سۋرەت: abai.kz
بالالاردىڭ ءال-اۋقاتى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جۇيەسىن نىعايتۋ بويىنشا اۋقىمدى زاڭنامالىق جانە ستراتەگيالىق ءىس-شارالار ىسكە اسىرىلىپ كەلەدى. بىلتىر زاڭنامانى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ سالاسىندا 6 نەگىزگى زاڭ قابىلداندى.
وقۋ-اعارتۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەدىل وسپان قازاقستاننىڭ بالالار قۇقىقتارىن قورعاۋ بويىنشا حالىقارالىق ستاندارتتارعا بەيىلدىلىگىن راستايتىنىن اتاپ ءوتتى. 2023 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا بالا قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسيانىڭ حابارلاۋ راسىمىنە قاتىستى فاكۋلتاتيۆتىك حاتتاماسى راتيفيكاتسيالاندى. بۇل قۇجات بالالاردىڭ قۇقىقتارى بۇزىلعان جاعدايدا حالىقارالىق دەڭگەيدە شاعىم تۇسىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– بيىل قاڭتار ايىندا بۇۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر قازاقستاننىڭ ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن نىعايتۋعا, سونداي-اق بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان رەفورمالارىن ءبىراۋىزدان جوعارى باعالادى. بۇل رەفورمالار قوعامنىڭ ەڭ وسال توپتارىن قورعاۋدى قامتاماسىز ەتەتىن ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگيالاردى ىسكە اسىرۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام بولدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدە بالالاردىڭ قۇقىقتارىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي جان-جاقتى ءارى ءتيىمدى قورعاۋعا باعىتتالعان اۋقىمدى زاڭنامالىق جانە ستراتەگيالىق شارالار ەنگىزىلىپ جاتىر, – دەپ اتاپ ءوتتى ە.وسپان.
بىلتىر ەلىمىزدە بالالاردى قورعاۋدى كۇشەيتۋ باعىتىندا قابىلدانعان التى نەگىزگى زاڭعا سايكەس, بالالارعا قاتىستى كەز كەلگەن زورلىق-زومبىلىق تۇرلەرىنە جاۋاپكەرشىلىك كۇشەيتىلدى. سونىمەن قاتار قوعامدىق كولىكتەن بالالاردى ءماجبۇرلى تۇردە تۇسىرۋگە تىيىم سالىنىپ, ول ءۇشىن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك ەنگىزىلدى. قۇرىلىس كومپانيالارىنا تەرەزەلەرگە قاۋىپسىزدىك مەحانيزمدەرىن ورناتۋ تالابى زاڭنامالىق تۇردە بەكىتىلدى. بۇل بالالاردىڭ جازاتايىم وقيعالاردان قورعالۋىنا ىقپال ەتەدى. سونىمەن قاتار بالالار ساۋداسىنىڭ الدىن الۋ شارالارى كۇشەيتىلدى. بالالار قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ينستيتۋتىنىڭ مارتەبەسى ارتتىرىلىپ, ولار ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە جۇمىس ىستەي باستادى. بۇل بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەحانيزمدەرىن ايتارلىقتاي نىعايتتى. قامقورشىلىق جانە قورعانشىلىق ورگاندارىنىڭ كادرلىق الەۋەتىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا نورماتيۆ ەنگىزىلدى: ەندى ءاربىر 5 مىڭ بالاعا كەمىندە ءبىر مامان بەكىتىلۋى قاجەت. بۇل جاڭاشىلدىق ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ماماندار سانىن 300-گە ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەردى, ناتيجەسىندە بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ دەڭگەيى ايتارلىقتاي جاقساردى. ارينە, مۇنىڭ ءبارى – حالىقارالىق تاجىريبەگە سۇيەنە وتىرىپ قولعا الىنىپ جاتقان شارالار.
سونىمەن قاتار جەتىم بالالاردى قولداۋ ماقساتىندا تالىمگەرلىك ينستيتۋتى ەنگىزىلدى. وسى باستاما اياسىندا وتكەن جىلى 330 بالا جەكە تالىمگەرلىك قولداۋعا يە بولىپ, ولاردىڭ قوعامعا الەۋمەتتىك بەيىمدەلۋىنە جانە پسيحولوگيالىق قولداۋ الۋىنا مۇمكىندىك جاسالدى.
