ن.ءابدىروۆ ساپار بارىسىندا ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا جاس سايلاۋشىلارمەن, ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىمەن, وبلىستىڭ جاستار ۇيىمدارىنىڭ وكىلدەرىمەن, قوبدا اۋدانىنىڭ جاس سايلاۋشىلارىمەن كەزدەستى. وعان 800-دەن اسا ادام قاتىستى. وسك توراعاسى پرەزيدەنت باستاماشىلىق ەتكەن جانە 2022 جىلعى رەسپۋبليكالىق رەفەرەندۋمدا حالىق قولداعان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋ اياسىنداعى سايلاۋ جۇيەسىنىڭ جاڭاشىلدىقتارى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى. بۇل رەتتە ول جاڭارتىلعان سايلاۋ جۇيەسى ازاماتتاردىڭ سايلاۋ ۇدەرىستەرى ارقىلى مەملەكەتتى باسقارۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعانىن اتاپ ءوتتى.
سونىمەن قاتار ن.ءابدىروۆ وتكىزىلگەن سايلاۋ ناۋقاندارى, ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ دامۋ ستراتەگياسى, كوميسسيا جانىنداعى ديالوگ الاڭدارىنىڭ ماڭىزى, سايلاۋ سالاسىنداعى وزەكتى باعىتتار مەن شەتەلدىك تاجىريبە, باسقا ەلدەردەگى سايلاۋلار مەن رەفەرەندۋمداردى حالىقارالىق بايقاۋ تۋرالى ءسوز قوزعادى.
كەزدەسۋلەرگە كەلگەن 573 ازامات QR كودىن پايدالانا وتىرىپ, سايلاۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ءداستۇرلى ونلاين-ساۋالناماعا قاتىستى. ساۋالناما ناتيجەسى كورسەتكەندەي, رەسپوندەنتتەردىڭ 35,5%-ى سوتپەن ارەكەتكە قابىلەتسىز دەپ تانىلعان ازاماتتار سايلاۋدا جانە رەفەرەندۋمدا داۋىس بەرمەۋى كەرەك, ال 40,2%-ى قىلمىس جاساعانى ءۇشىن سوتپەن كىنالى دەپ تانىلىپ, باس بوستاندىعىنان ايىرىلعان ازاماتتاردىڭ داۋىس بەرۋگە قۇقىعى جوق ەكەنىن اتاپ ءوتتى. جاستاردىڭ باسىم كوپشىلىگى (79,1%) پرەزيدەنتتىككە كانديداتقا مەملەكەتتىك قىزمەتتە نەمەسە سايلانبالى مەملەكەتتىك لاۋازىمداردا جۇمىس ءوتىلى بويىنشا تالاپتار بەلگىلەنۋى كەرەك دەيدى. ساۋالناماعا قاتىسقانداردىڭ 70,8%-ى پرەزيدەنتتىككە كانديداتتارعا – ەلدە, ال پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا سايلاۋ وكرۋگىندە تۇرۋ مەرزىمى بويىنشا قويىلاتىن تالاپتاردى قولدايدى. رەسپوندەنتتەردىڭ 43,4%-ى ءداستۇرلى بيۋللەتەنمەن داۋىس بەرۋدى ءجون كورسە, 27,1%-ى سايلاۋ مەن رەفەرەندۋمداردا ەلەكتروندىق جۇيەنىڭ تەحنيكاسىنا سەنىمسىزدىك سەبەبىنەن ەلەكتروندىق داۋىس بەرۋدى پايدالانبايتىنىن العا تارتتى. سونداي-اق ازاماتتاردىڭ 27,1%-ى سايلاۋ مەن رەفەرەندۋمداردا مەرزىمىنەن بۇرىن (كوپ كۇندىك) داۋىس بەرۋدى ەنگىزۋدى قولدامايدى, ينتەرۆيۋەرلەردىڭ 50,6%-ى تولتىرىلعان بيۋللەتەنمەن سۋرەتكە تۇسۋگە (سەلفيگە) تىيىم سالۋدى ەنگىزۋ قاجەت دەپ ويلايدى.
