«قورقىت اتا» اەا قۇرىلادى
الداعى 5 جىلدا وبلىستا 86 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. وڭىرلىك شتاب وتىرىستارىندا ءار جوباعا قاتىستى ماسەلەلەر جان-جاقتى تالقىلانادى. بىلتىر 37 ملرد تەڭگەگە 21 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 411 ادام جاڭا جۇمىس تاۋىپتى. سولاردىڭ ىشىندە ەڭ ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى – قورقىت اتا اۋەجايىنىڭ جاڭا جولاۋشىلار تەرمينالى ءوڭىردىڭ كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتىن ارتتىرىپ, اۋە قاتىناسىن جاقسارتۋدا جاڭا مۇمكىندىكتەرگە جول اشىپ وتىر. اۋەجايدى ودان ءارى دامىتۋ ماقساتىندا ۆەتنامدىق «Sovico Group» كومپانياسىمەن كەلىسسوز باستالدى. بۇل اۋەجايدىڭ قىزمەت كورسەتۋ ساپاسىن جاقسارتىپ, جاڭا حالىقارالىق باعىتتاردىڭ اشىلۋىنا ىقپال ەتپەك.
«قازىر مەملەكەت باسشىسى اۋە حابتارىن دامىتۋعا باسىمدىق بەرىپ وتىر. وسىعان بايلانىستى ءبىز اۋەجاي ماڭىنان 550 گەكتار جەرگە ارنايى ەكونوميكالىق ايماق اشۋدى جوسپارلادىق. وسى باعىتتا ءتيىستى مينيسترلىكتەرمەن جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. «قورقىت اتا» اەا قۇرامىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەن ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋ, قۇرىلىس يندۋسترياسى, جەڭىل جانە تاماق ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ, لوگيستيكا جانە كولىك, تۋريزم جانە قوناقۇي بيزنەسى, تەحنولوگيالار مەن يننوۆاتسيالار الاڭدارىنان تۇراتىن 3 قوسالقى ايماق قۇرىلادى دەگەن جوبامىز بار. ال سەنىمگەرلىك باسقارۋ اۋەجايدىڭ اۆياپاركىن تولىقتىرا تۇسپەك. قازىر اۋەجايدان تەك استانا جانە الماتى باعىتتارىنا عانا ۇشىپ جاتسا, الدا باسقا دا ايماقتارعا اۋە بايلانىسى اشىلادى. جولاۋشىلارمەن قاتار جۇك تاسىمالىن جولعا قويساق, ارنايى تەرمينالدار, جانارماي قويمالارى سالىنا باستايدى. بۇل ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە, جاڭا جۇمىس ورىندارىنىڭ اشىلۋىنا اسەر ەتەدى», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارداق زەبەشەۆ.
ءمانى جوعارى مامىلە كوپ
ارداق تەمىرحان ۇلى ايماقتا ينۆەستورلارعا بارىنشا جاعداي جاسالعانىن ايتادى. مىسالى, جاڭاقورعان اۋدانىندا «شالقيا تسينك لتد» اق پوليمەتالل كەن ورىندارىن ونەركاسىپتىك يگەرۋ جوباسىن باستاپ جاتىر. 323,6 ملرد تەڭگەلىك جوبا 2 جىلدان كەيىن ىسكە قوسىلىپ, 1 500-نان اسا ادامدى جۇمىسپەن قامتيدى. وبلىس اكىمدىگىنىڭ ۇسىنىمەن كومپانيانى 2 جىل قاتارىنان پايدالى قازبالاردى وڭدەۋ سالىعىنان بوساتۋ ماسەلەسى بىلتىر ۇكىمەتتىڭ جەدەل شتابىندا كوتەرىلىپ, ناتيجەسىندە 60 ايدان اسپايتىن كەزەڭگە جەڭىلدەتىلگەن مولشەرلەمەنى قولدانۋ تۋرالى ۇكىمەت قاۋلىسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ باستالعان.
بيىل ىسكە قوسىلاتىن قۋاتتىلىعى 240 مۆت-تىق جىلۋ ەلەكتر ورتالىعى دا – وڭىردەگى ءىرى جوبالاردىڭ ءبىرى. ورتالىقتى سالىپ جاتقان «Aksa Energy – Kyzylorda» جشس ينۆەستيتسيالىق كەلىسىمشارت اياسىندا 4 ملرد تەڭگەگە كەدەندىك باج سالىعىنان بوساتىلىپ, ۇكىمەتپەن بىرلەسكەن جۇمىس ناتيجەسىندە سەرىكتەستىك قوسىلعان قۇن سالىعىنان 7 ملرد تەڭگە ۇنەمدەدى.
