مەرەكە • 01 ناۋرىز, 2025

العىس ايتۋعا اسىعايىق!

124 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كوڭىل تەرەزەسىنەن كۇن ك ۇلىمدەپ, كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنى ەسىك قاققاندا ارۋ قىزداي قۇلپىرعان گۇل مەزگىلگە ىلەسە جانىمىزعا ءنار, جۇزىمىزگە ءار ۇيالاتا العىس ايتۋ مەرەكەسى كەلەدى. ءدال وسى شاتتىقتى كۇنى تاتۋلىق, تىنىشتىق, بىرلىك, ىنتىماق دەگەن كيەلى ۇعىمدار تىلىمىزگە ءالسىن-ءالسىن ءۇيىرىلىپ, سانامىزعا ساۋلەسىن توگەدى. التاي مەن اتىراۋدىڭ اراسىنداعى سايىن دالانى ەن جايلاعان دارقان پەيىل قازاق حالقىنا ارنالعان اقجارما تىلەكتەر كوكتەن نۇر بولىپ قۇيىلادى.

العىس ايتۋعا اسىعايىق!

سۋرەت: asu.edu.kz

تۇلپارىنىڭ تۇياعىمەن جۇمىر جەر­دىڭ بەتىن دۇبىرلەتكەن ءور رۋحتى جۇرتى­مىز سوڭعى ەكى-ءۇش عاسىردا اۋمالى-توكپەلى نەبىر قيلى تاعدىردى باستان كەشتى. الەم دامۋدىڭ داڭعىل سۇرلەۋىن تاۋىپ, «ايشىلىق الىس جەرلەردەن, جىلدام حابار العىزىپ جاتقان» زامانداردا ايسىز تۇندە جول تاپپاي باسىمىزدى تاۋعا دا, تاسقا دا سوقتىق. اسپانىمىزدى قارا بۇلت تور­لاعان كەزەڭ جەتىپ, جوڭعارمەن جاعالاسىپ ءجۇرىپ, اياعىمىزدى الىپ يمپەريالاردىڭ قۇر­عان تۇزاعىنا ىلۋگە ءماجبۇر بولدىق. وسى­لاي, ازاتتىقتىڭ تىزگىنى قولىمىزدان سۋسىپ ءتۇستى. سۋسىپ ءتۇستى دە, بوداندىقتىڭ تار قامى­تى قازى موينىمىزدى قاجادى. ءوز جەرىندە ءجۇرىپ, وگەي­لىك كوردى. تىكە سويلەسە – قامالدى, باس كوتەر­سە – اتىلدى. وتارلاۋشى كۇش بودان ەل­دىڭ قاراپايىم قاراسىنا وق شىعىنداۋعا سا­راڭ­دىق تانىتىپ, سارىارقانىڭ دالا­سىن­داعى جازىقسىز جۇرتتى اشتىقپەن قىردى.

بىراق قازاق ازات كۇنگە دەگەن اڭسارىن سۋىتپادى. تەك اڭساعان جوق, سول شادىمان شاققا ماڭگىلىككە ەن سالماق ءۇشىن ەگەۋلى نايزا قولعا الىپ, ەڭكۋ-ەڭكۋ جەر شالىپ, تەبىنگىسىن تەرىگە ءشىرىتتى. ەر توسەكتەن بەزىنىپ, تەمىرقازىق جاستانىپ ءجۇرىپ, ءۇش جۇزدەن اسا ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس جاساپ, ۇلى قۇر­باندىقتار بەردى. ازات كۇنگە ۇمتىلعان مىڭداعان ەسىل ەردىڭ توككەن قانى مەن شىققان جانى تەك كەتپەي, سارىلا, سارعايا كۇتكەن تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزدىك.

عاسىرلار بويى كورگەن ءوز تاقسىرەتىنەن ساباق العاندىعىنان بولار, قازاق وزگەگە وكتەم سويلەگەن جوق. اعا بولىپ, بيلەپ-توستەمەدى. بيلىك قولىما ءتيدى ەكەن دەپ تىزەسىن باتىرمادى. كەرىسىنشە, «جاقسىلىق ەككەن العىس ورادى» تامسىلىنە يەك ارتىپ, اتا-بابامىزدىڭ نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاعان جەرىنىڭ ومىراۋىن تەل ەمگەن جۇزدەگەن دياسپورا وكىلدەرىنىڭ ماڭدايىنان ءوپتى. قازاق اتتى الىپ بايتەرەكتى سايالاعان جۇرتتىڭ جەل جاعىنا شىعىپ, ىقتاسىن بولدى. ولاردىڭ مادەنيەتى مەن سالت-ساناسىن ساقتاۋعا وراي تۋعىزىپ, بارشا تاعدىرلاستىڭ باسىن قوساتىن, عالامدا جوق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتتى شاڭىراق كوتەرىپ بەردى. ءسويتىپ, وسىدان ءدال وتىز جىل بۇرىن, كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنى, ياعني 1 ناۋرىزدا ۋىعى بىرلىك دەپ قادالىپ, ەسىگى ىنتىماققا عانا اشىلاتىن كەرەگەسى كەڭ, تەرە­زەسى تەڭ تىنىشتىقتىڭ ورداسى دۇنيەگە كەلدى.

سودان بەرى مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت پەن ەلىمىزدەگى ەتنوستاردىڭ ءبارى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشىپ كەلەدى. اسسامبلەيا ەلدىك مۇرات جولىندا ازات ەل بۇقا­را­­سىنىڭ ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعا­­رۋى­نا ۇيىتقى بولا ءبىلدى. وسىنى تەرەڭ تۇيسىن­­گەندىكتەن دە اسسامبلەيانىڭ قۇرىلىپ, كىن­دىگى كەسىلگەن كۇن جالپى حالىقتىڭ تاريحي ءمانى بار داتاعا, العىس ايتۋ كۇنى مەرەكەسىنە اينالدى.

قازىر ۇلى دالا توسىندە كوگىلدىر اسپان تۇستەس ادىلەتتىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن مەم­لە­كەتىمىز ءۇشىن بۇل مەيرام – قۇرمەت پەن سەنىمنىڭ, مەيىرىم مەن ىزگىلىكتىڭ مەرەكەسى رەتىندە تويلانىپ كەلەدى. بۇل – «ات باسىنا كۇن تۋىپ, اۋىزدىقپەن سۋ ىشكەن» قيىن-قىستاۋ كەزەڭدى ەسكە الىپ, تاۋەلسىزدىكتەن كەيىنگى جىلداردا ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ ارقا­سىندا جەتكەن تولاعاي تابىسقا مار­قاياتىن كۇن.

ەندەشە, تولعامدى ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى – كوپتىڭ العىسىنىڭ كوگەرتەرىنە سەنەلىك. وتكەنگە سالاۋات ايتىپ, بۇگىنگە تاۋبە ەتىپ, بولاشاققا ءۇمىت ارتىپ, ءبىر-بىرىمىزگە العىس جاۋدىرۋعا اسىعايىق!

سوڭعى جاڭالىقتار