قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №76 

2014 جىلعى 13 ناۋرىز, استانا قالاسى «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتىن بەكىتۋ تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسى 138-5-بابىنىڭ 3-تارماعىنا سايكەس بۇيىرامىن: 1. قوسا بەرىپ وتىرعان «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتى بەكىتىلسىن. 2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ونەركاسىپ كوميتەتى (ب.ءا. قاسىمبەكوۆ) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپتە: 1) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە وسى بۇيرىقتىڭ مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق-قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا جىبەرۋدى; 3) قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگىنىڭ ينتەرنەت-رەسۋرسىندا وسى بۇيرىقتىڭ ورنالاسۋىن قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ا.پ. راۋعا جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق ونىڭ العاش رەت رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترى ءا.يسەكەشەۆ. «كەلىسىلدى»: قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترى ___________________ت.دۇيسەنوۆا. 2014 جىلعى 31 ناۋرىز قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى - قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار ءمينيسترىنىڭ 2014 جىلعى 13 ناۋرىزداعى №76 بۇيرىعىمەن بەكىتىلدى «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتى (بۇدان ءارى – كس) كاسىبي قىزمەت سالاسىنداعى بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە, قۇزىرەتىنە, مازمۇنىنا, ساپاسىنا جانە ەڭبەك جاعدايلارىنا قويىلاتىن تالاپتاردى انىقتايدى جانە: 1) ەڭبەك نارىعىنىڭ قازىرگى زامان قاجەتتىلىگىنە جاۋاپ بەرەتىن بىلىكتىلىك تالاپتارىن جاڭارتۋعا, كاسىبي قىزمەتتىڭ مازمۇنىنا بىرىڭعاي تالاپتاردى بەلگىلەۋگە; 2) قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ سالاسىندا كەڭ شەڭبەردەگى مىندەتتەردى شەشۋگە; 3) ءبىلىم بەرۋ ستاندارتتارىن, وقۋ جوسپارلارىن, مودۋلدىك وقۋ باعدارلامالارىن ازىرلەۋگە, سونىمەن قاتار ءتيىستى وقۋ-ادىستەمەلىك ماتەريالداردى ازىرلەۋگە; 4) كاسىبي دايارلىقتارىن باعالاۋدى جۇرگىزۋگە جانە مامانداردىڭ بىلىكتىلىك سايكەستىگىن راستاۋعا ارنالعان. 1. كس نەگىزگى پايدالانۋشىلارى: 1) ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تۇلەكتەرى, قىزمەتكەرلەر; 2) ۇيىمداردىڭ باسشىلارى مەن قىزمەتكەرلەرى, ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەردى باسقارۋ بولىمشەلەرىنىڭ باسشىلارى مەن ماماندارى; 3) ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ازىرلەيتىن ماماندار; 4) كاسىبي دايارلىقتارىن باعالاۋ جانە بىلىكتىلىك سايكەستىگىن راستاۋ سالاسىنداعى ماماندار. 3. كس نەگىزىندە قىزمەتتىڭ, لاۋازىمنىڭ, بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋدىڭ, قىزمەتكەرلەردى اتتەستاتتاۋدىڭ, ەڭبەكتى ىنتالاندىرۋ جۇيەسىنىڭ جانە ت.ب. فۋنكتسيونالدىق مودەلدەرىنە قاتىستى ىشكى, كورپوراتيۆتىك ستاندارتتارى ازىرلەنەدى. 