سۋرەت: asu.edu.kz
تۇلپارىنىڭ تۇياعىمەن جۇمىر جەردىڭ بەتىن دۇبىرلەتكەن ءور رۋحتى جۇرتىمىز سوڭعى ەكى-ءۇش عاسىردا اۋمالى-توكپەلى نەبىر قيلى تاعدىردى باستان كەشتى. الەم دامۋدىڭ داڭعىل سۇرلەۋىن تاۋىپ, «ايشىلىق الىس جەرلەردەن, جىلدام حابار العىزىپ جاتقان» زامانداردا ايسىز تۇندە جول تاپپاي باسىمىزدى تاۋعا دا, تاسقا دا سوقتىق. اسپانىمىزدى قارا بۇلت تورلاعان كەزەڭ جەتىپ, جوڭعارمەن جاعالاسىپ ءجۇرىپ, اياعىمىزدى الىپ يمپەريالاردىڭ قۇرعان تۇزاعىنا ىلۋگە ءماجبۇر بولدىق. وسىلاي, ازاتتىقتىڭ تىزگىنى قولىمىزدان سۋسىپ ءتۇستى. سۋسىپ ءتۇستى دە, بوداندىقتىڭ تار قامىتى قازى موينىمىزدى قاجادى. ءوز جەرىندە ءجۇرىپ, وگەيلىك كوردى. تىكە سويلەسە – قامالدى, باس كوتەرسە – اتىلدى. وتارلاۋشى كۇش بودان ەلدىڭ قاراپايىم قاراسىنا وق شىعىنداۋعا ساراڭدىق تانىتىپ, سارىارقانىڭ دالاسىنداعى جازىقسىز جۇرتتى اشتىقپەن قىردى.
بىراق قازاق ازات كۇنگە دەگەن اڭسارىن سۋىتپادى. تەك اڭساعان جوق, سول شادىمان شاققا ماڭگىلىككە ەن سالماق ءۇشىن ەگەۋلى نايزا قولعا الىپ, ەڭكۋ-ەڭكۋ جەر شالىپ, تەبىنگىسىن تەرىگە ءشىرىتتى. ەر توسەكتەن بەزىنىپ, تەمىرقازىق جاستانىپ ءجۇرىپ, ءۇش جۇزدەن اسا ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىس جاساپ, ۇلى قۇرباندىقتار بەردى. ازات كۇنگە ۇمتىلعان مىڭداعان ەسىل ەردىڭ توككەن قانى مەن شىققان جانى تەك كەتپەي, سارىلا, سارعايا كۇتكەن تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزدىك.
عاسىرلار بويى كورگەن ءوز تاقسىرەتىنەن ساباق العاندىعىنان بولار, قازاق وزگەگە وكتەم سويلەگەن جوق. اعا بولىپ, بيلەپ-توستەمەدى. بيلىك قولىما ءتيدى ەكەن دەپ تىزەسىن باتىرمادى. كەرىسىنشە, «جاقسىلىق ەككەن العىس ورادى» تامسىلىنە يەك ارتىپ, اتا-بابامىزدىڭ نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن قورعاعان جەرىنىڭ ومىراۋىن تەل ەمگەن جۇزدەگەن دياسپورا وكىلدەرىنىڭ ماڭدايىنان ءوپتى. قازاق اتتى الىپ بايتەرەكتى سايالاعان جۇرتتىڭ جەل جاعىنا شىعىپ, ىقتاسىن بولدى. ولاردىڭ مادەنيەتى مەن سالت-ساناسىن ساقتاۋعا وراي تۋعىزىپ, بارشا تاعدىرلاستىڭ باسىن قوساتىن, عالامدا جوق قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى اتتى شاڭىراق كوتەرىپ بەردى. ءسويتىپ, وسىدان ءدال وتىز جىل بۇرىن, كوكتەمنىڭ العاشقى كۇنى, ياعني 1 ناۋرىزدا ۋىعى بىرلىك دەپ قادالىپ, ەسىگى ىنتىماققا عانا اشىلاتىن كەرەگەسى كەڭ, تەرەزەسى تەڭ تىنىشتىقتىڭ ورداسى دۇنيەگە كەلدى.
سودان بەرى مەملەكەت قۇراۋشى ۇلت پەن ەلىمىزدەگى ەتنوستاردىڭ ءبارى ءبىر ءۇيدىڭ بالاسىنداي تاتۋ-ءتاتتى عۇمىر كەشىپ كەلەدى. اسسامبلەيا ەلدىك مۇرات جولىندا ازات ەل بۇقاراسىنىڭ ءبىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارۋىنا ۇيىتقى بولا ءبىلدى. وسىنى تەرەڭ تۇيسىنگەندىكتەن دە اسسامبلەيانىڭ قۇرىلىپ, كىندىگى كەسىلگەن كۇن جالپى حالىقتىڭ تاريحي ءمانى بار داتاعا, العىس ايتۋ كۇنى مەرەكەسىنە اينالدى.
قازىر ۇلى دالا توسىندە كوگىلدىر اسپان تۇستەس ادىلەتتىڭ تۋىن جەلبىرەتكەن مەملەكەتىمىز ءۇشىن بۇل مەيرام – قۇرمەت پەن سەنىمنىڭ, مەيىرىم مەن ىزگىلىكتىڭ مەرەكەسى رەتىندە تويلانىپ كەلەدى. بۇل – «ات باسىنا كۇن تۋىپ, اۋىزدىقپەن سۋ ىشكەن» قيىن-قىستاۋ كەزەڭدى ەسكە الىپ, تاۋەلسىزدىكتەن كەيىنگى جىلداردا ىنتىماق پەن بىرلىكتىڭ ارقاسىندا جەتكەن تولاعاي تابىسقا مارقاياتىن كۇن.
ەندەشە, تولعامدى ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى – كوپتىڭ العىسىنىڭ كوگەرتەرىنە سەنەلىك. وتكەنگە سالاۋات ايتىپ, بۇگىنگە تاۋبە ەتىپ, بولاشاققا ءۇمىت ارتىپ, ءبىر-بىرىمىزگە العىس جاۋدىرۋعا اسىعايىق!