2026 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي 2,2 ملن شارشى شاقىرىم اۋماقتا گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق زەرتتەۋ جۇرگىزۋ جوسپارى بار. بۇگىندە مۇنداي زەرتتەۋ كولەمى 1255,6 مىڭ شارشى شاقىرىمدى قۇرايدى.
«جاڭا كومىرسۋتەك كەن ورىندارىن اشۋعا مۇمكىندىك بار. گەولوگتەر شارتتى وتىننىڭ بولجامدى رەسۋرسى شامامەن 76 ملرد توننا بولاتىن 15 شوگىندى باسسەيندى ءبولىپ وتىر. بۇگىندە مۇناي-گاز ءوندىرۋدىڭ بارلىق كولەمى يگەرىلگەن 5 باسسەينگە تيەسىلى. ەڭ ءىرىسى – كاسپي ماڭى. وندا رەسۋرستىق بازانىڭ شامامەن 80%-ى بار», دەيدى ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى گەولوگيا كوميتەتىنىڭ توراعاسى ەرلان اقباروۆ.
بولاشاعى بار, بىراق از زەرتتەلگەن 5 شوگىندى باسسەين – سولتۇستىك تورعاي, ارال, سىرداريا, شۋ-سارىسۋ جانە ەرتىس ماڭى. بۇلارداعى ىسكە اسپاعان كومىرسۋتەك الەۋەتى وتە ۇلكەن. سوندىقتان ەكولوگيالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا جەر قويناۋىن زەرتتەۋ تاسىلدەرى مۇقيات قايتا قارالىپ جاتىر.
بيىل قاڭتاردا جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ بىرىڭعاي پلاتفورماسى ىسكە قوسىلدى. بارلاۋعا نەمەسە وندىرۋگە ءوتىنىم بەرۋدەن باستاپ اۋكتسيونعا جانە ليتسەنزيانى بەرۋگە دەيىنگى ۇزدىكسىز ۇدەرىس تسيفرلىق فورماتتا جۇزەگە اسادى. ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس ۆيتسە-ءمينيسترى ءجاننات ءدۇبىروۆانىڭ ايتۋىنشا, قازىر بىرىڭعاي پلاتفورما ارقىلى گەولوگيا مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋ سالاسىنداعى 22 مەملەكەتتىك قىزمەت ەلەكتروندىق تۇردە قولجەتىمدى. پلاتفورماعا جازىلۋ بونۋسىن تىكە تولەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «ەلەكتروندىق ءاميان» قىزمەتى دە بار. ينتەراكتيۆتى كارتانىڭ ارقاسىندا ينفراقۇرىلىمنان باستاپ گەولوگيالىق-گەوفيزيكالىق ەسەپتەرگە دەيىن سۇرالعان اۋماق بويىنشا تولىق اقپارات الۋعا بولادى.
«قاتتى پايدالى قازبالارعا بەرىلگەن ليتسەنزيا مەن كەلىسىمشارت مىندەتىنىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ ۇدەرىسى تسيفرلاندىرىلدى. بۇرىن باقىلاۋ 3 000 ليتسەنزيا مەن كەلىسىمشارت بويىنشا قولمەن جۇرگىزىلەتىن. جەر قويناۋىن پايدالانۋدىڭ جىل سايىنعى ەسەپتەرى اۆتوماتتاندىرىلدى, بۇل قاعازباستىلىقتى جويادى. بىرىڭعاي گەولوگيالىق قىزمەتتى گەولوگيالىق اقپاراتپەن تولتىرۋ ءۇشىن «ۇلتتىق گەولوگيالىق قىزمەت» اق 56 مىڭنان استام اشىق قوسالقى گەولوگيالىق ەسەپتى تسيفرلاندىرىپ, جاريالادى. پلاتفورمانى ىسكە قوسۋ ءۇشىن حالىقارالىق تاجىريبە زەردەلەندى, بيزنەس-ۇدەرىستەر رەينجينيرينگتەن ءوتتى. جۇيە ارحيتەكتۋراسى مەن ەنگىزۋ ءتاسىلى قايتا قارالدى. فينليانديا, كانادا, ۇلىبريتانيا جانە بىرىككەن اراب امىرلىگىندەگى ۇقساس گەوپورتالدار تاجىريبەسى نەگىزگە الىندى», دەيدى ۆيتسە-مينيستر.
قازىرگە دەيىن 506 ءوتىنىش تسيفرلىق فورماتتا وڭدەلگەن. قاڭتاردا پلاتفورما ارقىلى قاتتى پايدالى قازبا قورى بار 21 جەر قويناۋى ۋچاسكەسى بويىنشا اۋكتسيون وتكىزىلدى. وعان 50-دەن استام كومپانيا قاتىستى. قول قويىلاتىن بونۋستىڭ جالپى سوماسى 20 ملرد 69 ملن تەڭگە بولدى. وسىلايشا, تسيفرلىق قىزمەتتەردى ىسكە قوسۋ گەولوگيا مەن جەر قويناۋىن پايدالانۋدا مەملەكەت پەن نيەتتى سۋبەكتىنىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرۋگە, سونداي-اق اشىقتىق پەن باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋدەگى ماڭىزدى بەلەسكە اينالدى.