قوعام • 31 قاڭتار, 2025

ۇنسىزدىكتەن جارالعان سىرشىل جىر

60 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ولەڭ ولكەسىنە وزىندىك ەرەك بولمىسىمەن, سىرشىل ۇنىمەن كەلگەن دارا اقىننىڭ ءبىرى – وڭايگۇل تۇرجان. دابىرا مەن داڭعازادان ادا قالامگەر مىنەزى قاشاندا جاڭالىققا قۇمار, اسەمدىككە عاشىق. ال ۇنسىزدىگى بوي الدىرماس جۇمباق ارال ىسپەتتى.

ۇنسىزدىكتەن جارالعان سىرشىل جىر

ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا اقىن, اۋدارماشى, فيلولوگيا عىلىمدا­رىنىڭ كانديداتى, ەۋرازيا ۇلتتىق ۋني­ۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى وڭايگۇل تۇر­جاننىڭ مەرەيلى بەلەسىندە «اعاشتار ءۇنسىز وسەدى» اتتى جاڭا كىتابى­نىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمى ءوتتى. ءىس-شاراعا ءبىر توپ زيالى قاۋىم مەن ولەڭسۇيەر وقىرمان قاتىستى.

القالى جيىنعا مودەراتورلىق ەتكەن ەربول الشىنباي اڭگىمەنىڭ القيس­­ساسىندا وڭايگۇل اقىننىڭ دارا بول­مى­سىن اتاپ ءوتىپ, قوناقتارعا ءسوز بەردى.

العاشقى بولىپ بەلگىلى اقىن, ادە­بيەت­تانۋشى جانات اسكەربەكقىزى جاڭا جيناق جونىندە بايانداماسىن وقىدى.

«قازاق پوەزياسىندا وڭايگۇل تۇر­جان ەسىمى كەڭىنەن تانىس. ول XX عاسىر­دىڭ 70-80 جىلدارىندا قازاق پوەزيا­سىنداعى بۋىنعا جاڭا ۇنىمەن كەلىپ قوسىلعان قالام يەسى. العاشقى جينا­عى «سامال» دەگەن اتپەن 1983 جىلى جارىق كورسە, «شەر قالا» جيناعى 1999 جىلى, «تەڭىزدەر دە شولدەيدى» 2003 جىلى شىعىپ, ودان بەرى دە بىرقا­تار جىر كىتابى ومىرگە كەلدى. بۇل جيناقتاردىڭ بارلىعى دا ەشكىمگە ۇقسامايتىن, پوەزياداعى سونى بەينە­لەۋ­دىڭ تاماشا ۇلگىلەرى بولدى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس», دەدى جانات اسكەربەكقىزى.

ءوز كەزەگىندە پرەزيدەنت كەڭەسشى­سى, اكادەميك, جۋرناليست باۋىر­جان وما­ر­ ۇلى اقىن شىعارماشى­لىعى جونىندە جان-جاقتى قاۋزاپ, پىكىر ءوربىتتى.

تۇساۋكەسەر بارىسىندا مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا­نىڭ قۇتتىقتاۋ حاتى وقىلدى.

ء«سىزدى مەرەيلى 70 جاسىڭىزبەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن. ولەڭسۇيەر قاۋىم ءوزىڭىزدى تالعامى بيىك, ءتىلى شۇراي­لى, ويى قۇنارلى باسقالارعا ۇقساماي­تىن وزىندىك كوركەم الەمى بار اقىن رەتىندە جاقسى بىلەدى. تانىمى تەرەڭ عىلىمي ەڭبەكتەرىڭىز بەن تاعىلىمدى تۋىندىلارىڭىز ارقىلى ۇلتتىڭ رۋحانياتىن نىعايتىپ, وسكەلەڭ ۇرپاققا وشپەس مۇرا قالدىرىپ كەلەسىز. جان تولعانىسىڭىزدان جا­رىق كورىپ, بۇگىن تۇساۋى كەسىلگەلى وتىر­عان «اعاشتار ءۇنسىز وسەدى» اتتى جاڭا ەڭبەگىڭىز دە ويلى وقىرماننىڭ جۇرەگىنە جول تاباتىنىنا سەنىمدىمىن. الداعى ۋاقىتتا دا ەڭبەگىڭىزدىڭ جەمى­سىن كورىپ, مەرەيىڭىز ارتا بەرسىن!» دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.

مۇنان سوڭ جىردان شاشۋ شاشىلىپ, كوركەمسوز وقۋشى جاستار  اقىننىڭ «بوزجىرا» اتتى ولەڭىن قوناقتارعا پاش ەتتى. تۋعان جەردىڭ تامىرىنا, بابا تاريحىنا قان جۇگىرتكەن ەڭسەلى جىر كەلگەن قاۋىمنىڭ رۋحىن ءبىر سىلكىپ الدى.

جازۋشى-دراماتۋرگ, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى روزا مۇقانوۆا دا اقىن تابيعاتى تۋرالى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ, ولەڭ شۋماقتارىن وقىپ بەرسە, تەلەجۇرگىزۋشى دانا نۇرجىگىت قالام­گەردى ادام جانىنىڭ عالىمى ەكەنىن ايتىپ, جۇرەكجاردى لەبىزىن بايان ەتتى.

«1983 جىلى الماتىدا «جىگەر» دەگەن فەستيۆال ءوتىپ, وڭايگۇلمەن سول جەردە تانىسقان ەدىك. سول جىلداردان ءبىر-بىرىمىزگە تىلەكتەس بولىپ, قولداۋ ءبىلدىرىپ كەلەمىز. تۇرسىن جۇرتباي اعا­مىز «وڭايگۇل بۇگىنگى اقىنداردىڭ ەشقاي­سىسىنا دا ۇقسامايدى» دەگەن پىكىر ايتقان ەكەن. راسىندا, اقىن بولمىسى فاريزاعا دا, مارفۋعا, كۇلاشقا دا ۇقسامايدى, وڭايگۇل – وڭايگۇل. وڭاي­گۇلدىڭ بالا كۇنگى جىرلارىنا قاراپ وتىرساڭىز, ەسكىنىڭ كوزى سەكىلدى, ال كەيىنگى تسيۆيليزاتسيامەن بىرگە دامىعان ولەڭدەرى وقىرمان جۇرەگىنە اسەر ەتەدى», دەدى اقىن, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋ­رەاتى عالىم جايلىباي.

سونداي-اق شارا بارىسىندا باق پەن ءبىلىم سالاسىنداعى ارىپتەستەرى ا.ءشارىپ, ش.قازىعۇل, ب.جەكسەنباي, ق.ساق, ب.باباجان ۇلى, ا.كەڭشىلىك ۇلى, ت.ب. پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.

ادەبي جيىندا اقىننىڭ «اعاشتار ءۇنسىز وسەدى» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلىپ, وقىرمان قاۋىمعا جول تارتتى. وسىلايشا, جاڭاشىلدىقتىڭ قىنىنان سۋارىلعان, ەسكىنىڭ كيەسى جۇققان دەگدار پوەزيا بولاشاق كەمەسىنە بەت الدى.  

سوڭعى جاڭالىقتار