4. وسى كس-دا كەلەسى تەرميندەر مەن انىقتامالار قولدانىلادى: 1) بىلىكتىلىك – قىزمەتكەردىڭ بەلگىلى ءبىر قىزمەت ءتۇرى شەڭبەرىندە ەڭبەك مىندەتتەرىن ساپالى ورىنداۋعا دايىن بولۋ دارەجەسى; 2) بىلىكتىلىك دەڭگەيى – ورىندالاتىن جۇمىستاردىڭ كۇردەلىلىگىن, دەربەستىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن سيپاتتايتىن قىزمەتكەردىڭ بىلىكتىلىگىنە (قۇزىرەتتەرىنە) قويىلاتىن تالاپتار دەڭگەيى; 3) ەڭبەك ءمانى – بەلگىلى ءبىر ەڭبەك قۇرالدارىنىڭ كومەگىمەن ءونىم جاساۋ ماقساتىندا قىزمەتكەردىڭ ءىس-قيمىلى باعىتتالاتىن زات; 4) ەڭبەك قۇرالدارى – قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك ءمانىن باستاپقى كۇيدەن ونىمگە اينالدىرۋ ءۇشىن پايدالاناتىن قۇرالدارى; 5) ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى – كاسىبي قىزمەت سالاسىنىڭ ەڭبەك فۋنكتسيالارىنىڭ تۇتاستاي جيىنتىعىنان جانە ولاردى ورىنداۋعا قاجەتتى قۇزىرەتتەردەن قالىپتاسقان قۇرامداس بولىگى; 6) ەڭبەك فۋنكتسياسى – بيزنەس-ۇدەرىس ارقىلى انىقتالاتىن جانە ولاردى ەڭبەك قىزمەتىنىڭ بەلگىلى ءبىر ءتۇرى شەڭبەرىندە ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇزىرەتتەردىڭ بولۋىن كوزدەيتىن ەڭبەك ءىس-قيمىلدارىنىڭ بىرىكتىرىلگەن جانە سالىستىرمالى تۇردە دەربەس جيىنتىعى; 7) كاسىبي قىزمەت سالاسى – جالپى ىقپالداسقان نەگىزى (ۇقساس جانە ماقساتتىلىعى جاقىن وبەكتىلەر, تەحنولوگيالار, ونىڭ ىشىندە ەڭبەك قۇرالدارى) بار جانە ولاردى ورىنداۋ ءۇشىن ۇقساس قۇزىرەتتەر مەن ەڭبەك فۋنكتسيالارىنىڭ جيناعىن كوزدەيتىن سالانىڭ ەڭبەك قىزمەتى تۇرلەرىنىڭ جيىنتىعى; 8) كس – كاسىبي قىزمەتتىڭ ناقتى سالاسىنداعى قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك مازمۇنىنا, ساپاسىنا, جاعدايىنا جانە بىلىكتىلىك دەڭگەيىنە, قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتاردى ايقىندايتىن ستاندارت; 9) كس بىرلىگى – وسى قىزمەت ءتۇرى ءۇشىن تۇتاس, اياقتالعان, سالىستىرمالى تۇردە دەربەس جانە ماڭىزدى بولىپ تابىلاتىن ناقتى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اشىق سيپاتتاماسىنان تۇراتىن كس قۇرىلىمدىق ەلەمەنتى; 10) كاسىپ – ارنايى دايىندىقتىڭ, جۇمىس تاجىريبەسىنىڭ ناتيجەسىندە پايدا بولعان ارنايى تەوريالىق ءبىلىم مەن پراكتيكالىق داعدىلار كەشەنىن ءبىلۋدى تالاپ ەتەتىن ەڭبەك قىزمەتىنىڭ ءتۇرى; 11) قۇزىرەت – قىزمەتكەردىڭ ەڭبەك قىزمەتىندە ءبىلىمىن, بىلىگى مەن تاجىريبەسىن قولدانۋ قابىلەتى; 12) لاۋازىم – جۇمىس بەرۋشىنىڭ لاۋازىمدىق وكىلەتتىلىكتەر مەن لاۋازىمدىق مىندەتتەر شەڭبەرى جۇكتەلگەن قۇرىلىمدىق بىرلىگى; 13) مىندەت - ناقتى ءبىر ەڭبەك ماندەرى مەن قۇرالدارىن پايدالانا وتىرىپ, ەڭبەك فۋنكتسياسىن ىسكە اسىرۋمەن جانە ناتيجەگە قول جەتكىزۋمەن بايلانىستى ءىس-قيمىلدار جيىنتىعى; 14) سالا - ءونىم شىعارۋدا, ءوندىرىس تەحنولوگياسى, جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ نەگىزگى قورلارى مەن كاسىپتىك داعدىلارىندا ورتاق ماقساتى بار كاسىپورىندار مەن ۇيىمدار جيىنتىعى; 15) سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - سبش) – سالادا تانىلاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدالعان سيپاتتاماسى; 16) ۇلتتىق بىلىكتىلىك شەڭبەرى (بۇدان ءارى - ۇبش) – ەڭبەك نارىعىندا تانىلاتىن بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىنىڭ قۇرىلىمدالعان سيپاتتاماسى; 17) فۋنكتسيونالدىق كارتا – ەڭبەك قىزمەتىنىڭ بەلگىلى ءتۇرى قىزمەتكەرىنىڭ كاسىبي قىزمەتتىڭ سول نەمەسە وزگە سالاسى شەڭبەرىندە ورىندايتىن ەڭبەك فۋنكتسيالارى مەن كاسىبي مىندەتتەرىنىڭ قۇرىلىمدالعان سيپاتتاماسى. 