تاعزىم • 14 قاڭتار, 2025

قوش, ابايتانۋدىڭ ۇشار بيىگى!

80 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

دۇنيەنىڭ ءبىلىمىن بىلگەن, ونى ءوزى مەن وزگەلەردىڭ, ەلدىڭ, ادام­­­زات­تىڭ يگىلىگىنە پاي­دا­­لان­عان عۇلاما جان كۇن ىسپەت­تى, جارىعى مەن جى­لۋى­نىڭ را­قاتىن كوپكە سىي­لاي­دى. بويىنا وسىنداي قاسيەت دا­رى­عان جانعا حالىق ايرىق­شا قۇرمەتپەن قاراعان, ءىسى­نىڭ يگىلىگىنە سۇيىنگەن, ودان جا­ق­­سى­لىق تاپقان, ءبىلىمىنىڭ تە­رەڭ­­­دىگىنە تاڭدانعان, سودان عيب­­رات العان. مۇنداي عۇ­لاما جاندى, دەگدار ۇستاز­دى ىزدەپ تابۋ وڭاي ەمەس, كوز­دەپ كورۋ قيىن. تەك قانا عا­يىپ­تان ديدارلاسۋىمىز مۇم­كىن. ءبىز اقتىق ساپارعا شى­عا­رىپ سالعان مەكەمتاس مىر­زاح­مەت­ ۇلى وسىنداي عۇلاما جان, دەگ­دار ۇستاز, ابزال كىسى ەدى.

قوش, ابايتانۋدىڭ ۇشار بيىگى!

مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى دۇنيە­­­نىڭ ىزگى ءبىلىمىن جان مەن جۇرەك­تىڭ­ يگىلىگىنە اينالدىردى, ەلدىڭ وسەر وركەنىنە جان مەن جۇرەكتەگى وسى يگىلىكتىڭ, اقىل مەن ويداعى قازى­نا­نىڭ كىلتىن ۇستاتتى, ۇدايى شىعار­ماشىلىق ىزدەنىس, ۇدايى شىعار­ماشىلىق ويلاۋ, ۇدايى شىعار­ما­شىلىق ەڭبەك ۇستىندە بولدى. عۇلاما-ۇستازدىڭ عىلىم مەن بىلىمگە تالپىنعان, عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ قادىرىن بىلەتىن جاس پەن كارىنى بىردەي سۇيىندىرگەن, ريزا ەتكەن قاسيەتىنىڭ جارقىن جارىعى وسىندا ەدى.

ادامنىڭ ومىرىندە ءبارى دە وتپەلى: جاستىق وتەدى; اجار تايادى; كۇش قايتادى. ادامنىڭ ءوزى وتسە دە, وشپەيتىن, توزبايتىن, ازبايتىن اسىل بايلىعى – ءتاڭىرى سىيلاعان شىعارماشىلىق ويلاۋى مەن شىعارماشىلىق ويى. بىراق مۇنداي اسىل بايلىقتى عىلىمدا اركىم ەمەس, ناعىز شىعار­ماشىلىق تۇلعا, كەمەل ادام دەڭ­گەيىنە كوتەرىلگەن عۇلاما ۇستاز عانا ۇستاي الادى, سول عانا ەل يگى­لىگىنە جاراتا الادى. تەك سول عانا شىعارماشىلىق ويلاۋى مەن شىعارماشىلىق ويىن بۇكىل عۇمىر بويى عانا ەمەس, قابىردەن ءارى وتكەندە دە سەرىك ەتەدى. شى­عار­ماشىلىق ويلاۋى مەن ويىن كەمە­لىنە كەلتىرىپ, سودان تاپقان ءبىلى­مىن, جالپى عىلىمي-شىعار­ما­شى­لىق ەڭبەگىن ەل يگىلى­گىنە جۇم­ساۋعا اسىققان, ايانباي جۇم­سا­عان كىسى عانا كامىل ۇستاز, تولىق عالىم قاسيەتىنە لايىقتى. مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى بوتەن ىسكە الاڭداماي, بوگدە سوزگە ارالاس­پاي, اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسىپ وتكەن كامىل ۇستاز, تولىق عالىم, دەگ­­دار عۇلاما, ءبىلىمى مەن ءىلىمىن, جال­­پى عىلىمي-شىعارماشىلىق جانە ۇستازدىق ەڭبەگىن ەل يگىلىگىنە ەرى­ن­­­بەي, ەسەپسىز جاراتقان ابزال جان, اياۋلى ازامات, قايراتكەر تۇل­عا ەدى.

ء«ومىردىڭ جولى – تار سوقپاق...» دەيدى اباي. عىلىمنىڭ جولى ودان دا تار. ال ادەبيەت تۋرالى عىلىم – ەڭ ءبىر بەينەتى اۋىر عىلىم. ونىڭ تەرەڭىنە بويلاپ, بيىگىنە شىعۋ وڭاي ەمەس. ادەبيەتتانۋ عىلىمىندا شىن عالىمعا اۋىردىڭ ۇستىمەن, جەڭىلدىڭ استىمەن ءجۇرۋ جوق. شىن عالىمنىڭ ءوزى سالىپ, ءوزى جالعايتىن ءبىر-اق جول بار. ول – ماڭداي تەرى مونشاقتاپ اققان ادال ەڭبەك پەن اقيقات جولى. ءبىزدىڭ زايىرلى ومىرىمىزدە بۇل جول حاق جولىمەن پارا-پار.

كەلەر ۇرپاعىنا, وسەر وركەنىنە: «مەن – ءبىر جۇمباق اداممىن», دەپ تىلەگىن, ءوتىنىشىن قالدىرعان ابايدىڭ جۇمباعىن شەشۋ وڭاي ەمەس. اباي جايىندا ەڭبەك جازعان, زەرتتەۋ جۇرگىزگەن عالىمداردىڭ ءبارى دە وسى جۇمباقتىڭ شەشۋىن ىزدەگەن جانە ءبارى دە ىشتەي سول جۇمباقتى شەشتىم دەپ مارقايادى. ورىندى. ويتكەنى ءار عالىم اباي­دى ءوز كوزىمەن كورىپ, ءوز كوڭىلىمەن تانيدى. ۇلى اقىننىڭ جۇمباعىن دا ءار عالىم تەك وزىنشە شەشەدى. جۇمباق بىرەۋ بولعاندا, ونىڭ شەشۋى الدەنەشە. جانە سول شەشۋ­­­لەردىڭ ءبارى دە دۇرىس. اباي جۇم­باعىنىڭ, ۇلىلىعىنىڭ سىرى وسىندا. مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى ابايدىڭ جۇرەگىنە, ابايدىڭ اقىندىق الەمىنە ءوز زامانداستارىنان تەرەڭ بويلادى, ءسويتىپ اقىننىڭ جۇم­باعىن دا اقيقاتىنا جەتىپ, بۇگىن­گى عىلىمي ويدىڭ, بۇگىنگى اباي­تانۋدىڭ ۇشار بيىگىنە شىعىپ شەش­تى. ءبىزدىڭ زامانىمىزدىڭ اباي­تانۋىندا ول بيىككە ازىرگە مە­كەڭ­نەن باسقا ەشكىم كوتەرىلگەن جوق.

مەكەمتاس مىرزاحمەت ۇلى ءوزى ءومىرىن ارناعان عىلىمعا وزگەلەردى دە ىنتالاندىرىپ, سولار ارقىلى كەلەر ۇرپاقتىڭ, وسەر وركەننىڭ جولىنا ساۋلە شاشىپ, جارىق ءتۇسىردى. ۇستاز بالا كۇيىندە قابىلداپ, مامان دارەجەسىنە جەتكىزىپ تاربيەلەپ شىعارعان مىڭداعان شاكىرتىنىڭ قازىرگى شاقتا ءبارى بىردەي پىراق بولماعانىمەن, ارقايسىسى – ءبىر شىراق. ولاردان ۇستاز ءومىرىنىڭ جارىعى مەن قىزۋى تارايدى.

ادەبيەت – ءسوز ونەرى. ءسوز ونە­رى­نەن ارداقتى ونەر جوق. ويتكەنى ول – ۇلتىمىزدىڭ اقىل-ويى, ار-وج­دانى, ابىرويى. ءسوز ونە­رى تۋرالى عىلىمنان اياۋلى عىلىم جوق, ويتكەنى ول – ۇلتى­مىز­دىڭ اقىل-ويى, ار-وجدانى, ابىرويى تۋرالى عىلىم. مەكەمتاس مىر­زاح­مەت ۇلى وسى اقىل-ويىمىز­دىڭ ابايتانۋداعى ۇشار بيىگى, وسى ار-وجدانىمىزدىڭ اۋەزوۆ­تانۋداعى ساڭلاق ساراپشىسى, وسى ابىرويىمىزدىڭ باۋىر­جانتانۋداعى بيىك بايتەرەگى ەدى.

اللا الدىڭىزدان جارىل­قا­سىن, ارداقتى ۇستاز!

 

جانعارا دادەباەۆ,

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ اباي عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى,

پروفەسسور

سوڭعى جاڭالىقتار