اكەم اجەسى تيىندى ءپىر تۇتۋشى ەدى

– دەيدى جۇلدىز مۇقاعالي ۇلى – باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ بالاسى... باقىتجان اعا ايتىپ وتىراتىن: «قايدا بارسام الدىمنان اكەم, اكە رۋحى شىعادى» دەپ. قازاقتىڭ عاجايىپ اقىنى مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ بالاسى – ءسىز وسى «اتاقتى اكە سيندرومىن» باستان كەشتىڭىز بە؟ – الپىسىنشى جىلدارى ءابدىل­دا تاجىباەۆ اتامىز الماتىعا الىپ كەلىپ اكەمنىڭ اتاعى شىعىپ, اسىرەسە, جاستار اراسىندا تانىمال بولا باستاعاندا, مەن ول كەزدە قاراسازدا ءالى ەس توقتاتا قويماعان, ويىن بالاسىمىن. اكەمىزدىڭ قادىرىن اقىل توقتاتقاسىن بىلدىك قوي. ارقاشان دا الدىمدا اسقار تاۋداي اكەم تۇراتىن بولدى. اكەنىڭ قادامىمەن ولشەيسىڭ. ول كىسى باقيلىق بولىپ كەتسە دە, اركەز توبەڭنەن قاراپ, ويلى كوزدەرىن قاداپ باقىلاپ تۇر­عان سياقتى بولىپ كورىنەدى. ءبىر جاعى­نان ارقاشان ەستيار بولىپ ءجۇرۋ اكە الدىنداعى پارىز سياقتى. «مەن نە ىستەدىم, مىناۋ قالاي ءوزى, بۇل جاعدايدا اكەم نە دەپ ويلاۋشى ەدى؟» دەيتىن ساۋال-سۇراقتار ەش قاپەرىمنەن شىققان ەمەس. مەنىڭ بۇكىل تاعدىرىمدى اكەم ءوزى انىقتاپ بەردى. سول كىسىنىڭ ايتۋى­مەن ماماندىق تاڭداپ, زاڭ سا­لا­سىندا ىستەپ كەتتىم. وسىعان اكەمنىڭ ۇلكەن اسەرى بولدى. سوندا ءار كەزدە, ءار جەردە الدىمنان اكەم, اكە بەي­نەسى, اكە ءسوزى شىعادى. اكەمنىڭ اس­قار اتاعى مەن تاۋ تۇلعاسى اسۋ بەر­مەس بەلدەي مۇنارتىپ تۇرادى. «ا, مۇقاعاليدىڭ بالاسى ما؟ بالا­سى مىنانداي ەكەن عوي» دەيتىن ءسوز مەنى شىنىقتىردى. مەنىڭ ەس توق­تاتقان كەزىمدە, 23 جاسىمدا قاي­تىس بوپ كەتتى. سوندىقتان, ءار­قاشاندا ىستەگەن ءىسىمدى, ءجۇرىس-تۇرىسىمدى اكە ورەسىمەن ولشەۋگە داعدىلاندىم. – جۇلدىز, دەگەنمەن دە, اۋەلى بالالىق شاققا ءبىر ساياحات جاساساق قايتەدى؟ اقىن ۇلىنىڭ ال­عاشقى اسەر-تانىمدارى قان­داي بولدى ەكەن؟ – الپىسىنشى جىلداردىڭ باسىندا اكەم قالادا بولاتىن. كەيىن ءبىلدىم, «مادەنيەت جانە تۇرمىس» جۋرنالىندا قىزمەت ىستەپتى. تام ءۇيدىڭ توبەسىنە شىعىپ الىپ, اكەم­نىڭ اۋىلعا كەلۋىن زارىعا كۇتىپ وتىراتىنمىن. قازاق راديوسىندا ديكتور بولىپ تا قىزمەت اتقاردى. داۋسىن راديودان ەستىگەندە ءماز بولاتىنبىز. ول اۋىلعا كەلگەندە شاعىن دەنەلى, ءجۇزى سۇستى ءبىر مۇرتتى كىسىنى ەرتە كەلەتىن. كەيىن ءبىلدىم, بۇل ادام قازاقتىڭ تانىمال اقىنى توقاش بەردياروۆ ەكەن. ءومىرىنىڭ سوڭعى كەزىنە دەيىن توقاش اعا مەن اكەمنىڭ بايلانىس­تارى ۇزىلگەن جوق. اكەم مەن توقاش اقىننىڭ تام ءۇيدىڭ الدىندا بەل­دەرىنە دەيىن جالاڭاشتانىپ تاستاپ, تاس­تاي سۋىق تاۋ سۋىنا جۋىنىپ جاتاتىن بەينەلەرى ءالى كوز الدىمدا. – اكەڭىزدىڭ شىعارماشىلىق شابىتتى شاقتارىنا دا تالاي كۋا بولعان شىعارسىز؟ – اكەمنىڭ جازۋ ۇستەلىندە اباي اتامىزدىڭ شاعىن ءمۇسىنى تۇرا­تىن. قازىر مۇراجايدا. ولەڭ جازۋعا وتىرعان سايىن ءوز ەڭبەگىنىڭ ونىمدىلىگىن سول مۇسىنگە قاراپ تارازىلايتىن. «شالدىڭ قاباعى بۇگىن ماعان اشىق-جارقىن, شاماسى, ەڭبەگىم ناتيجەلى بولاتىن شىعار», دەيتىن. ال كەيدە «شالدىڭ قاباعى ءتۇسىپ كەتىپتى عوي, ءاي قايدام, بۇگىن جازۋعا شابىتىم كەلمەيتىن شىعار», دەپ ناليتىن. – مۇقاعالي اقىن كىمدى ءپىر تۇتتى ەكەن؟ – اكەمنىڭ كوزىنىڭ تىرىسىندە مىنا ادام مەنىڭ ۇستازىم, سول مەنى پوەزياعا باۋلىعان, سودان ۇيرەندىم, سوعان ەلىكتەدىم دەگەنىن ءوز باسىم ەستىمەپپىن. كەرىسىنشە, ول: «نە سوتۆوري سەبە كۋميرا», «ءوز بولمىسىڭا جات نارسەگە ەلىكتەمە» دەپ ايتۋدان جالىقپايتىن. سوندا دا كوزى تىرىسىندە ول دارىپتەيتىن ءبىر تۇلعا بولدى. ول – ءبىزدىڭ تيىن دەگەن ۇلكەن اجەمىز ەدى. ونىڭ اجەسىنە دەگەن نەمەرەلىك ماحابباتى بولەكشە ەكەنىن اكەمنىڭ ءوز اۋزىنان جىگىت بولىپ قالعان شاعىمدا دا تالاي ەستىدىم. ءار قازاقتىڭ اۋىلىندا ەل سىيلايتىن, ادامگەرشىلىگى مول, ەرەكشە تۇلعالار بولادى ەمەس پە؟ ءبىزدىڭ تيىن اجەمىز دە بۇكىل اۋىلدى اۋزىنا قاراتقان سونداي سىيلى انالاردىڭ ءبىرى ەكەن. اكەمىز ولە-ولگەنشە سول اجەسىن ارداقتاپ ءوتتى. – «اللا – اقيقات. اللاعا سەنىپ وتەم, ادالدىق پەن اقيقات سەرىك ەكەن» دەپ جىرلاعان مۇقاعالي اقىننىڭ جاراتۋشىعا سەنگەندىگى جايىندا نە دەر ەدىڭىز؟ – مەن وسىنىڭ راستىعىن اي­قىن­دايتىن ءبىر اڭگىمە ايتايىن. ءيا, اكەم دۇنيەدە ءبىر ۇلى كۇشتىڭ بارىنا سەنەتىن... 