سپورت • 23 قاڭتار, 2025

جاربۇلاقتىڭ جامپوزى

160 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

توقسانىنشى جىلداردىڭ سوڭىندا ماماندار تاراپىنان جاس دزيۋدوشى ەرلان سليامباەۆ تۋرالى جاقسى پىكىرلەر ءجيى ايتىلا باستادى. ەرلان نەبارى 17 جاسىندا الماتىدا كىل مىقتىلار باس قوساتىن سانجار جاندوسوۆتى ەسكە الۋعا ارنالعان حالىقارالىق تۋرنيردە توپ جارىپ, 18 جاسىندا ەل چەمپيونى اتاندى. ءسويتىپ, 60 كگ سالماق دارەجەسىندە ەلىمىزدىڭ بەتكەۇستار بالۋانىنا اينالدى. دەگەنمەن سول دارىندى دا قارىمدى بالۋانعا نە وليمپيا ويىندارىندا, نە الەم چەمپيوناتىندا باق سىناۋ باقىتى بۇيىرمادى. نەگە؟

جاربۇلاقتىڭ جامپوزى

1998 جىلى ماسكەۋدە دۇنيەجۇزىلىك جاسوسپىرىمدەر ويىندارىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى. العاش رەت ۇيىمداستىرىلىپ وتىرعان جارىستا ەلىمىزدىڭ سپورتشىلارى كۇمىس پەن قولانى عانا ەنشىلەۋمەن شەكتەلدى. بالۋاندار دا, بوكسشىلار دا, باسقا دا سپورت تۇرلەرىنىڭ وكىلدەرىنىڭ بىردە-بىرەۋىنە باس جۇلدە بۇيىرمادى. سول ولقىلىقتىڭ ورنىن ەرلان سليامباەۆ تولتىردى. 55 كيلو سال­ماق دارەجەسىندە بەلدەسكەن ول باس­تاپقى باسەكەلەردە بەلارۋس, نيدەرلاند, تۇر­ىك­­­مەنستان بالۋاندارىنىڭ اياعىن كوكتەن كەل­­­تىرسە, جارتىلاي فينالدا ازەرباي­جان وكى­­لىن جەڭدى. فينالدىق ايقاستا بەلگيا­لىق يۋنگ گاسكاردىڭ وسال تۇسىن وڭاي تاۋىپ,­ جارىس جەڭىمپازى اتاندى. وسى جار­قىن جەڭىسىنەن كەيىن ە.سليامباەۆتىڭ اتاعى تىپ­تەن شارىقتادى.

كۇرەس الىپپەسىن تۋعان جەرى – اباي وبلىسى, ءۇرجار اۋدانىنىڭ بۇرىنعى جاربۇلاق, قازىرگى قابانباي اۋىلىندا ۇيرەنگەن ەرلان 8-سىنىپتان كەيىن الماتىداعى قاجىمۇقان اتىنداعى مەكتەپ-ينتەرناتتا شەبەرلىگىن شىڭ­دادى. الاكولدىڭ جاعالاۋىندا جەرگىلىكتى جات­تىقتىرۋشى سەرىكحان شارىپوۆتەن ءتالىم-تاربيە العان بوزبالا الاتاۋ باۋرايىندا كوپتەگەن دارىندى دزيۋدوشىلاردىڭ توماعاسىن سىپىرىپ, ۇلكەن ارەناعا جول اشقان ەلىمىزدىڭ ەڭ بىلىكتى باپكەرلەرىنىڭ ءبىرى ماناربەك تاۋتانوۆتىڭ قول استىندا جاتتىقتى.

الماتىعا كەلگەندە دە ەرلان «كوپتىڭ ءبىرى ەمەس» ەكەندىگىن ءاۋ باستان-اق اڭعارتادى. جاتتىعۋ زالىندا شەلەكتەپ تەر توگىپ, ءار جارىستا جانىن سالىپ ايقاستى. بويى تاپال, دەنەسى شىعىرشىقتاي بوزبالا دزيۋدو كۇرەسىن­دەگى كۇردەلى ادىستەردى كوز ىلەسپەس جىلدامدىق­پەن ورىنداپ, كوپشىلىك نازارىن بىردەن وزىنە ­اۋدارادى.

