي قوزعادى.
سونداي-اق عىلىمي كونفەرەنتسياعا قاتىسقان زيالى قاۋىم وكىلدەرى قازاق جەرىنىڭ تۇتاستىعىن ساقتاپ قالعان جۇمابەك تاشەنوۆكە «حالىق قاھارمانى» اتاعى بەرىلىپ, تۋعان جەرى اقمولا وبلىسى ارشالى اۋدانى ءبىرتۋار قايراتكەردىڭ ەسىمىمەن اتالسا دەگەن ۇسىنىس ايتتى.
شىمكەنت