2011 جىلدىڭ 9 اق­پانى, تۋرا اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتىڭ 80 جاسقا تولاتىن كۇنى قارساڭىندا الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانىنداعى سوگەتى اۋىلىندا تۇراتىن ساياتشى مۇحامەد يسابەكوۆ دەگەن باۋىرىمىز يتولگەن سايى اتالاتىن جەردەن اسى جايلاۋىنا اساتىن تۇستان تابيعاتتىڭ ءوزى تاۋدىڭ تولا­عاي تاستارىنان قاشاپ جاساعان اكەمنەن اۋمايتىن الىپ تابيعي ءمۇسىندى كورىپتى. كورگەن ساتتە الگى تابيعات سىيلاعان الىپ تاس ءمۇسىننىڭ اقىن مۇقاعالي ماقاتاەۆتان اۋمايتىنىن اۋىلداستارىنا, ودان سوڭ الماتىداعى قالامگەرلەرگە حابارلاعان. قۇدايدىڭ قۇدىرەتىن قاراڭىزشى!؟ الىپ تاس ءمۇسىن – بيىكتە تۇرعان الىپ مۇقاعالي اقىن­نان اۋمايدى. ەلمەن بىرگە مەن دە باردىم ول جەرگە. تابيعاتتىڭ مىنا توسىن سىيىنا تاڭ قالدىم. ءسويتتىم دە اكەمە نۇرىن جاۋدىرعان اللاعا شۇكىرشىلىك ايتتىم. – بۇل الىپ تاس تۋرالى «ەگەمەندە» ماقالا سۋرەتىمەن جا­ريا­لاندى. مۇقاڭدى سوڭعى ساپارعا جازۋشىلار وداعىنىڭ الدىنان شىعارىپ سالعاندا مەن دە بولىپ ەدىم. سول اراعا كەلگەن جۇك ماشينەسىنىڭ ۇستىندە ءوزىم قۇرالىپتاس ءبىر جاس جىگىت تۇردى. سول ءسىز بە ەدىڭىز؟ – ءيا, مەن ەدىم, مەنى ماشينەنىڭ بورتىنا شىعارىپ قويدى. ەسىڭدە شىعار, ۇزاق سونار ءبىر اق جاۋىن باستالدى. 1976 جىلعى ناۋرىز­دىڭ سوڭعى كۇندەرى عوي. قۇددى تابي­عاتتىڭ ءوزى قيماس ۇلىن حالىق­پەن بىرگە كوز جاسى سورعالاپ سوڭعى ساپارعا شىعارىپ سالعانداي كورىندى. قايتىس بولۋىنىڭ ءوزى ءبىر قايعىلى تاريح. ءالى ەسىمدە, تابىت سالىنعان سول اۆتوكولىكتە مەنىمەن بىرگە اكەمنىڭ بالا كۇنگى جولداستارى – ءماجيت قۇرمانوۆ, سىدىق احمەتوۆ, ابدىكە اسانوۆ اعالار تۇرەگەپ تۇردى. اكەمنىڭ سوزىمەن ايتقاندا, بۇلار – «اكەلەرى مايداندا ءولىپ, جەسىر شەشەلەرىنىڭ كۇلشەلەرىن دوربالارىنا سالىپ, الماتىعا جىلۋ ىزدەپ كەلگەن ءتورت جەتىم». ءوزىن دە قوسىپ ايتىپ تۇر عوي. سوندا مەن دە جەتىمدەر قاتارىنا قوسىلعانداي كۇي كەشىپ ەدىم. ارىستاي اكەڭنەن ايرىلۋ وڭاي ما؟ جۇرەگىم استان-كەستەن. قاپالىمىن. وسىنداي قيىن ساتتەردە قام كوڭىلىمدى دەمدەگەن ءبىر ءسوزدى اقىن كەڭشىلىك اعا مىرزابەكوۆ ايتتى. اكەمدى جەرلەپ, ازالى كۇيمەن كەڭسايدان قايتىپ كەلە جاتقانداعى ونىڭ: «جۇلدىز, سەن جاسي بەرمە, مىناۋ جالعان دۇنيەگە سىيماي كەتكەن اكەڭدى شارشىداي عانا كور جاسىرادى دەگەنگە مەن ەشقاشان سەنبەيمىن. ونىڭ قۇدىرەتى ونى قابىرگە ەشقاشان سىيدىرمايدى», دەگەن جۇباتۋىن ەش ۇمىتپايمىن. ءسويتىپ, اكەمنىڭ باعاسىن قاس-قاعىم ساتتە ءبىر اۋىز سوزبەن بەرىپ تاستادى. سول ايتقانى ايداي كەلدى دە تۇردى. – جۇلدىز, وسى ارادا مەن سىزگە مىنا ءبىر جايدى ايتقىم كەلەدى. مۇقاڭ قايتىس بولاردان ءۇش-ءتورت اي بۇرىن, 1975 جىلعى جەلتوقساننىڭ 10-11-لەرى شاماسىندا ما ەكەن, الماتىدا جاس اقىن-جازۋشىلاردىڭ رەسپۋب­ليكالىق كەڭەسى بولدى. بۇكىل قازاقستاننان جينالدى. سودان جازۋشىلار وداعىنىڭ زالىن­دا ۇلكەن جيىن ءوتىپ, جاس اقىن­دار­دىڭ ولەڭدەرى وقىلىپ, پوە­زيا مەرەكەسى بولىپ جاتقان كەزدە مۇقاعالي اعا ەكپىندەپ كىرىپ كەلدى. توردەگى ۇلكەن اعالار كىش­كەنە سەكەم الىپ قالسا دا, زال تولى جاستار: «مۇقاعالي ولەڭ وقىسىن, ولەڭ وقىسىن» دەپ شۋلاپ قويا بەردىك. اقىننىڭ دا تىلەگى سول ەدى. «مۇقاعالي, اينا­لايىن, ءبىر-ەكى-اق ولەڭ وقي قوي­شى» دەدى ءتور باسىنداعى قالي­جان بەكحوجين. قۇرمەتتى توردە باۋىرجان مومىش ۇلى, ءابدىل­دا تاجىباەۆ, قۋاندىق شاڭ­عىت­باەۆ, ت.ب. ۇلكەندەر وتىر. مۇقاڭ مىنبەرگە شىعىپ ەكى-ءۇش ولەڭ وقىپ, توردەگىلەرگە قارادى. زال توپەلەپ قول سوعۋدا. «تاعى وقىسىن, وقىسىن ولەڭ!» دەيمىز. مۇقاڭ ءبىر ولەڭ وقىدى دا, زالدان تەز شىعىپ كەتتى. جانى تىنىشتىق تاپپاي مازالانىپ جۇرگەندەي. سول كۇننىڭ كەشىندە وداقتىڭ قاسىنداعى «ەسىك» قوناقۇيىنىڭ استىنداعى «شاحتا» دەپ اتالىپ كەتكەن ءدامحانادا مۇ­قاعالي اقىنمەن داستارقانداس بولۋ­دىڭ باقىتىن ەنشىلەدىم. مۇندا دا جاس اقىندار لىقا تولى مەيرامداپ وتىرعان. مەن اقىنعا ءوزىنىڭ اتاقتى «جامى­لىپ ساعىنىشتىڭ سال شەك­پەنىن» ولەڭىن وقىپ بەردىم. مۇقاڭ جادىراي ك ۇلىمسىرەپ, «مىناۋ ءبىر جاقسى ولەڭ ەكەن!» دەدى. «مەن وتەرمىن, وتەرمىن, وتەرمىن مەن, ماڭگىلىك سەن قالاسىڭ ساعىنىشىم» دەگەن سوڭعى جولداردىڭ مانىنە بوي­لاماپ­­پىز سوندا, جاي سىرتتاي قى­زىقتاپ ءماز بولىپپىز. مۇ­قاڭ سول جولى «سياسى كەپپەگەن, ەش­قايدا جاريالانباعان 96 جاڭا ولەڭ جازىلعان بلوكنوت ءداپ­تەرىم­­دى جوعالتتىم» دەپ قاتتى قاپى­لىپ, قاپالانىپ وتىردى. وسى جايدان نە بىلەتىنىڭىز بار, جۇلدىز؟ – سول كەزدە قولىنا ۇستاپ ءجۇر­­گەن قارا پورتفەلىن راسىندا دا جوعالتىپ الىپتى. 96 ولەڭىن ءماشىڭ­­كەگە باسقىزىپ الىپ بارا جات­­قان عوي. تازالاي كوشىرگەن بلوك­نوت تا سونىڭ ىشىندە. وزىندە باس­قا­داي جازىلعان ەشبىر نۇسقا­لارى ساقتالماعان. ءسويتىپ, بارا جاتىپ نە بولعانىن, قالاي بولعانىن بىلمەيمىز, پورتفەلدەن ايىرىلىپ قالعان. سياسى كەپپەگەن ولەڭدەر. اكەمىز وسى جايعا اھ ۇرا قاتتى وكىندى. – وكىنىشتى, بىراق مۇقاعالي مۇراسى بۇدان كەمىپ قالماس. بىزگە جەتپىسىنشى جىلداردىڭ باسىندا «ادەبيەت تەورياسى» پانىنەن زەينوللا قابدولوۆ ساباق بەردى. سوندا زەكەڭ ۇستازىمىز: «ماماسى, بوسات, ەركىمەن ءوسسىن تال شىبىق! اۋا مەن كۇنگە, اي مەنەن نۇرعا مالشىنىپ. بۇلقىنىپ جاتىر, ۇمتىلىپ جاتىر, قاراشى, كىشكەنتاي جۇرەك كورسەتىپ جاتىر قارسىلىق», – دەپ مۇقاعالي ولەڭىن جاتقا وقىپ بىزگە پوەزيا سىرىن ۇقتىرۋدا ۇلگى ەتۋشى ەدى. بۇل, سىزدەردىڭ ءسابي كەزدەرىڭىزدىڭ سۋرەتى عوي. بالكىم, وسى ولەڭدى سىزگە ارنادى ما ەكەن؟ اكەڭىزدىڭ بالاعا دەگەن مەيىرىمىن ايتىڭىزشى؟ – اكەمىز وتە بالاجان ەدى. قالاي دەگەنمەن بىزدە دە, بالالىق شاق بولدى, تالاي بالالىق باقىتتى باس­تان دا كەشتىك قوي اكە-شەشەمىزدىڭ ارقاسىندا. ال ول كىسىلەردىڭ ءوز­دەرىن­دە بالالىق شاق, بال داۋرەن شات­تىعى بولمادى. اناۋ سۇم سوعىس­تىڭ سۇرعىلت جىلدارى... – ءيا, «سوناۋ ءبىر جازدا, جاي­لاۋ­­دا, سوعىستىڭ كەزى, قوي باققام» دەپ تەگىن ايتپاعان عوي... – «سوقانىڭ ارتىنا جەگىلگەن ۇرپاقپىز» دەيتىن ءوزى. شەشەمىز دە سولاي. ول كىسىلەر اكە الاقانىنىڭ مەيىر-جىلۋىن كورمەي كەتتى عوي. سول مەيىردى, قۇدايعا شۇكىر, ءبىز كورىپ وستىك. كوشەدە تانىمايتىن كىشكەنتاي ءبىر بالا كەتىپ بارا جاتسا دا, مىندەتتى تۇردە سونىڭ باسىنان سيپاپ, «كوكەتايىم» دەپ ەركەلەتىپ, استى-ۇستىنە ءتۇسىپ قالاتىن. – بىرەۋ ءوزىنىڭ باسىنان سيپا­عاندى اڭساپ وتكەن ۇرپاق قوي. – ءيا. ول كىسىنىڭ ىستىق الاقانىن سەزى­نىپ, كورىپ ءوستىم. مەن باسقا باۋىر­­­لارىما قاراعاندا كىشكەنە ەس­­تيار بولدىم. اقىلىن ايتىپ وتى­­­را­تىن. زاڭ سالاسىندا ىستەپ ءجۇر­­­گەنىم­دى مەڭزەپ: «وتە ساق بول, ءار قا­دا­مى­ڭا, ءار سوزىڭە اباي بول» دەي­تىن. بالالاردىڭ ىشىندە ەڭ ۇلكەنىمىز مايگۇل. 