كوپ ۇزاماي ە.سليامباەۆتىڭ جەڭىستى جولى باستالدى. 1996 جىلى جاسوسپىرىمدەر بىرىنشىلىگى مەن وزبەكستاننىڭ شىرشىق قالاسىندا وتكەن حالىقارالىق تۋرنيردە ءۇشىنشى ساتىعا جايعاستى. كەلەسى جىلى گەرمانيا مەن تۇركياعا ساپار شەگىپ, برە­مەن­دە باس جۇلدەنى ولجالاسا, انكارادا قولا مەدالدى موينىنا ءىلدى. 1997–1998 جىلدارى قاتارىنان ەكى رەت ەل چەمپيوناتىندا الدىنا جان سالمادى.

عاسىرلار توعىسىندا ەرلان 66 كيلو سالماق دارەجەسىنە اۋىستى. جاڭا سالماققا بەيىمدەلۋ وڭاي بولماعانىمەن, ەلىشىلىك جارىستاردا ۇنەمى جەڭىمپازدار, جۇلدەگەرلەر ساناتىندا ءجۇردى. 2002 جىلى پۋساندا الاۋى تۇتانعان ازيا ويىندارىنا قاتىسىپ, بەسىنشى ورىنعا تابان تىرەدى. 2003 جىلى چەدجۋدە (وڭتۇستىك كورەيا) ۇيىمداستىرىلعان قۇرلىق چەمپيوناتىن قولا مەدالمەن قورىتىندىلادى. سودان افينا وليمپياداسىندا اتوي سالۋدى ارماندادى.

2004 جىلى الماتىدا ازيا چەمپيوناتى ءوتتى. وسى جارىستا وليمپيا ويىندارى­نىڭ جولدامالارى ساراپقا سالىندى. ۇلتتىق قۇراما باپكەرلەرى «قۇرلىقتىڭ باستى دوداسىندا 66 كيلو سالماق دارەجەسىندە كىم كۇرە­سۋگە لايىق؟» دەگەن ساۋالعا ءبىراز باس قاتىردى. سو­دان ءۇش ۇمىتكەردى ىرىكتەپ الىپ, ءوزارا بەلدەستى­رۋدى ءجون كوردى. بۇل تارتىستا ەرلان دارىندى جاس ارسەن ءحاتيپتى ۇتقانىمەن, تاجىريبەلى مۇراتبەك قىپشاقباەۆقا ەسە جىبەردى. وسى ساتسىزدىكتىڭ سالدارىنان ازيا چەمپيوناتى­نا قاتىسىپ, وليمپيادا جولداماسىنا تالا­سۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلدى. بۇل جاعداي وعان اۋىر ءتيدى. البەتتە, ءار سپورتشىنىڭ باستى ارمانى – وليمپيا ويىندارىندا ونەر كورسەتىپ, جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلۋ. الايدا جاستايىنان دارا تالانتىمەن وقشاۋلانعان نامىسقوي جىگىت دىتتەگەن ماقساتىنا جەتە المادى. سودان سوڭ ۇلكەن سپورتتان قول ءۇزدى. ول كەزدە ەرلان نەبارى 23 جاستا ەدى...

