عىلىم • 26 اقپان, 2025

جاڭالىق وندىرىسكە ەنگىزىلەدى

90 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جاڭگىر حان اتىنداعى باتىس قازاقستان اگرارلىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى ويلاپ تاپقان عىلىمي جاڭالىق وندىرىسكە ەنگەلى جاتىر.

جاڭالىق وندىرىسكە ەنگىزىلەدى

بۇل قانداي جوبا؟ وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن جاڭگىر حان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بىلىكتى عالىمى, پروفەسسور سارسەنبەك مونتاەۆ شىنى قالدىقتارىنان ورنەكتاس شىعارۋعا بولاتىنىن ايتىپ, يننوۆاتسيالىق تەحنولوگياسىن جاساپ, ونەرتابىس پاتەنتىن العان بولاتىن. «تۇران پرومرەسۋرس» جشس وكىلدەرى وسى جاڭالىقتى ءبىر جىل بويى زەرتتەپ, تىڭ جوبانى وندىرىسكە ەنگىزۋگە نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. جاقىندا ەكى تاراپ ليتسەنزيالىق كەلىسىمشارتقا قول قويىپ, عىلىم مەن ءوندىرىستى ۇشتاستىرۋعا قادام جاسادى.

وسى ءىس-شاراعا جاڭگىر حان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عىلىم جونىندەگى پرورەكتورى ءالجان ءشامشىدىن, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى سارسەنبەك مونتاەۆ, تەح­نولوگيالىق دامۋ ورتالىعى­نىڭ باسشىسى ايگۇل قازام­باەۆا, تەح­نولوگيالاردى كوممەرتسيا­لاندىرۋ جانە بيزنەس-ينكۋباتسيالاۋ ءوفيسىنىڭ باسشىسى گۇلشات ايەشەۆا جانە «تۇران پرومرەسۋرس» جشس وكىلدەرى قاتىستى.

«بۇل جوبا ەكولوگيالىق جاعى­نان پايدالى, ءتيىمدى قۇرىلىس ماتەريالدارىن شىعارىپ, قال­دىق­سىز ءونىم وندىرۋگە ىقپالىن تيگىزەدى. «تۇران پرومرەسۋرس» كومپانياسى وندىرىستىك بازاسىندا ءبىزدىڭ تەحنولوگيامىزبەن وسى عىلىمي جاڭالىقتى جۇزەگە اسىرۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىر. ءبىز ءوز كوماندامىزبەن بىرگە ولارمەن تىعىز بايلانىس جاساپ, عىلى­مي كومەك كورسەتەمىز, كەڭەس بەرەمىز. وندىرىستەگى جۇمىستارعا جاس عالىمدار دا تارتىلادى. ءبىز قۇرىلىس ماتەريالىن دايىنداپ, نارىققا شىعارعانعا دەيىنگى ۇردىسكە تۇگەلدەي قاتىسامىز. جالپى, بۇگىنگى وتاندىق عالىم­داردىڭ ماقساتى دا وسى, ياعني عىلىمي جەتىستىكتەر ەل ەكونوميكاسىنا قىزمەت ەتۋى كەرەك», دەيدى عالىم سارسەنبەك الياكبار ۇلى.

تەحنيكا عىلىم­­دارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, ۇلتتىق ين­جە­نەرلىك اكا­دەميانىڭ اكا­دەميگى سارسەنبەك مونتاەۆ – 150-دەن استام عى­لىمي جۇمىس پەن 30 پاتەنتتەل­گەن ونەرتابىستىڭ اۆتورى. ول 2022 جىلى «الەمدەگى ەڭ بەدەلدى عالىمداردىڭ 2 پايىزى» (World’s Top 2% Scientists) رەيتينگىنە ەنىپ, جەر-جاھانعا تانىلعان بولاتىن. عالىمنىڭ قولعا العان ەرەكشە جوبالارى جايىندا بۇرىن دا ايتقان ەدىك.

بۇگىنگى جاڭالىقتى وندىرىسكە ەنگىزگەلى وتىرعان «تۇران پروم­رەسۋرس» جشس ديرەكتورى گۇل­مارجان وقاشەۆا وتاندىق عا­لىم­­داردىڭ عىلىمي جەتىستىگى ءۇشىن وتە قۋانىشتى ەكەنىن ايتادى.

ء«وزىم دە عىلىم سالاسىنا جا­قىن­مىن, ماماندىعىم ينجەنەر-حيميك. وسىعان دەيىن قۇرىلىس ماتەريالدارى سالاسىنداعى كوپ­تەگەن عىلىمي جۇمىستى زەر­دەلەدىك. سونىڭ ىشىندە باتىس قازاقستان اگرار­لىق-تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ اي­­نەك قالدىعىن كادەگە جاراتۋ با­عىتىنداعى ىزدەنىسى مەن ۇسىنىسى كوڭىلدەن شىقتى. بۇل – عىلىم مەن ءوندىرىس ءۇشىن ۇتىمدى باس­تاما, پايدالى شەشىم دەپ ويلاي­مىن. قورشاعان ورتانىڭ تازالى­عىن ساقتاۋدا, تابيعي رەسۋرس­تاردى ۇنەمدەۋدە جاقسى ناتيجە بەرە­رى ءسوزسىز», دەيدى گۇلمارجان ابى­لايقىزى.

كومپانيا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, «تۇران پرومرەسۋرس» كاسىپورنى 2014 جىلدان بەرى وندىرىستىك قال­دىق­تى جيناۋ, تاسىمالداۋ, وڭدەۋ قىزمەتىمەن اينالىسادى. كەيىنگى ۋاقىتتا وڭىردەگى ءوندىرىس قالدىق­تارىن قايتا وڭدەۋ ماسەلەسىن زەرت­تەپ, اينەك قال­دىعىن جيناۋ جانە پايداعا اسىرۋ قاجەتتىگىن باي­قاعان. ەندى اتالعان ءوندىرىس ورنى جۇ­مىسىن وسى باعىتقا نەگىزدەۋدى ۇيعارعان.

ارينە, عىلىم مەن ءوندىرىستىڭ ارىپتەستىگى – وتە قۋانارلىق ماسەلە. الداعى ۋاقىتتا كەلىسىمشارت اياسىندا عىلىمي ازىرلەمە بويىنشا وندىرىسكە قاجەتتى تەحنولوگيالىق قۇرىلعىلار الىنۋى كەرەك. ودان ءارى بيزنەس-جوسپارعا سايكەس ءون­دىرىس وشاعى شىنى قالدىقتارى قوسىلعان ورنەكتاس شىعارا باس­تايدى.

پرورەكتور ءالجان سمايىل­ ۇلى­نىڭ ايتۋىنشا, بۇل – ۋني­ۆەر­­­سيتەت تاريحىنداعى العاشقى ليتسەن­زيالىق كەلىسىمشارت. بۇل باستاما ودان ءارى جالعاسىپ, جاڭا تەحنو­لوگ­يالارعا نەگىزدەلگەن باسقا دا عىلىمي جوبالار وندىرىسكە جول تارتسا دەيمىز. ويتكەنى جاڭگىر­حان­دىق عالىمداردىڭ ۇسى­نىپ وتىرعان جاڭالىقتارى از ەمەس.

 

باتىس قازاقستان وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار