فوتو: قر مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى
كەزدەسۋگە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارى باسشىلارى, قر پارلامەنتى ءماجىلىسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى دانيا ەسپاەۆا, كونستيتۋتسيالىق سوت توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا, ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى بويىنشا «بۇۇ-ايەلدەر» كەڭسەسىنىڭ وڭىرلىك ديرەكتورى بەلەن سانس لۋكە جانە ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى قاتىستى.
كەزدەسۋدە قر مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى, پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ توراعاسى ايدا بالاەۆا ءسوز سويلەپ, قازاقستاننىڭ 1995 جىلى بەيجىڭ دەكلاراتسياسىنا قوسىلعان ساتتەن باستاپ, ۇلتتىق جانە حالىقارالىق باسىمدىقتاردى ۇشتاستىرىپ, تۇراقتى گەندەرلىك ساياسات قالىپتاستىرۋ باعىتىن بەرىك ۇستانعانىن اتاپ ءوتتى.
«بۇل پروتسەسس ەڭ الدىمەن ناقتى قۇرىلعان ينستيتۋتسيونال تەتىكتەردىڭ جۇيەسىنە نەگىزدەلەدى. 2022 جىلى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسقان اۋقىمدى كونستيتۋتسيالىق رەفورما كونستيتۋتسيالىق سوتتى قايتا قالپىنا كەلتىرىپ, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل ينستيتۋتىن بەكىتتى. مەن بۇل وزگەرىستەردىڭ ماڭىزىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى, ويتكەنى قۇقىق قورعاۋ ينستيتۋتتارىنىڭ كۇشەيۋى گەندەرلىك تەڭدىكتى ىلگەرىلەتىپ, قورعاۋ ءۇشىن سەنىمدى جاعداي جاسايدى», دەدى ايدا بالاەۆا.
وسى ماقساتتا ەلىمىزدە پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا جۇمىس ىستەيدى. سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىمەن 2023 جىلى ءوڭىر باسشىلارى جانىنان گەندەرلىك ماسەلەلەر جونىندەگى كەڭەسشى ينستيتۋتى قۇرىلدى. ال ەلدەگى گەندەرلىك ساياساتتى قالىپتاستىرۋ جانە جۇزەگە اسىرۋعا جاۋاپتى نەگىزگى مەملەكەتتىك ورگان – مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى. مينيسترلىك قۇرامىندا ارنايى كوميتەت بار.
ەۋروپا جانە ورتالىق ازيا ەلدەرى بويىنشا «بۇۇ-ايەلدەر» كەڭسەسىنىڭ وڭىرلىك ديرەكتورى بەلەن سانس لۋكە قازاقستان مەن ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ گەندەرلىك ساياساتىن جوعارى باعا بەردى. ول وڭ وزگەرىستى اتاپ ءوتىپ, بەيجىڭ دەكلاراتسياسىنىڭ ماقساتتارى الەمدە تولىق جۇزەگە اساتىنىنا سەنىم ءبىلدىردى.
«ەلدەگى ايەلدەر مەن قىز بالالاردىڭ قۇقىعىن كەڭەيتۋ بويىنشا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىڭىز ءۇشىن قۋانىشتىمىن. ءبىز بارلىق ايەلدەر مەن قىز بالالاردىڭ ەركىن, مۇمكىندىكتەرى مەن قۇقىقتارىنىڭ بار بولۋى ءۇشىن كۇش سالامىز. ۇكىمەتارالىق دەڭگەيدە كەلىسىلگەن ۋاعدالاستىقتار اياسىندا جەتكەن جەتىستىكتەرىڭىزدى جوعارى باعالايمىز», دەدى بەلەن سانس لۋكە.
ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, بەيجىڭ دەكلاراتسياسى 1995 جىلى ايەلدەر جاعدايى جونىندەگى ءتورتىنشى دۇنيەجۇزىلىك كونفەرەنتسيادا قابىلداندى. قۇجاتتا ايەلدەر مەن قىز بالالاردىڭ قۇقىقتارىن كەڭەيتۋ بويىنشا 12 نەگىزگى سالادا ستراتەگيالىق ءىس-قيمىلدار بەلگىلەنگەن. «ايەلدەر. بەيبىتشىلىك. قاۋىپسىزدىك» 1325-قاۋلىسى 2000 جىلى قابىلدانىپ, ايەلدەردىڭ بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىنە قاتىستى ءتيىمدى شەشىمدەر قابىلداۋىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان.
