ەلوردادا مۇسىلمان اقساقالدار كەڭەسى – ورتالىق ازيا كەڭسەسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن, پارلامەنت سەناتىنىڭ قولداۋىمەن «قۇسنيحات: ورتالىق ازياداعى يسلام كالليگرافياسى» اتتى كورمە اشىلىپ, القالى جيىن بولىپ ءوتتى. كورمەگە گرافيكالىق جازۋ ونەرى شەبەرلەرىنىڭ 30-عا جۋىق تۋىندىسى قويىلعان. ونىڭ ىشىندە كۋفي قۇران نۇسقاسى مەن مۇحاممەد پايعامباردىڭ ۆيزانتيا يمپەراتورى مەن باحرەين كورولىنە جازعان حاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى, ورتالىق ازياداعى كونە كۋفي جازۋلاردىڭ ۇلگىلەرى, يمام ءبۇحاريدىڭ سياساۋىتى, «ومار يبن حاتتابتىڭ قانى تامعان» قۇران كىتابىنىڭ كوشىرمەسى بار. سونىمەن قاتار قازاقستان, تۇركيا, وزبەكستان, قىرعىزستان ەلدەرىنەن كەلگەن قىلقالام شەبەرلەرىنىڭ قۇسنيحات جازۋلارى كورەرمەنگە كەڭىنەن تانىستىرىلدى. ءىس-شاراعا يسلامتانۋشى ماماندار مەن عالىمدار, سەنات جانە ءماجىلىس دەپۋتاتتارى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىسىپ, جان-جاقتى ويلارىن ورتاعا سالدى.
جيىندا ءسوز العان سەنات دەپۋتاتى, اكادەميك دارحان قىدىرالى قۇسنيحات ونەرى تۋرالى ايتىپ ءوتتى.
– ورتالىق ازيادا رەنەسسانس ءداۋىرىن باستان وتكەرگەن يسلام وركەنيەتىنىڭ وزەگىندە كوركەم نيەت بار. ال كوركەم نيەت كوركەم ءسوز بەن كوركەم جازۋ ارقىلى جۇرتقا جەتەدى. قۇرانمەن بىرگە باستالعان كوركەم جازۋ وسى قۇسنيحات ونەرىن قاراحان, شاعاتاي, التىن وردا داۋىرىندە بيىك تالعام مەن تەرەڭ تانىم ارقىلى دامىتا ءتۇستى. سوندىقتان قۇسنيحات ءبىزدىڭ ورتاق رۋحاني مۇرامىز عانا ەمەس, تاسقا قاشالعان, حاتقا تۇسكەن تاريحي جادىگەرىمىز, ۇلتتىق جادىمىز, ەستەتيكالىق ءھام ەتيكالىق قۇندىلىعىمىز, – دەدى دارحان قۋاندىق ۇلى.
سونىمەن بىرگە ق.ا.ياساۋي مۇراسىن ۇزاق جىلداردان بەرى زەرتتەگەن بەلگىلى عالىم, تۇركيالىق پروفەسسور مەتين اكار تۇركىستانداعى ازىرەت سۇلتان كەسەنەسىنىڭ سىرتقى جازۋلارىنىڭ جۇمباق سىرى تۋرالى بايان ەتتى. جۇرت ويۋ دەپ ۇعاتىن ورنەكتەردىڭ كوركەم جازۋ ەكەنىن انىقتاعان عالىم, ولاردى وقىپ, ارنايى كىتاپ جازعان. پروفەسسور مەتين مىرزا كەسەنەدەگى كەيبىر جازۋلاردىڭ رەستاۆراتسيا بارىسىندا ب ۇلىنگەنىن, ءوشىپ قالعان جازۋلاردى قالپىنا كەلتىرگەنىن ناقتى دالەلدەر ارقىلى بايانداپ بەردى. سونىمەن بىرگە وزبەكستاندىق بەلگىلى قۇسنيحات شەبەرى حابيبوللا ساليەۆ تاشكەنتتە ساقتالىپ تۇرعان وسمان ءحاليفتىڭ قۇران نۇسقاسى, كۋفالىق مۇسحاف جانە ورتالىق ازياداعى كونە جازۋلاردىڭ ەرەكشەلىكتەرى تۋرالى جان-جاقتى ايتىپ ءوتتى.
– بۇگىن سىزدەرمەن بىرگە تاعىلىمى مول كورمەنى قاراپ شىقتىق. بۇل كورمەدەن ءبىز ءۇش ءتۇرلى قۇندىلىق الامىز. بىرىنشىدەن, رۋحاني قۇندىلىق. كورمە رۋحاني قازىناعا وتە باي, تىلسىم تەرەڭىنە تارتادى, قانشا زاماننان بەرى قۇندىلىعىن جوعالتپاعان دۇنيەلەر. ەكىنشىدەن, عىلىمي قۇندىلىق الىپ وتىرمىز, مۇنىڭ ءبارى ەجەلدەن كەلە جاتقان عىلىممەن تىكەلەي بايلانىستى. ۇشىنشىدەن, ەستەتيكالىق قۇندىلىقتار. جازۋعا قاراساڭىز كوز تويادى, ءبىر قاراساڭىز ورنەك سياقتى, ءبىر قاراساڭىز ءتۇبىرلى جازۋعا ۇقسايدى. وسىنىڭ ءبارى تۇپتەپ كەلگەندە ءبىزدىڭ مادەنيەتىمىزدى بايىتادى. ءبىز بۇل باستامانى قولداپ, قۋاتتاۋىمىز كەرەك, – دەدى پرەزيدەنت كەڭەسشىسى, اكادەميك باۋىرجان ومار ۇلى.
ايتا كەتەيىك, شارا بارىسىندا ۇلتتىق ارحيۆ عيماراتىندا, ارنايى شاقىرىلعان ماماندار مەن شەبەرلەردىڭ قاتىسۋىمەن بايىرعى جانە زاماناۋي قۇسنيحات ۇلگىلەرى تۋرالى شەبەرلىك ساعاتتار وتكىزۋ جوسپارلانعان.