1951 جىلعى. ونىڭ الدىندا ءلاززات دەگەن قىز شەتىنەپ كەتكەن ەكەن. الماتىعا كوشىپ كەلگەسىن موتوتسيكل قاعىپ كەتىپ قايتىس بولدى. وسى سۇيىكتى قىزىنىڭ قازاسى ول كىسىنى ءبىراز ەسەڭگىرەتىپ كەتتى. ولەڭدەرى ارقىلى دا جالپاق جۇرتقا بەلگىلى جاي. – «مايگۇلگە» دەگەن ولەڭىندە «قالاقتاي ەدىڭ, باسىڭدا قازىر قالاق تۇر, تۋعا­نىڭدى, ولگەنىڭدى ساناپ قۇر. سەنىڭ اڭقاۋ قۇلا­عىڭداي قال­قيىپ, قىر باسىنان قالا جاققا قاراپ تۇر» دەمەيتىن بە ەدى؟ – ءيا. مايگۇلدى ەرەكشە جاقسى كورۋشى ەدى. ەكەۋمىز تەتە وستىك. موتوتسيكل سوققاننان كەيىن تۇنگە قاراي اۋرۋحاناعا الىپ كەتتى. ول كەزدە «7-لينيا» دەگەن كوشەدە پاتەردە تۇرامىز. ءتۇن ىشىندە شەشەم مەن اكەم اڭىراپ جىلاپ, ءبىرىن-ءبىرى سۇيەمەلدەپ دەمەپ ۇيگە كەلدى. قاققان موتوتسيكل يەسى ەڭگەزەردەي ءداۋ ورىس جىگىتى ەكەن, ايەلىمەن ەكەۋى اكەمنىڭ الدىنا جۇگىنىپ كەلدى. قاسىنا كىشكەنتاي بالالارىن دا ەرتىپ الىپتى. اياعىنا جىعىلدى اكە-شەشەمنىڭ. مەيىرىمدى كىسى عوي. كەك ساقتامادى. كەشىردى. «ادەيى ىستەگەن جوق قوي, بولار ءىس بولدى, ەندى باسقا بالانى جىلاتپايىق» دەدى. مايگۇل اپكەم اكەمنىڭ اۋزىنان تۇسكەندەي اپپاق, اقىلدى قىز بولاتىن. مەن مايگۇلگە تەتە ەدىم. كەيىن الماگۇل دەگەن قارىنداسىم, ايبار دەگەن ءىنىم ومىرگە كەلدى. ايبار دا ءبىراز ولەڭدەرىنە ارقاۋ بولدى. ءوزىن سونداي جاقسى كورەتىن. «ايبارمەن اڭگىمە» دەپ وسى كەنجە ۇلىنا جۇرەگى بولجاپ سەزگەندەي, ەسكەرتكىشىن ءوز قولىمەن تۇرعىزىپ كەتتى مە دەپ ويلايمىن. جۇقا, اۋرۋشاڭ ەدى. ءومىردىڭ ءتاتتى-تۇششىسىن تاتا الماي كەتكەنىنە مەن دە ناليمىن باۋىرىمنىڭ. ال الماگۇل مەن شولپان قارىنداستارىم باقۋاتتى ءجۇرىپ جاتىر. – اكەڭىزگە دەگەن ءوزىڭىزدىڭ پەر­زەنتتىك سەزىمىڭىزدى قالاي سيپات­تار ەدىڭىز؟ جالعىز ءسىزدىڭ اكە­ڭىز ەمەس, مۇقاڭ قازاقتىڭ ۇلى اقى­نىنا, حالىق قۇرمەتتەگەن ۇلكەن تۇلعاسىنا اينالدى ەمەس پە؟! – اكەمنىڭ الداعىنى بولجايتىن كورەگەندىگى بار ەدى دەي الامىن. وسىعان قاتىستى ءبىر-ەكى مىسالمەن تۇيىندەيىن. ءار جىلى مەنى «ەلگە بارىپ قايت» دەپ اۋىلعا جىبەرىپ تۇراتىن. بويىمىزعا قازاقي قاسيەت ءسىڭسىن دەگەنى بولار. وندا توقتارباي اعام بار. ول كەزدە اۋدانارالىق اۆتوبەكەت بۇرىنعى تاشكەنت كوشە­سىندەگى رايىمبەك اتا بەيىتىنىڭ جانىندا. سول جەرگە ءوزى الىپ بارادى, سول جەردەن ءوزى اۆتوبۋسقا سالادى. ءالى ەسىمدە, سول ماڭايداعى ءبىر كوكتاستىڭ قاسىنا الىپ كەلدى دە: «مىنە, سەنىڭ باباڭنىڭ جاتقان جەرى وسى!» دەپ كورسەتتى. «رايىمبەك حانگەلدى ۇلى» دەگەن جازۋى بار ەكەن. كىشكەنتاي عانا تاس. «ءتۇبى وسى جەردە ۇلكەن ەسكەرتكىش ورنايدى», دەيدى. كوپ جىل وتكەننەن كەيىن سول ايتقانى ءدال كەلدى. – ناعىز اقىن اۋليە دەگەن وسى-اۋ!.. – ۋاقىت وتكەن سايىن ءبىر وي مازالايدى مەنى. كوپ كۇيزەلىستى باستان وتكەردى. دىنمۇحامەد قوناەۆقا حات جازعان عوي. سوندا حاتىنا جاۋاپ تا كەلە قويمادى ما, الدە, جاعىمسىز جاۋاپ كەلدى مە؟ ايتەۋىر سونداي ءبىر كوڭىلىنە دىق سالعان, اۋىر العان جاعدايلار بولدى. سونىڭ ءبارى جانىنا باتتى, جالعىزسىرادى. بىراق ءتاڭىردىڭ كوزى تۇسكەن شىن اقىن رەتىندە ءوزىنىڭ پوەزياسىنا دەگەن سەنىمىن جوعالتپادى. ول كىسى بىلاي دەپ ايتىپ وتىراتىن: «مەن تالاي ادامداردىڭ شالىس قادامىن, قاتەلىگىن, جاساعان قياناتىن دا كەشىرەمىن. بىراق مەنىڭ پوەزياما تيىسكەن ادامداردى ەشقاشان كەشىرمەيمىن». – دەمەك, شىن مانىندە, ارى دا, بارى دا پوەزيا بولعان عوي مۇقاعالي اعامىزدىڭ... – سولاي. «ءتۇبى مەنى جال­عان­نىڭ جارىعىنا پوەزيام الىپ شىعادى», دەيتىن. سوعان يمانداي سەنەتىن. ول كىسىنى قۇردىمعا قۇلات­پاي الىپ شىققان دا, بيىككە كوتەرگەن دە وسى سەنىمى عوي. ولەڭى­نىڭ ءومىرلى بولاتىنىنا, پوەزياسىنىڭ قۋات-قۇدىرەتىنە سەندى. ايتقانى كەلدى. جالپى, ادامعا, كىمگە بولسىن سونداي اي­نىماس ادال سەنىم كەرەك دەپ ەسەپ­تەيمىن. اكە ونەگەسى مەنى وسىعان ۇيرەتتى. – ەلدىڭ اقىن مۇقاعاليعا دەگەن قازىرگى ءىلتيپات-قۇرمەتىنە كوڭىلىڭىز تولا ما, ىرزاسىز با؟ – ءوزى دە ەكى ولەڭىنىڭ بىرىندە ەلىم, جۇرتىم, حالقىم دەپ كەتتى عوي. ايتاتىنى تەك قازاعىم, قازاعىم. سول قازاعى پەرزەنتىم دەپ, اقىنىم دەپ توبەسىنە كوتەرىپ الدى. مۇنى دا كوزىمىز كورىپ, جۇرەگىمىز جىلى سەزىپ وتىر. بارىنە ريزامىن. ۋا­قىت-تارازى – ورىن-ورنىنا قوي­دى. حالقى تانىدى, ارداقتادى, ار­داق­تاپ جاتىر, ارداقتاي بەرمەك. قازاقتا مۇقاعالي دەسە, بىلمەيتىن ادام جوق. وسىدان باسقا نە كەرەك. اكەمنىڭ ادامدىق تا, اقىندىق تا باقىتى وسى ەمەس پە!؟ اڭگىمەلەسكەن قورعانبەك امانجول, «ەگەمەن قازاقستان». الماتى.