مايدانگەر اتا س ۇلىق جاتىر. ءوڭسىز, ءتىلسىز قالپىندا. قانقاساپ مايداندا سوعىسىپ, ودان كەيىنگى كۇيرەپ قالعان حالىق شارۋاشىلىعىن قالپىنا كەلتىرۋ تۇسىندا جان اياماي ەڭبەك ەتۋ وڭاي شارۋا ەمەس قوي. قىزى ەلەنا كازيميروۆنا «مازاسىن الماڭىزدار» دەپ شىر-شىر ەتەدى. امال جوق, كونە قۇجاتتاردى, ىلكىدەگى جازبالاردى اقتارىپ, ءومىر دەرەگىن ىزدەستىردىك.
سوعىس باستالعاندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنا قاراستى تايىنشا اۋىلىندا اكە-شەشەسىمەن بىرگە تۇرىپتى. زۇلمات سوعىستىڭ زاردابىن مايدان شەبىنە بارماي-اق سەزىنگەن. قابىرعاسى قاتىپ, بۋىنى بەكىپ ۇلگەرمەگەن ورىمدەي جاس الدىمەن تىلداعى مايداننىڭ اۋىرتپالىعىن ارقالاعان. ء«بارى دە مايدان ءۇشىن!» دەگەن ۇرانمەن قارۋلانعان بارشا ەل كۇن-ءتۇن دەمەي ۇجىمشار جۇمىسىنا جەگىلگەن. بوزبالا كازيمير بەيمارت تا كوپپەن بىرگە ءزىلماۋىر جۇكتى ارقالاعان. ون سەگىز جاسقا تولعان سوڭ مايدانعا اتتاندىرىلعان. بىردەن اجال اڭساعان وق جاڭبىرشا جۋىپ تۇرعان الدىڭعى شەپتەن تابىلعان. اسكەري دايىندىعى كەم, ءالى مىلتىقتىڭ ءتۇتىنىن يىسكەپ ۇلگەرمەگەن سارىاۋىز بالاپان ىسپەتتى ورىمدەي جاستار اجال اپانىنا توعىتىلعان كەزدە بۇلاردىڭ ۆزۆودى تەگىس قازا بولسا كەرەك. «كەبىن كيگەن كەلمەيدى, كەبەنەك كيگەن كەلەدى» دەگەندەي, كورەر جارىعى, تاتار ءدامى تاۋسىلماعان بولۋى كەرەك, جالعىز ءوزى ءتىرى قالىپتى. ۋاقىت تابىمەن سارعايعان ەستەلىگىنەن وقىپ كوردىك. ارداگەر بىلاي جازىپتى. ء«بىز ۆاگوننان تۇسىسىمەن يت تۇمسىعى وتپەيتىن قالىڭ ورمانعا بەتتەدىك. كومانديرلەرىمىز ءبىزدى جول-جونەكەي ءبولىپ جاتتى. ال مەن پۋلەمەتشىنىڭ قاسىنان تابىلدىم. مايدانعا بارار الدىندا سەمەيدە ءبىر اي پۋلەمەتشىلەردىڭ وقۋىن وقىدىم عوي. ۆزۆود كومانديرى ۇنەمى قاسىمىزدا بولدى. الدەن ۋاقىتتا قارشا جاۋعان وقتىڭ استىندا قالدىق. بارلىق ۆزۆود قازا تاپتى. جالعىز-اق مەن ءتىرى قالدىم».
مايدانگەر بۇدان ءارى ءبىرىنشى پريبالتيكا مايدانىندا باسقىنشى جاۋمەن شايقاسقان. اسىرەسە كەنيسبەرگ توڭىرەگىندەگى قىرعىن ۇرىسقا قاتىسقان. جاۋدىڭ تانكىسىمەن جەكپە-جەك قالعان كازيمير بوريسوۆيچ قايسارلىقتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن. مايدان دالاسىندا ەكى رەت جارالانىپتى. جارىلعان سناريادتىڭ جارىقشاعى جاۋىنگەردى ج ۇلىنداي ۇشىرعانىمەن, ەمدەلىپ, قايتادان قاتارعا قوسىلعان. مايدان دالاسىنداعى ەرلىگى ءۇشىن ءبىرىنشى دارەجەلى «وتان سوعىسى» وردەنىمەن, «ەرلىگى ءۇشىن» مەدالىمەن ماراپاتتالعان.
مايداننان سوڭ ۋكراينانىڭ تەمىرجول سالاسىندا ءماشينيستىڭ كومەكشىسى بولىپ بىرەر جىل ەڭبەك ەتكەن. كەيىن تۋعان توپىراعى قازاقستانعا ورالعان. تىڭ جانە تىڭايعان جەرلەردى يگەرۋگە قاتىسقان. زەينەت دەمالىسىنا شىققانشا ەڭبەكتەن قول ۇزبەگەن. تاعى دا اق قاعازعا تۇسىرگەن سوعىستىڭ سوڭعى سولداتىنىڭ جازبالارىنا ۇڭىلدىك. «سىزدى وكوپتا ساقىلداعان سارى اياز سۇيەگىمىزگە دەيىن جەتىپ جاتقاندا, بەيبىت اسپاننىڭ تاڭى جادىراي ءبىر جىلىتادى-اۋ دەگەن ءۇمىت مەدەت بولاتىن».
بۇگىنگى جۇرت اجالدى, ازاپتى شاقتاعى قورعاسىن وق قارشا بوراعاندا سىزدى وكوپتى پانالاعان بوزداقتاردىڭ اياۋلى ارمانىن ۇمىتپاسا ەكەن.
كوكشەتاۋ
