سۋ تاسقىنى • 27 ناۋرىز, 2025

«اقجار» مەن اششىسۋدان قاۋىپ بار

40 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەرتىس-بايان وڭىرىندە ناۋرىزدىڭ ورتاسىنان كۇن جىلىنىپ, جەر بۋسانىپ جاتىر. قىستاي جاۋعان اق ۇلپا جىلدام ەرىپ, ەلدى مەكەندەر اينالاسىندا سۋ جۇرە باستاعان. ماماندار باياناۋىل, اقتوعاي اۋداندارىندا جىلداعىداي قاۋىپ ساقتالىپ وتىرعانىن ايتىپ وتىر.

«اقجار» مەن اششىسۋدان قاۋىپ بار

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ۆالەري بۋگاەۆ

كۇننىڭ كۇرت جىلىنۋى ەرىگەن قار سۋىنان پاي­دا بولاتىن العاشقى قاۋىپ كوزدەرىن اڭعارتتى. ماسە­لەن, كۇنى كەشە استانا مەن پاۆلودار قالالارىنىڭ اراسىن جالعايتىن اۆتوبان­نىڭ ۇستىنەن قارعىن سۋ ءجۇرىپ كەت­تى. سالدارىنان كۇرە جول­دىڭ شىدەرتى كەنتى اۋماعىن­دا كولىك قوزعالىسىندا ءبى­راز قيىندىق تۋىنداپ, جولداعى سۋ باسقان اۋماقتىڭ كولەمى 150 مەترگە دەيىن جەت­تى. «قازاۆتوجول» جشس-نىڭ وكىلدەرى جول بويىنا ينەرت­تى ماتەريالدار مەن قۇم تولتىرىلعان قاپشىقتار توسەپ, تاسقىننىڭ ءارى قاراي جايىلۋىنا جول بەرگەن جوق. اتالعان اۋماقتا سۋ وتكىزە­تىن قۇبىر ورنالاسقان. بىراق لاپ قويعان سۋ قۇبىر­دان ءوتىپ ۇلگەرمەگەن. جول­عا جاۋاپتى كاسىپورىن, ماماندار جاعدايدى تۇراق­تى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر, قوزعالىس قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەتىن بارلىق قاجەتتى شارالاردى اتقارىپ جاتىر.

وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى باياناۋىل اۋدانىندا جەتى ەلدى مەكەندى سۋ باسۋ قاۋپى بار ەكەنىن حابارلادى. «اقجار» بوگەتى, سونداي-اق وڭىردەگى اششىسۋ, ايدوس, بالا شىدەرتى, قاراسۋ وزەندەرى قاتتى تاسىسا, بىرقاتار اۋىلعا سۋ كىرۋى ىقتيمال. بۇگىندە باياناۋىل اۋدانىنداعى قاردىڭ قالىڭدىعى 21 سانتيمەتر, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 8 سانتيمەترگە كوپ. كوكتەمگى كەزەڭدە اششىسۋ, ايدوس, بالا شىدەرتى, قاراسۋ وزەندەرى اي­تارلىقتاي قاۋىپ توندىرەدى. سۋ دەڭگەيىنىڭ كۇرت كوتەرىلۋى تاۋ­لارداعى قاردىڭ ەرۋىنە, قا­را­عاندى وبلىسىنان قاراسۋ وزەنىنىڭ ساعاسى بويىمەن اعىپ كەلەتىن سۋلاردىڭ قوزعالىسىنا بايلانىس­تى. ماماندار اششىسۋ بوگەتىنىڭ جاعدايىن تەكسەرىپ شىققان. بۇعان دەيىن ونى نىعايتۋ, بيىكتىگىن كوتەرۋگە قا­تىستى جۇمىس جۇر­گىزىلگەن. 1,6 كم بوگەتتىڭ سىرت­قى جاقتارى گابيوندارمەن نىعاي­تىلدى. باياناۋىل قاراعاندى وبلىسىمەن شەكارالاس, نەگىزگى قاۋىپ تە جىل سايىن سول جاقتان تونەدى.

– قاراعاندى وبلىسىنىڭ بۇ­قار جىراۋ اۋدانى مەن باياناۋىل اۋدانى ساتباەۆ اۋىل­دىق وكرۋگىنىڭ شەكارا ماڭى اۋماعىندا جينالعان قاردىڭ ۇلكەن قورى قارقىندى ەرىگەن كەزدە, سونداي-اق «اقجار» بوگەتى تولىپ, سۋ جىبەرىلگەن جاعدايدا اۋداننىڭ 7 ەلدى مەكەنىن سۋ باسۋ قاۋپى بار. «اقجار» بوگەتىنەن اعىپ كەلەتىن سۋدىڭ نەگىزگى ارناسى ق.ساتباەۆ اۋىلىنان 10-15 كم جەردە «قاراتوقا» بوگەتىنەن اعىپ كەلەتىن سۋدىڭ ارناسىمەن قوسىلادى, وسىعان بايلانىستى جاقىن ماڭداعى ءماشھۇر ءجۇسىپ, جاڭاتىلەك, كوكدومباق, قانىش ساتباەۆ, مۇسا شورمان ۇلى اۋىلدارىنىڭ ماڭىندا گيدروپوستتار جابدىقتالعان. اۋە­دەن بارلاۋدىڭ ناتيجەسىندە, قاراعاندى وبلىسىنىڭ «اقجار» بوگەتىندەگى جاعدايعا مونيتورينگ جۇرگىزىلدى. جوبالىق كولەمى 4,2 ملن تەكشە مەتردى قۇرايتىن سۋ قويماسى قازىردە 71%-عا تولعان. «قاراتوقا» بوگەتى بۇقار جىراۋ اۋىلىنان 25 كم قاشىقتىقتا ورنالاسقان. 3 ملن تەكشە مەتر سۋ سياتىن بوگەت بۇگىندە 33% تولعان, – دەپ حابارلادى وبلىس اكىمىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.

«قازگيدرومەت» رمك پاۆ­لودار وبلىسى بويىنشا في­ليالىنىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ءوڭىردىڭ بارلىق اۋماعىندا كۇزگى كەزەڭدە تۇسكەن جاۋىن-شاشىننىڭ مول­شەرى نورمادان ارتىق. ەرتىس وزەنىنىڭ گيدروپوستتارىندا مۇز­دىڭ ءالى دە قاتىپ جاتقانى باي­قالادى. مامانداردىڭ بولجامىنشا, وبلىس اۋماعىنداعى سۋ تاس­قىنى كەزەڭى ەكى كەزەڭدە وتەدى: ناۋرىزدىڭ 2-3-ونكۇندىگىندە قار ەريدى, ءساۋىردىڭ 2-3-ونكۇندىگىندە جوعارعى ەرتىس كاسكادىنان سۋ جىبەرىلەدى.

 

پاۆلودار وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار