سەنات • 17 قاڭتار, 2025

تولىققاندى ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋ قاجەت

32 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ توراعالىعىمەن پالاتا وتىرىسى ءوتتى. وندا سەناتورلار كونستيتۋتسيالىق سوت سۋدياسىنىڭ وكىلەتتىگىن توقتاتۋ جانە لاۋازىمىنان بوساتۋ ماسەلەسىن قارادى. سونداي-اق دەپۋتاتتار كورۋ قابىلەتى بۇزىلعان ازاماتتاردىڭ اقپارات الۋىن قولجەتىمدى ەتەتىن قۇجاتتى راتيفيكاتسيالادى. وتىرىستا وزگە دە ماسەلەگە قاتىستى دەپۋتاتتىق ساۋال جولداندى.

تولىققاندى ينكليۋزيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋ قاجەت

مارراكەش شارتىنىڭ ماڭىزى

باسقا جۇمىسقا اۋىسۋىنا بايلانىستى ەرلان سارسەمباەۆ سەنات شەشىمىمەن كونستيتۋتسيالىق سوت سۋدياسى لاۋازىمىنان بوساتىلدى. رەگلامەنتكە سايكەس بۇل ماسەلەنى كونستيتۋتسيالىق زاڭناما, سوت جۇيەسى جانە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى كوميتەتىنىڭ دەپۋتاتتارى الدىن الا تالقىلادى.

سونداي-اق وتىرىس بارىسىندا پالاتا دەپۋتاتتارى «زاعيپ­تاردىڭ جانە كورۋ قابىلەتى بۇزىل­عان نەمەسە باسپا اقپاراتىن قابىلداۋ قابىلەتى وزگەدەي شەكتەلگەن ادامداردىڭ جاريا ەتىلگەن تۋىندىلارعا قول جەتكىزۋىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى مارراكەش شارتىن راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدى قاراپ, ماقۇلدادى.

دەپۋتاتتار اتاپ وتكەندەي, ەلدىڭ مارراكەش شارتىنا قوسىلۋى كورۋ قابىلەتى ناشار ادام­داردىڭ كىتاپ, جۋرنال, وقۋ ماتەريالدارىنا قولجە­تىمدىلىگى ارتادى, سونداي-اق ولاردىڭ قوعامنىڭ مادەني جانە الەۋمەتتىك ومىرىنە ەركىن ارالاسىپ كەتۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى. اتاپ ايتقاندا, كەلىسىم اياسىندا تاراپتار اراسىندا قولجەتىمدى فورماتتاعى دانالارمەن الماسۋ جانە ولاردى يمپورتتاۋ تەتىكتەرى قاراستىرىلعان.

ەلىمىزدە تولىققاندى ينكليۋ­زيۆتى ورتا قالىپتاستىرۋعا جانە بۇل سالاداعى ماسەلەلەردى شەشۋگە بارلىق دەڭگەيدە جۇيەلى ءارى كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەت. سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ساراپشىلاردىڭ ءوزارا تىعىز بايلانىسى دا ماڭىزدى. مۇنى قابىلەتى بۇزىلعان ازاماتتارعا اقپاراتتاردىڭ قولجەتىمدىلىگىن جەڭىلدەتۋ تۋرالى زاڭدى قاراۋ كەزىندە سەنات توراعاسى ماۋلەن اشىمباەۆ ايتتى.

– مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالا­لار­دىڭ, ونىڭ ىشىندە كورۋ قابى­لەتى بۇزىلعان جەتكىنشەكتەردىڭ ساپالى ءبىلىم الۋىنا جاعداي جاساۋ – مەملەكەتتىڭ نەگىزگى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. كونستيتۋتسيامىزدا دا بارىنە تەڭ مۇمكىندىكتەر قالىپتاستىرۋ تۋرالى نورمالار بار. سولاردى ىسكە اسىرۋىمىز كەرەك. سونداي-اق بۇل – ءبىزدىڭ ادامگەرشىلىك مىن­­دەتىمىز. وسى باعىتتا مي­نيستر­لىك تاراپىنان اۋقىمدى جۇ­مىس اتقارىلىپ جاتقانىن بىلەمىز. سونىمەن قاتار اتالعان سالا­داعى ماسەلەلەردى جۇيەلى جانە تولىق­قاندى شەشۋگە ءبىزدىڭ دەپۋ­تات­تاردىڭ باستاماسىمەن ءتيىستى زاڭ جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. ول ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە ينكليۋ­زيۆتى ۇستانىمداردى اتتىرۋدى كوزدەيدى, – دەدى سەنات توراعاسى.

جالپى, بۇل سالادا كوپتەگەن ماسەلە بار. سەنات سپيكەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءتيىستى ماماندار دايارلاۋعا, مەكتەپتەردەگى ارنايى سىنىپتاردىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن جەتىلدىرۋگە قاتىستى تۇيتكىلدەر كوپ.

– سوندىقتان اتالعان زاڭ قابىلدانعاننان كەيىن وسىنداي ماسەلەلەردى شەشۋگە ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىز. بۇگىندە سەناتورلار بۇل سالادا بەلسەندى جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر, – دەپ م.اشىمباەۆ مۇددەلى تاراپتاردى ورتاق ماقسات جولىندا بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى.

 

قوناەۆ قالاسىن دامىتۋعا قارجى قاراستىرىلماعان

سونىمەن قاتار پالاتا وتى­رى­سىندا سەناتور سۇلتان دۇي­سەم­بينوۆ ۇكىمەتكە قوناەۆ قالا­سىن­داعى ينفراقۇرىلىم­دى دا­مى­تۋ­­عا قارجى قاجەت ەكە­نىن ايتىپ, 2023–2025 جىلدار­عا ارنال­عان بيۋد­جەت­تى ناقتى­لاۋ كەزىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن نىسانالى ترانسفەرتتەر قاراستىرۋدى ۇسىندى.

قوناەۆ قالاسىنا الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى مارتەبەسى بەرىلگەننەن كەيىن قالادا ينجە­نەرلىك, ەنەرگەتيكالىق, الەۋمەتتىك جانە اكىمشىلىك نىسانداردىڭ قۇرىلىسىنا قارجى قاجەتتىگى سەزىلە باستاعان. الايدا سەناتور س.دۇيسەمبينوۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇل جۇمىستاردى ىسكە اسىرۋعا قارجى قارالماعان.

– «ارنا» قوسالقى ەلەكتر ستان­سا­سىنىڭ قۇرىلىسى – ستراتە­گيا­لىق ماڭىزى بار جوبا. مۇنى ىسكە اسىرۋ ءوڭىردىڭ ەكونومي­كالىق جانە ونەركاسىپتىك دامۋىنا قۋاتتى سەرپىن بولاتىنى انىق. ول جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا, وندىرىستىك جانە الەۋمەتتىك وبەكتىلەردى ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋگە, سونداي-اق وبلىستىڭ ينۆەستيتسيالىق تار­تىم­دىلىعىن ارتتىرۋعا مۇم­كىندىك بەرەدى, – دەپ اتاپ ءوتتى دەپۋتات.

وڭىردەگى جۇمىستار باستالعا­نىنا قاراماستان, 2023–2025 جىل­دارعا ارنالعان بيۋدجەتتە بىر­نەشە جوبانى قارجىلاندىرۋ نازار­­دان تىس قالعان. بۇل قالانى دامى­تۋ­عا باعىتتالعان شارالاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋىن قيىنداتىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, بۇلار – اكىمشىلىك عيماراتتار, ەنەرگەتيكا جانە كولىك كوممۋنيكاتسيالارى, سونداي-اق ءبىلىم بەرۋ جانە مادەنيەت مەكەمەلەرى سياقتى ستراتەگيالىق نىساندار. 

سوڭعى جاڭالىقتار