زەرتتەۋ ەلىمىزدىڭ 14 وڭىرىندە جۇرگىزىلىپ, وعان 2 115 ءوندىرىس قىزمەتكەرى مەن 235 تەحنيكالىق وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى قاتىسقان. زەرتتەۋ دەرەكتەرى بويىنشا, ونەركاسىپ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ 31,7%-ىن ايەلدەر قۇرايدى. ايەلدەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى ەرلەرمەن تەڭ بولعانىنا قاراماستان, ولاردىڭ كوپشىلىگى ماماندىعى بويىنشا جۇمىس ىستەمەيدى. سونداي-اق مانساپ پەن وتباسىلىق مىندەتتەردى قاتار الىپ ءجۇرۋ قاجەتتىلىگى ايەلدەرگە قوسىمشا قيىندىق تۋدىرىپ وتىر. ساراپشىلار ونەركاسىپتەگى ايەلدەردى قولداۋ ءۇشىن كاسىبي باعدار بەرۋ, يكەمدى جۇمىس شارتتارىن جاساۋ, تالىمگەرلىك باعدارلامالاردى دامىتۋ قاجەتتىگىن ايتادى.
ادەتتە ونەركاسىپ ەرلەر باسىمدىق تانىتاتىن سالاسى رەتىندە قابىلدانادى. دەگەنمەن ەلىمىزدە بۇل سالادا ەڭبەك ەتەتىن ايەلدەردىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ايەلدەر گەولوگيا, ەنەرگەتيكا, تاۋ-كەن ءىسى, باسقا دا وندىرىستىك سالالاردا ەڭبەك ەتىپ, تولايىم تابىستارعا قول جەتكىزىپ ءجۇر.
ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ مالىمەتىنە سايكەس ونەركاسىپ سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن ايەلدەردىڭ ۇلەسى جالپى جۇمىسكەرلەردىڭ 18%-ىن قۇرايدى. بۇل كورسەتكىش ەرلەرگە قاراعاندا ايتارلىقتاي تومەن بولعانىمەن, جىل سايىن ءوسىپ كەلەدى. ايەلدەر كوبىنەسە ەسەپتەۋ, زەرتتەۋ, باسقارۋ جۇمىستارىندا كوبىرەك شوعىرلانعان, اۋىر وندىرىستىك كاسىپتەردە دە ءوزىن كورسەتە باستادى. ونەركاسىپتەگى ايەلدەر سانىنىڭ ارتۋى – تەك تەڭدىك ماسەلەسى عانا ەمەس, سونىمەن قاتار ەكونوميكالىق دامۋدا ماڭىزدى فاكتور بولىپ وتىر. ونەركاسىپ سالاسىندا ايەلدەردىڭ ءرولى ارتىپ كەلە جاتقانىنان ناقتى مىسالدار كەلتىرەلىك.
الۋا قارجاۋباەۆا – جاس گەولوگ, بىرنەشە جىل ىشىندە قاراپايىم تەحنيك-گەولوگتەن رەسۋرس گەولوگىنە دەيىن كوتەرىلگەن. ەلىمىزدە گەولوگيا سالاسىنداعى ايەلدەردىڭ كوبەيۋىن قالايدى, بۇل سالاعا قىزداردى كوپتەپ تارتۋدى ماقسات ەتەدى.
جامال سەرىكقىزى – قبتۋ پروفەسسورى, گەولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى. عىلىم مەن تەحنيكالىق سالالاردا ايەلدەردىڭ ءرولىن نىعايتىپ, بولاشاق مامانداردى تاربيەلەۋگە اتسالىسىپ ءجۇر.
فاتيما گالياموۆا – 30 جىلدان استام تاجىريبەسى بار ەنەرگەتيك. پاۆلوداردا تۋىپ-وسكەن, مانسابىن ەلەكترمەن جابدىقتاۋ سالاسىندا باستاپ, كەيىن 12 جىل بويى قوسالقى ستانسالاردا ەلەكترمونتەر بولىپ قىزمەت ەتتى. وتباسى مەن جۇمىستى قاتار الىپ ءجۇرىپ, ەنەرگەتيكاعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن جوعالتقان ەمەس. ف.گالياموۆا دا تەحنيكالىق ماماندىقتارعا قىزداردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتادى.
ءاليا باقاەۆا – توكار, «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىنىڭ يەگەرى. باستاپقىدا مۇعالىم بولىپ جۇمىس ىستەپ, كەيىن زاۋىتقا قويماشى بولىپ ورنالاسادى. توكارلىق ىسكە قىزىعىپ, كاسىبىن مەڭگەرىپ الادى. ءسويتىپ, وتباسىنىڭ اسىراۋشىسى رەتىندە جۇمىسىن جالعاستىرىپ, ارىپتەستەرى اراسىندا قۇرمەتكە يە بولدى. بۇگىندە ەڭبەكقورلىعى مەن تاباندىلىعى باسقا قىز-كەلىنشەكتەرگە ۇلگى.
كەن بايىتۋ سالاسىندا دا ەرلەرمەن قاتار ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ايەل-انا, قىز-كەلىنشەكتەر بارشىلىق. سونىڭ ءبىرى – شولپان تولەمىسوۆا. شولپان – تاۋ-كەن ينجەنەرى, ەڭبەك جولىن ەدەن جۋشىدان باستاپ, تاباندىلىعى مەن تاجىريبەسىنىڭ ارقاسىندا ينجەنەرلىككە دەيىن كوتەرىلگەن. ايەلدەردىڭ تاۋ-كەن سالاسىندا دا تابىسقا جەتە الاتىنىن دالەلدەپ جۇرگەنىنە قۋانادى.
