ساياسات • 31 قاڭتار, 2025

ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق

84 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ پەن رەسەي فەدەراتسياسى ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى ميحايل ميشۋستين ەكىجاقتى كەلىسسوز جۇرگىزدى. وندا ەكى ەل پرەزيدەنتتەرى اراسىندا ەكىجاقتى ساۋدا كولەمىن ارتتىرۋ بويىنشا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتى ىسكە اسىرۋ ماسەلەسى تالقىلاندى.

ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق

كەلىسسوزدە ەكى ەل اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق, عىلىمي-تەحني­كا­لىق جانە مادەني-گۋما­نيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ جوسپارى ءسوز بولدى. ونەركاسىپ كووپەراتسياسى, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەنەرگەتيكا, كولىك ونەركاسىبى جانە باسقا دا سالالارداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى نىعايتۋ جونىندەگى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا نازار اۋداردى.

رەسەي – قازاقستاننىڭ باستى ساۋدا سەرىكتەستەرىنىڭ ءبىرى. وتكەن جىلدىڭ 11 ايىندا ءوزارا ساۋدا كولەمى 24,2 ملرد دوللارعا جەتتى. ەكى مەملەكەت باسشىلارى اراسىنداعى تاۋار اينالىمىن 30 ملرد دوللارعا دەيىن جەتكىزۋ جونىن­دەگى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزۋ ماق­ساتىندا تاسىمالداناتىن تاۋارلار اتالىمىن كەڭەيتۋ ماڭىزدى.

كەزدەسۋدە ەكونوميكالىق ىنتى­ماقتاستىقتىڭ 2021–2025 جىل­دار­عا ارنالعان كەشەندى باعدار­لاما­سىن ىسكە اسىرۋدىڭ وڭ ناتيجەسىن اتاپ ءوتىپ, الداعى كەزەڭگە جاڭارتىلىپ ازىرلەنە­تىن باعدارلامانى ناق­تىلادى. بىلتىر 10 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ اينالىمى 5%-عا ءوسىپ, 3,2 ملرد دوللاردان اسقان. ونەركاسىپ كووپەراتسياسى سالاسىندا بۇگىنگى تاڭدا 18,6 ملرد دوللارلىق بىر­لەسكەن 99 جوبا ىسكە اسىرىلدى. ەلىمىز­دە جاڭا بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىكتەرى قارالدى.

«ەكى ەل اراسىنداعى ءوزارا ينۆەستيتسيا­لار كولەمى بىرقالىپتى دامىپ جاتىر. كەيىنگى 20 جىلدا رەسەيلىك ينۆەستورلار 25,2 ملرد دوللار كولەمىندە تىكەلەي ينۆەستيتسيا سالدى. ءوز كەزەگىندە وتاندىق كومپانيالار وسى كەزەڭدە رەسەي ەكونوميكاسىنا 8,7 ملرد دوللار ينۆەستيتسيا باعىتتادى. وتكەن جىلدىڭ توعىز ايىندا عانا رەسەيلىك ينۆەستيتسيالاردىڭ جالپى اعىنى 43,7%-عا ءوسىپ, 22,8 ملرد دوللارعا جەتتى. قازىر ەلىمىزدە 23 مىڭنان استام رەسەيدىڭ ۇلەسى بار كومپانيا جۇمىس ىستەيدى. جالپى, ءبىز جاڭا وندىرىستەر قۇرۋعا مۇددەلىمىز. رەسەيلىك كومپا­نيالار­عا قازاقستاندا بىرلەسكەن ينۆەستي­تسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا بەلسەندى قاتىسۋدى ۇسىنامىز», دەدى ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆ.

قازاقستان ارقىلى ترانزيتتىك تاسىمالداۋ جوعارى قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. وسىعان بايلانىستى اۆتوكولىك جانە تەمىرجول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا, سونداي-اق سۋ كولىگى سالاسىندا جاڭا بالامالى باعىتتار اشۋعا كوڭىل ءبولىنىپ جاتىر. رەسەي پرەمەر-ءمينيسترى قازاقستاننىڭ ەۋرازياداعى توعىز جولدىڭ تورابىنا اينالاتىنىنا سەنىمدى ەكەنىن جەتكىزدى.

ء«بىز سولتۇستىك-وڭتۇستىك حالىقارا­لىق ءدالىزىنىڭ دامۋىنا ۇلكەن كوڭىل بولەمىز. بولاشاقتا ول بۇ­كىل ەۋرازيالىق ءوڭىر مەملەكەت­تەرىنىڭ مۇددەسى ءۇشىن جاھاندىق كولىك ارتەرياسىنا اينالاتىنىنا سەنىمدىمىن. قازاقستان ەۋرازياداعى توعىز جولدىڭ تورابىنا اينالادى», دەدى م.ميشۋستين.

ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىلارى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرىنىڭ ارقاسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىق ساپالى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلگەنىن اتاپ كورسەتتى. ماڭىزدى مىندەت – جوعارى دەڭگەيدە قول جەتكىزىل­گەن ۋاعدالاستىقتاردىڭ ءىس جۇزىندە ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ. قازاقستان ۇكىمەتى تىعىز ءوزارا ءىس-قيمىل جاساۋعا جانە بارلىق سالادا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى.

«قازاقستان – ءبىزدىڭ ستراتەگيالىق سەرىكتەسىمىز ءارى وداقتاسىمىز. ءبىزدىڭ قارىم-قاتىناسىمىز دوستىق, تاتۋ كورشىلىك, ءوزارا سىيلاستىق جانە ءبىر-ءبىرى­نىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرۋ قاعيداتتارى­نا نەگىزدەلگەن. ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ قازاقستانعا مەملەكەتتىك ساپارى بارىسىندا قارىم-قاتىناسىمىزدى ودان ءارى دامىتۋ جونىندە ماڭىزدى ۋاعدالاس­تىق­قا قول جەتكىزىلدى. ەكى ەل ۇكىمەتتەرى­نىڭ مىندەتى – كوشباسشىلارىمىز قول جەتكىزگەن كەلىسىمدەردىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋ», دەپ اتاپ ءوتتى م.ميشۋستين.

كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە تاراپتار ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى نىعايتۋعا جانە بارلىق باعىت بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستى جالعاستىرۋعا كەلىستى. 

سوڭعى جاڭالىقتار