كەزدەسۋلەرگە قاتىسۋشىلار سايلاۋ ماسەلەلەرى جونىندە پىكىر الماستى. ماسەلەن, ستۋدەنت اقەركە ەسەن باسقا ەلدەردەگى سايلاۋ ۇدەرىسى, احمەت ماديار ورتالىق سايلاۋ ورگانىنىڭ جاستارمەن جۇمىسى, اقپەيىل سەرىكقىزى شەتەلدەردەگى ۇلتتىق جانە حالىقارالىق بايقاۋ ماسەلەلەرىنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. سونىمەن قاتار وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى ناۋرىزبەك سارباسوۆ سايلاۋ ۇدەرىسىنە سەنىمدى كۇشەيتۋ تۋرالى ويىمەن ءبولىسىپ, ءبىرمانداتتى وكرۋگتەر (ماجوريتارلىق جۇيە) بويىنشا سايلاناتىن ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن كوتەردى. قوبدا اۋدانىنداعى كەزدەسۋدە جاس مامان ارۋجان تۇياق ەلدىڭ سايلاۋ جۇيەسىنىڭ حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەستىگى, قۇرمانوۆ اتىنداعى اۋىل وكرۋگى اپپاراتىنىڭ قىزمەتكەرى اسلان قيباشەۆ سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىنە قويىلاتىن تالاپتار, جاستار رەسۋرستىق ورتالىعىنىڭ قىزمەتكەرى ريزاگۇل امىرعاليەۆا وسك قىزمەتىندەگى جاڭا تاسىلدەر تۋرالى سۇراق قويدى. پىكىرتالاسقا بەلسەندى قاتىسقاندارعا وسك-ءنىڭ 30 جىلدىعىنا وراي شىعارىلعان سايلاۋ تاقىرىبىنداعى عىلىمي باسىلىمدار تابىستالدى.
ساپار اياسىندا ن.ءابدىروۆتىڭ توراعالىعىمەن شىعىپ قالعان ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ ورنىنا سايلاۋ وتكىزۋ ماسەلەلەرى جونىندە كەڭەس ءوتتى. سايلاۋعا دايىندىق بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋرالى اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ءارى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى باياندادى. وسك توراعاسى كەڭەسكە قاتىسقان لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ نازارىن سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس سايلاۋدى وتكىزۋدى, سايلاۋ ۇدەرىسىنىڭ بارلىق كەزەڭىندە جاريالىلىق پەن اشىقتىقتى, قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ قاجەتتىلىگىنە نازار اۋداردى. سونداي-اق ول سۋ تاسقىنى جاعدايىندا قوسىمشا سايلاۋدى قالىپتى تۇردە وتكىزۋ ماقساتىندا بارلىق قاجەتتى الدىن الۋ شارالارىن قابىلداۋدى تاپسىردى.
ناۋقان بارىسىندا وڭىردە شىعىپ قالعانداردىڭ ورنىنا 6 ءماسليحات دەپۋتاتى سايلاناتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك. سايلاۋ اقتوبە وبلىسىنىڭ, اقتوبە قالاسىنىڭ, قوبدا, مۇعالجار, شالقار اۋداندارىنىڭ ءماسليحاتتارىنا تاعايىندالدى. سايلاۋعا 5 اۋماقتىق, 6 وكرۋگتىك, 21 ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسياسى جۇمىلدىرىلدى.
وسك باسشىسى وبلىستىڭ, اقتوبە قالاسىنىڭ جانە قوبدا اۋدانىنىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارىنا, قوبدا اۋدانىنىڭ قوبدا اۋىلىنداعى №1, №4 وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسيالارىنا جانە №414, №417 سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارىپ, داۋىس بەرۋگە دايىندىق بارىسىمەن تانىستى.
ەلەكتوراتتىق وقىتۋ ۇدەرىسىنە مونيتورينگ جۇرگىزۋ ماقساتىندا سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرىنىڭ سايلاۋ زاڭناماسى مەن سايلاۋ راسىمدەرى تۋرالى ءبىلىمىن باقىلاۋ تەستىلەۋى ءوتتى. سونىمەن قاتار سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىنە ارنالعان سەمينار-ترەنينگ ۇيىمداستىرىلدى.
جالپى, رەسپۋبليكا بويىنشا قوسىمشا سايلاۋ بارىسىندا ەلىمىزدىڭ 14 وڭىرىندە 35 ءماسليحات دەپۋتاتى (1 وبلىستىق, 9 قالالىق جانە 25 اۋداندىق ءماسليحات دەپۋتاتى) سايلانادى. وسى ناۋقان باستالعاننان بەرى وسك توراعاسى مەن مۇشەلەرى ەلدىڭ جەتى وڭىرىنە ساپارلادى.
