دونور قانى ادامعا ءومىر سىيلايدى

الماتىدا رەسپۋبليكالىق قان ورتالىعى مەن قازاقستان دونورلار قاۋىمداستىعىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن دۇنيەجۇزىلىك دونور كۇنىنە وراي “ادامزاتقا جاڭا قان كەرەك” دەۆيزىمەن ۇلكەن شارا ءوتتى. بۇكىل اعزاداعى زات الماسۋ جۇيە­سىن رەتتەپ وتىراتىن قاننىڭ ات­قارا­تىن ءرولى وراسان زور. ويتكەنى, ونسىز ادامنىڭ ءومىر ءسۇرۋى مۇمكىن ەمەس. سوندىقتان دا, الەمدە اقى­سىز قان وتكىزەتىن دونورلار قاشان­دا ۇلكەن قۇرمەتكە يە. ولاردىڭ قانى ەڭ تازا, ءارى قاۋىپسىز دەپ ەسەپ­تە­لەدى. الايدا, دۇنيە ءجۇزى حالقى­نىڭ باسىم بولىگى وسىنداي قاۋىپسىز قانعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىكتەرى بولماي وتىر. ماسە­لەن, جىل سايىن 81 ميل­لونعا جۋىق دونور قان تاپ­سىرسا, ونىڭ 39 پايىزى جاڭادان وركەندەپ, دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەر كورىنەدى. ددۇ-نىڭ ەۋروپالىق ايماقتىق بيۋروسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, جىل سايىن جۇكتىلىك جانە بوسانۋ كەزىندە 500 مىڭعا جۋىق ايەل ءومىر­مەن قوشتاسادى ەكەن. ال ەگەر 2 سا­عاتتىڭ ىشىندە كومەك كورسەتىلمەسە, كوپ مولشەردە قان جوعالتقان دەن­ساۋلىعى جاقسى ايەلدەن دە ايى­رى­لىپ قالۋ دا وپ-وڭاي. دەمەك, قاۋ­ىپ­سىز قانعا تولىق قول جەتكىزەر بول­ساق, قانشاما انانىڭ ءومىرىن ساق­تاۋعا مۇمكىندىك تۋار ەدى. مىنە, وسى ماسەلەنى ارىدەن ويلاعان دۇنيە­جۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى, حالىقارالىق قىزىل كرەست جانە قىزىل اي قوعامى فەدەراتسياسى, حالىقارالىق قان دونورلىعى مەن حالىقارالىق قان قۇيۋ ۇيىمدارى بىرىگىپ, قاننىڭ اۆو توپ جۇيەسىن العاش اشقان عالىم, نوبەل سىي­لى­عىنىڭ يەگەرى كارل لاندشتەي­نەر­دىڭ تۋعان كۇنىنە وراي 14 ماۋ­سىمدى دۇنيەجۇزىلىك دونور كۇنى دەپ بەلگىلەپ, شەشىم قابىلداعان. سودان بەرى جىل سايىن ءارتۇرلى دە­ۆيزدە اتالىپ وتىلەتىن شاراعا ەرىكتى دونورلار ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدى داستۇرگە اينالدىرعان. بۇگىنگى جاعدايعا كەلسەك, قازاق­ستاندا 1990 جىلدان بەرى دونور سانى 2,5 ەسە تومەندەپ كەتكەن. 2008 جىلعى كورسەتكىش بويىنشا 1000 ادامعا شاققاندا 17 دونوردان, 2009 جىلى 18-دەن كەلگەن. ال ددۇ-نىڭ كورسەتكىشى 45 پايىز بولسا, اقش-تا – 109,9, دانيادا – 67,2, گەر­ما­نيادا – 52,6, رەسەيدە – 25, ۇلى­بريتانيادا – 42,5, فرانتسيادا – 38, يراندا – 21,2. قازاقستاندا دو­نورلىقتىڭ ازايىپ, قۇرى­لىمى­نىڭ وزگەرۋى – ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك ەكونوميكالىق جاعدايدىڭ تومەن­دە­ۋى جانە دونورلىقتى ۇيىمداستى­رۋ­دى الدىن الا جۇيەلى تۇردە جوس­پار­لاماۋعا بايلانىستى. سوندىقتان دا دونورلىقتىڭ تومەن كورسەتكىشى قاننىڭ ءتۇرلى كومپونەنتتەرىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنە اكەلىپ سوقتى. قان ورتالىقتارىن تولىق كومپيۋتەر­لەن­دىرۋ ماسەلەلەرى جەتكىلىكتى شە­شىل­مەدى. ال بۇل ترانسفۋزيالىق تە­راپيادا ادامداردى قاۋىپسىز, ساپالى قانمەن قامسىزداندىرۋدا ماڭىزى زور. قان قىزمەتىندەگى بىرىككەن ينفورماتسيا­لىق جۇيەنىڭ رەسپۋبلي­­كا كولەمىندە بولماۋى دا ءوز سالدارىن تيگىزۋدە. قان وتكىزۋدىڭ اعزاعا دا پايداسى زور. الماتىداعى رەسپۋبليكالىق قان ورتالىعىنا كۇنىنە 50-60 ادام قان تاپسىرۋعا كەلەدى. دونور كۇنى مۇندا كەلۋشىلەردىڭ سانى 200-گە جەتىپ جىعىلدى. ولار وتكىزەتىن قان ناۋقاستارعا جەتكىلىكتى. دەگەنمەن, اق قان, گەموفيليا سياقتى دەرت­تەرگە قارسى قىمبات ءدارى-دارمەك جاساۋعا ازىرشە قاننىڭ قورى جەتكى­لىكسىز بولىپ تۇر. قان تۇيىرشىكتەرى بىزگە جەت­كىلىكتى. بىراق, قان پرەپاراتتارىن شى­عارۋ ءۇشىن ەلىمىز بويىنشا دونورلاردىڭ سانىن كوبەيتۋ قاجەت بولىپ وتىر, – دەيدى قازاقستان دو­نورلار قاۋىمداستىعىنىڭ پرە­زيدەنتى گ.سارسەنبينا. – رەسپۋبلي­كادا مىڭ ادامعا شاققاندا 18 ادام دونور, ال دۇنيەجۇزىلىك ستاندارتتار بويىنشا, مىڭ ادامنىڭ ەلۋى دونور بولۋى ءتيىس. سوندا عانا قان جانە قان پرەپاراتتارىنا دەگەن مۇقتاج­دى تولىعىمەن وتەي الامىز. بىزدە قان تاپسىرعانداردىڭ ەڭبەك دەما­لىسىنا ءبىر كۇن قوسىلادى. جانە تۇسكى اس ىشۋگە ەسەپتى كورسەتكىشتىڭ شەگى تولەنەدى. ول شامامەن 350 تەڭگە. گۇلزەينەپ سادىرقىزى.