سۋرەتتەردى تۇسىرگەن – ەرلان ومار, «EQ»
دارىندى وقۋشىلار ەكوجوبالار كورمەسىندە وزدەرىنىڭ عىلىمي جۇمىستارى تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى ايتىپ بەردى. ماسەلەن, ءالىمحان ەرمەكوۆ اتىنداعى №98 مەكتەپ ليتسەيىنىڭ 10-سىنىپ وقۋشىسى ءامينا عۇمىربەك ورمان ءورتىنىڭ الدىن الۋعا كومەكتەسەتىن درونداردى تانىستىردى.
«جوبامنىڭ اتاۋى – «FeuSol». بۇل دروندىق جۇيە ورمان ورتىنە مونيتورينگ جۇرگىزىپ, ءورتتىڭ الدىن الۋعا جانە ونى وشىرۋگە باعىتتالعان. سونىمەن قاتار بۇل درون ورماندا جوعالعان ادامداردى تاۋىپ, زاڭ بۇزۋشىلاردى انىقتاۋعا كومەكتەسەدى. ودان بولەك, شاعىن اۋماقتارعا, ساياباقتارعا ينتەرنەت تاراتىپ, «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن جانۋارلاردىڭ قوزعالىسىن باقىلايدى. مەن وسى جوبامدى ۆەتنامدا وتكەن حالىقارالىق بايقاۋدا تانىستىرىپ, جۇلدەلى ەكىنشى ورىن الدىم», دەدى ءامينا عۇمىربەك.
ال الكەي مارعۇلان اتىنداعى №40 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ 5-سىنىپ وقۋشىلارى نۇرباقىت ەرمەك ۇلى مەن ايزات شاياحمەت ەسىل وزەنىنىڭ ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان جوبالارىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىندى. قازىرگى تاڭدا وزەن جىلىنا ءبىر رەت قانا تازالاناتىندىقتان, وقۋشىلار ونى جىلىنا 5-6 رەت تازارتۋ قاجەت ەكەنىن العا تارتتى. سونىمەن قاتار قورعانىش تەمىر تورلار ورناتۋ ارقىلى قوقىستى ازايتۋعا بولاتىنىن دالەلدەدى.
جيىن بارىسىندا مەكتەپكە پلاستيك بوتەلكەلەردى قابىلدايتىن فوندامات پەن قوقىس سۇرىپتاۋعا ارنالعان ەكوبوكستار قويىلدى. «EcoQolday» جۇيەسىنىڭ كومەگىمەن وقۋشىلار قالدىقتاردى دۇرىس كادەگە جاراتىپ قانا قويماي, ەكولوگيالىق كونكۋرسقا قاتىسا الادى. جەزقازعان مەكتەپتەرىندە قاعاز, شىنى جانە پلاستيك جيناۋعا ارنالعان ەكوبوكستار ورناتىلىپ قويعان جانە بۇل تاجىريبە جاقىن ارادا استانانىڭ بارلىق مەكتەبىنە تاراتىلماق. «EcoQolday» جۇيەسى اياسىندا ەڭ كوپ قايتا وڭدەلەتىن ماتەريال تاپسىرعان مەكتەپتەر ارنايى جۇلدەلەرمەن ماراپاتتالادى.
– «تازا قازاقستان» اكتسياسىنىڭ ءمانى مەن ماڭىزى وتە زور. ونىڭ باستى ماقساتى – ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ. ءبىز جىل سايىن ەلىمىزدە 4,5 ميلليون توننا قوقىس جينالاتىنىن ەسكەرسەك, بۇل ماسەلەنىڭ قانشالىقتى وزەكتى ەكەنىن تۇسىنەمىز. كۇندەلىكتى ومىردە قولداناتىن زاتتاردىڭ قالدىقتارى, پلاستيكتەر, قاعازدار, ءتۇرلى قاپتامالار دۇرىس سۇرىپتالماعان جاعدايدا قورشاعان ورتاعا وراسان زيان تيگىزەدى. بۇگىنگى كەزدەسۋدە وقۋشىلار ەكولوگيا سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق جوبالارىن تانىستىرىپ, ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ جاتىر. بۇل – وتە قۇپتارلىق جاعداي. بىراق جاس ونەرتاپقىشتار مەن وقۋشىلاردىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى تەك مەكتەپ دەڭگەيىندە قالىپ قويماي, وندىرىسكە ەنگىزىلۋى ءتيىس. بيىلعى كوكتەمدە مينيسترلىك مەكتەپتەرگە كوگالداندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە ارنايى كوشەتتەر بولگەن ەدى. الداعى ۋاقىتتا بۇل باستاما جالعاسىن تاۋىپ, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ەكولوگيالىق جوبالار جۇزەگە اسىرىلماق, – دەدى ەكولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى ەرلان نىسانباەۆ.