وسىدان 3 جىل بۇرىن ىسكە قوسىلىپ, قازىر ونىمدەرىن شەتەلگە دە جونەلتىپ وتىرعان قىزىلورداداعى شىنى زاۋىتى – جۇمىسى ءبىر ساتكە دە توقتامايتىن ءوندىرىس ورنى. كۇندەلىكتى تىرلىگىنە «كوگىلدىر وتىن» اۋاداي قاجەت كاسىپورىن ءۇشىن تاۋارلىق گاز باعاسىنىڭ جىل سايىن قىمباتتاۋى وڭاي ءتيىپ وتىرعان جوق. وسىدان دا وبلىس اكىمدىگىنىڭ ۇسىنىسىمەن «Orda Glass LTD» جشس تۇتىناتىن تاۋارلىق گازدىڭ باعاسى تومەندەتىلدى. ەسەسىنە ينۆەستورعا قوسىمشا مىندەتتەمەلەر جۇكتەلىپ, كومپانيا 27,1 ملرد تەڭگەگە 2 كەزەڭدىك جوبانى ىسكە اسىراتىن بولدى. ءبىرىنشى كەزەڭ اياسىندا كەلەر جىلى سەرىكتەستىك كۆارتس قۇمى قۇرامىنان تەمىردى الىپ تاستايتىن وڭدەۋ تسەحىن ىسكە قوسۋ كەرەك. ودان كەيىن 2028 جىلى فوتوەلەكترلىك كۇن شىنىسىن وندىرەتىن كاسىپورىن پايدالانۋعا بەرىلەدى.
بىلتىر ايماققا تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيا رەتىندە 276 ملن دوللار تارتۋ جوسپارلانعان ەكەن. ازىرشە جىل قورىتىندىسى تولىق شىعا قويعان جوق, ال 9 ايلىق ناتيجە بويىنشا 2023 جىلدىڭ ءۇش توقسانىمەن سالىستىرعانداعى كورسەتكىش 16,6%-عا ءوسىپ تۇر. بىلتىر شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ءونىم شىعارۋ كولەمى 29,9% وسسە, جالپى بيزنەستىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسى دە ۇلعايىپ, 20,5%-عا جەتكەن. ونەركاسىپ سالاسىندا 1,1 ترلن تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپتى.
10,8 ملرد تەڭگەگە تەڭ 9 جوبا
ارداق زەبەشەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ قىتايدان الەمدىك دەڭگەيدەگى وزىق تەحنولوگيانى تارتۋ جۇمىستارىن كۇشەيتۋ تاپسىرماسىنا وراي بيىل 24-28 اقپان ارالىعىندا وبلىس اكىمىنىڭ باسشىلىعىمەن قىزىلوردالىق بيزنەس وكىلدەرىنىڭ دەلەگاتسياسى وسى ەلدە بولعانىن ايتادى.
شەنسي, نينسيا-حۋەي, سىچۋان جانە بەيجىڭ وڭىرلەرىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىلىپ, 30-عا جۋىق الەۋەتتى ينۆەستورلارمەن كەلىسسوز جۇرگىزىلگەن. نينسيا-حۋەي جانە سىچۋان پروۆينتسيالارىندا 100-گە جۋىق قىتايلىق كومپانيانىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن بيزنەس-فورۋمدا قۇنى 10,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 9 جوبا بويىنشا كەلىسىم جاسالىپ وتىر.
مۇناي ازايعانمەن, مۇمكىندىك كەمىگەن جوق
ايماق ەكونوميكاسى 30 جىلعا جۋىق مۇناي وندىرىسىنە ارقا سۇيەپ كەلگەنى بەلگىلى. بىراق كەيىنگى ۋاقىتتا «قارا التىن» قورى ازايىپ, ونى ءوندىرۋ كورسەتكىشى تومەندەپ كەلەدى. مىسالى, 2008 جىلى 11,2 ملن توننا مۇناي وندىرىلسە, بىلتىرعى كولەم 3,3 ملن توننا بولعان. بيىلعا جاسالعان بولجام ودان دا تومەن بولىپ وتىر.
«جاڭادان پەرسپەكتيۆالىق مۇناي-گاز كەن ورىندارىن انىقتاۋ باعىتىندا جۇرگىزىلگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەسى كوڭىل قۋانتادى. بىلتىر ارال شوگىندى باسسەينىنىڭ ەكى ۋچاسكەسىندە جاسالعان كەشەندى زەرتتەۋ قورىتىندىسىندا 1,1 ملرد توننا كومىرسۋتەك قورى انىقتالدى. بيىل سىرداريا باسسەينىن زەرتتەۋ كوزدەلىپ وتىر. بۇدان بولەك, «ساۋتس ويل» كومپانياسى «قۇمكول» كەن ورنىندا تاقتاتاس مۇنايىن ءوندىرۋ جوباسىن قولعا الدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وتكەن جىلى كاتارعا جاساعان رەسمي ساپارىنىڭ ناتيجەسىندە وبلىستا قۋاتتىلىعى 1 100 مۆت بولاتىن بۋ-گاز قوندىرعىسىنىڭ قۇرىلىسى قولعا الىندى. وبلىس اكىمدىگى جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 280 گەكتار جەر تەلىمىن رەزەرۆكە قويدى. ونىڭ 100 گەكتارىنا گاز-ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى تۇسەدى. قالعان بولىگى بولاشاق پەرسپەكتيۆالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان», دەيدى ا.زەبەشەۆ.
قىزىلوردا