– ارادا تالاي جىل وتسە دە, وكىنىشتىڭ ورنى تولمايدى ەكەن. عالامدىق دوداعا قاتىسا الماعانىم ەسىمە تۇسسە, كۇنى بۇگىنگە دەيىن كوڭىلىم نىلدەي بۇزىلادى. وتكەنگە زەر سالسام, ەشكىمنەن از ەڭبەكتەنبەگەنىم انىق. جاتتىعۋ زالىندا ايانعان ەمەسپىن. جاۋاپتى جارىستاردا وزىمە جۇكتەلگەن مىندەتتى اركەز ابىرويمەن اتقارۋعا تىرىستىم. قانداي دا بيىك بەلەستەردى باعىندىرۋعا بويىمداعى كۇش-قۋاتىم مەن قارىم-قابىلەتىمنىڭ جەتەتىنىنە كۇماندانعان كەزىم جوق. بىراق اتام قازاق «تاۋداي تالاپ بەرگەنشە, بارماقتاي باق بەرسىن» دەگەن اتالى ءسوزدى بەكەر ايتپاعان ەكەن. بالكىم, ماعان سول بارماقتاي باق جەتىسپەگەن بولار... بۇگىندە بايقاسام, جەڭىپ العان جۇلدەلەرىمدى تىزبەلەسە ءبىر بەتتەن ەركىن اسادى ەكەن. سوعان قاراپ, كوڭىلىم كادىمگىدەي كوتەرىلەدى. «وليمپياداعا بارماساق تا, ءبىز دە ءبىر كىسىدەي كۇرەسىپپىز عوي» دەپ ءوز-ءوزىمدى جۇباتىپ وتىرامىن, – دەپ ەرلان ەزۋ تارتتى.

سپورتتىق مانسابىن اياقتاعاننان كەيىن ەرلان ءتۇرلى كاسىپتىڭ تۇتقاسىن ۇستادى. كوم­مەرتسيالىق ۇيىمداردا جۇمىس ىستەدى, بيزنەسپەن اينالىستى, «قازپوشتانىڭ» فيليالىن باسقاردى, الماتىداعى «ارلان» بازارى­­نىڭ ديرەكتورى, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتا­لى­­عى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى بولدى. قاي جەر­دە جۇرسە دە سۇيىكتى سپورتىنان الىستاعان جوق. ارا-تۇرا جارىستار ءوتىپ جاتقان جەرلەرگە ات باسىن بۇرىپ, باسەكەلەردى قىزىعا تاماشالاۋدى, جالىنداپ ءوسىپ كەلە جاتقان جاستارعا قامقورلىق كورسەتۋدى داعدىعا اينالدىرعان. وسى جاعدايدىڭ بارلىعى دزيۋدو فەدەراتسيا باسشىلىعى تاراپىنان ەسكەرۋسىز قالعان جوق. ولار ىسكەر ءارى جومارت جىگىتتىڭ ەڭبەگىن دۇرىس باعالادى. جۋىردا ەرلان قاپسەمەت ۇلى الماتى قالالىق دزيۋدو فەدەراتسياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى قىزمەتىنە تاعايىندالدى.

شىنى كەرەك, كۇرەستىڭ بۇل ءتۇرى الاتاۋ باۋرايىنداعى اسەم شاھاردا تۇرالاپ تۇر. ۇلتتىق قۇراما ساپىندا الماتىنىڭ ەكى با­لۋانى عانا بار. ولار – عاليا تىڭباەۆا, شەرزات داۆلاتوۆ. ارينە, 2,2 ميلليونان اسا حالقى بار مەگاپوليسكە بۇل تىم از. مىنە, سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ەرلان سليامباەۆ سەكىلدى كۇرەستىڭ «وتىمەن كىرىپ, ك ۇلىمەن شىققان» ىسكەر ازاماتتارعا جۇكتەلىپ وتىر.

ايتا كەتكەن ءجون, الاكولدىڭ ءدال جاعا­لاۋىندا ورنالاسقان قابانباي اۋىلىنان ەرلان سليامباەۆتان بولەك, تاعى بىرنەشە تانىمال بالۋان شىقتى. سول ساڭلاقتار ارا­­سىنان ساعدات سادىقوۆ پەن ەركەبۇلان قو­ساەۆتىڭ شوقتىعى بيىك. ولاردىڭ ەكەۋى دە وليمپيا ويىندارىندا كۇش سىناستى. ساعدات 2000 جىلى سيدنەي, 2004 جىلى افينادا ايقاسسا, ەركەبۇلان 2012 جىلى لوندوندا ەل نامىسىن قورعادى. وكىنىشكە قاراي, بابى كەلىسكەنىمەن, باعى كەم بولعان ەرلانعا ونداي باقىت بۇيىرمادى.

سوڭعى جاڭالىقتار