2. كاسىبي ستاندارتتىڭ پاسپورتى 5. ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ ءتۇرى: ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا. 6. كاسىبي قىزمەت سالاسى: ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا. 7. كاسىبي قىزمەت سالاسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى: كەشەندى رەتكە كەلتىرۋ جانە سىناما بولشەكتەردى وڭدەۋ. 8. كاسىبي قىزمەت تۇرلەرى, كاسىپتەر, بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى وسى كس 1-قوسىمشاسىندا كورسەتىلگەن. 3. ەڭبەك قىزمەت تۇرلەرىنىڭ (كاسىپ) كارتوچكالارى 1-پاراگراف. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشى 9. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى: 3-4. 10. مۇمكىن بولاتىن لاۋازىم اتاۋى: اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشى. 11. ورىندالاتىن ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ جالپىلانعان سيپاتتاماسى – ءىرى كۇردەلى بولشەكتەردى وڭدەۋ ءۇشىن دوڭگەلەك اينالدىراتىن ۇستەلى نەمەسە ۇلكەن ەمەس كۇردەلى بولشەكتەردى وڭدەۋ ءۇشىن ساقينالى ۇستەلى بار, ءاربىر سۋپپورت ءۇشىن ەركىنشە نەمەسە بايلانىستىلىق تاپسىرۋ تسيكلى بار ەكىجاقتى, كوپ سۋپپورتتى, كوپ شپيندەلدى اگرەگاتتىق ستانوكتاردىڭ قوزعالمايتىن جانە تىك نەمەسە كولدەنەڭ اينالاتىن ۇستەلدەرى بار ءبىر جاقتى, ەكى جاقتى, ءبىر ورىندى, كوپ ورىندى, ءبىر نەمەسە ەكى كوپ سۋپپورتتى اگرەگاتتىق ستانوكتاردى باپتاۋ. 12. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 13. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 2-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 14. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 15. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 16. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشىنىڭ قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 2-قوسىمشاسىنىڭ 5-6-كەستەلەرىندە كورسەتىلگەن. پاراگراف 2. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشى 17. سبش بويىنشا بىلىكتىلىك دەڭگەيى: 3-4. 18. مۇمكىن بولاتىن لاۋازىم اتاۋى: اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشى. 19. ورىندالاتىن ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ جالپىلانعان سيپاتتاماسى – 8-10 كۆاليتەت بويىنشا ارالىقپەن كۇردەلىلىگى ءار ءتۇرلى كەزەڭمەن قايتالاناتىن بولشەكتەردى وڭدەۋ ءۇشىن كەسەتىن, گايكا كەسكىش, بولت كەسكىش ستانوكتاردى, اۆتوماتتاردى نەمەسە جارتىلاي اۆتوماتتاردى, توكارلىق ءبىر شپيندەلدى جانە كوپ شپيندەلدى اۆتوماتتاردى ءارى كولبەۋ كوپ كەسكىش جارتىلاي اۆتوماتتاردى, توكارلىق-رەۆولۆەرلىك ستانوكتاردى باپتاۋ. تەحنولوگيالىق نەمەسە نۇسقامالىق كارتا بويىنشا كەسۋدى وڭدەۋ جانە ونىڭ رەجىمدەرىنىڭ تەحنولوگيالىق كەزەكتىلىگىن بەلگىلەۋ, كەسەتىن جانە ولشەيتىن اسپاپتار مەن قۇرال-سايمانداردى تاڭداۋ. ستانوكتاردى باپتاۋعا بايلانىستى قاجەتتى ەسەپتەردى ورىنداۋ. اسپاپتار مەن قۇرال-سايمانداردى ورناتۋ. جۇمىس بارىسىندا قىزمەت كورسەتىلەتىن ستانوكتاردى قايتا باپتاۋ جانە رەتتەۋ. باپتاۋدان كەيىنگى سىنالاتىن بولشەكتەردى وڭدەۋ جانە ولاردى تەحنيكالىق باقىلاۋ بولىمىنە وتكىزۋ. 20. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 1-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 21. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 2- كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 22. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 3-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 23. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 4-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 24. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشىنىڭ قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار وسى كس 3-قوسىمشاسىنىڭ 5-6-كەستەسىندە كورسەتىلگەن. 4. كس ازىرلەۋشىلەر 25. قازاقستان رەسپۋبليكاسى يندۋستريا جانە جاڭا تەحنولوگيالار مينيسترلىگى كس ازىرلەۋشىسى بولىپ تابىلادى. 26. كەلىسۋ پاراعى, كس ساراپتاماسى مەن تىركەلۋى وسى كس 4-قوسىمشاسىندا كەلتىرىلگەن. «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتىنا 1-قوسىمشا ەڭبەك قىزمەتىنىڭ تۇرلەرى, كاسىپتەر, بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى رەتتىك № قىزمەت ءتۇرىنىڭ اتاۋى ەڭبەك نارىعىنىڭ باعىتتارى ەسكەرىلگەن كاسىپ اتاۋى 01-2005 قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەملەكەتتىك كاسىپتەر جىكتەۋىشىسىنە سايكەس كاسىپتەر اتاۋى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرى 1 قوزعالمايتىن جانە اينالمالى كولدەنەڭ جانە تىك ستولدارى بار ءبىر جاقتى, ەكى جاقتى, ءبىرپوزيتسيالى, كوپپوزيتسيالى ءبىر نەمەسە ەكى سۋپپورتتى اگرەگاتتىق ستانوكتاردى رەتتەۋگە, ءاربىر سۋپپورت ءۇشىن جەكە نەمەسە بايلاۋلى جىبەرۋ تسيكلى بار, ءىرى كۇردەلى بولشەكتەردى وڭدەۋگە ارنالعان اينالمالى ستولى بار نەمەسە شاعىن قاراپايىم بولشەكتەردى وڭدەۋگە ارنالعان بالداقتى ستولى بار ەكى جاقتى, كوپ سۋپپورتتى, كوپ شپيندەلدى اگرەگاتتىق ستانوكتاردى رەتتەۋ اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتىق ستانوكتاردى رەتتەۋشى اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتىقستانوكتاردى رەتتەۋشى 3-4 2 كەسەتىن, سومىن كەسەتىن, بۇراندا كەسەتىن, اۆتوماتتى نەمەسە جارتىلاي اۆتوماتتى, ءبىر شپيندەلدى جانە كوپ شپيندەلدى اۆتوماتتاردى جانە كوپ كەسكىشتى, كولدەنەڭ جارتىلاي اۆتوماتتى, 8-10 كۆاليتەت بويىنشا كوپتەگەن اۋىسۋ سانى بار دامىل-دامىل قايتالاناتىن كۇردەلىلىگى ءار ءتۇرلى بولشەكتەردى وڭدەۋگە ارنالعان توكارلىق-رەۆولۆەرلىك ستانوكتاردى رەتتەۋگە, وڭدەۋدىڭ تەحنولوگيالىق جۇيەلىلىگىن جانە كەسۋ رەجيمدەرىن بەلگىلەۋگە, ولشەۋ جانە كەسۋ قۇرالدارىن جانە قۇرىلعىلاردى تەحنولوگيالىق نەمەسە نۇسقاۋلىق كارتا بويىنشا تاڭداۋعا, ستانوكتاردى رەتتەۋگە بايلانىستى قاجەتتى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋعا, قۇرىلعىلار مەن قۇرالداردى ورناتۋعا, قىزمەت كورسەتىلەتىن ستانوكتاردى جۇمىس ۇدەرىسىندە رەتتەۋگە جانە تارتىپكە كەلتىرۋگە, رەتتەۋدەن كەيىن سىناما بولشەكتەردى وڭدەۋ جانە ولاردى تەحنيكالىق باقىلاۋ بولىمىنە تاپسىرۋ. اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋشى اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋشى 3-4 «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتىنا 2-قوسىمشا 1-كەستە. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى «قىزمەتتەردىڭ جىكتەۋىشى» 01-2005 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك جىكتەۋىشى بازالىق توپ 7222– اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتىق ستانوكتاردى رەتتەۋشى جۇمىس جانە جۇمىسشىلار كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتاماسى (بتبا) بتبا شىعارىلىمى, تاراۋى 02 شىعارىلىم, «مەتالل مەن باسقا ماتەريالداردى مەحانيكالىق وڭدەۋ» ءبولىمى (قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى «1» ناۋرىزداعى № 66-ءو-م بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن) بتبا بويىنشا كاسىپ اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتىق ستانوكتاردى رەتتەۋشى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ (سبش) بىلىكتىلىك دەڭگەيى بتبا بويىنشا رازريادتار 3 4 - 5 4 6 - 8 2-كەستە. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا بولۋى مۇمكىن جۇمىس ورىندارى (كاسىپورىندار, ۇيىمدار) اۆتوماتتى جەلى – وندىرىستىك ءونىمدى ازىرلەۋ جانە وڭدەۋ تۇتاس ۇدەرىسىن اۆتوماتتى تۇردە ورىندايتىن نەگىزگى جانە كومەكشى جابدىقتار جۇيەسى. جارتىلاي اۆتوماتتى جۇيە تۇتاس جۇمىس كەزەڭىن وزدىگىنەن ورىندايدى, بىراق كەلەسى كەزەڭگە دايىندىق جانە جەلىگە قوسۋ ىستەرىن جۇمىسشى جۇزەگە اسىرادى زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايى جوق جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە شارتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىپتىك ءبىلىم الۋ جانە وقىتۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 3 تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسى تالاپ ەتىلمەيدى 4 پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسىنسىز تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىمنىڭ جوعارى دارەجەلى دەڭگەيى 3-دەڭگەيدە 2 جىل 3-كەستە. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ № ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اتاۋى (كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى) 1 ستانوكتاردى رەتتەۋگە بايلانىستى كۇردەلى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ, قاراپايىم جانە كۇردەلى دايىنداملاردى ورناتۋ, اقاۋلاردى جويۋ 2 سىناما بولشەكتەردى كەشەندى رەتتەۋ جانە وڭدەۋ 3 دايىن سىناما بولشەكتەردى اۆتوماتتى جەلىدەن شەشىپ الۋ جانە ولاردى تەحنيكالىق باقىلاۋ ءبولىمى (تبب) تاپسىرۋ, اۆتوماتتى جەلىنى بولشەكتى وڭدەيتىن تولىق كەزەڭگە كەشەندى رەتتەۋ ءىسىن اياقتاۋ 4-كەستە. اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ № ەڭبەك ءمانى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر 1 ەسەپتەۋ ادىستەمەسى, جابدىقتىڭ تەحنيكالىق قۇجاتتاماسى دەربەس كومپيۋتەر, باعدارلامالىق جاساقتاما 1-1) رەتتەۋ بويىنشا كۇردەلى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ قاراپايىم, كۇردەلى دايىندامالار باعدارلامامەن باسقارىلاتىن ونەركاسىپتىك مانيپۋلياتورلار-دىڭ قارماۋىشتارى, قۇرال-جابدىقتار مەن جاراقتار 1-2) قاراپايىم, كۇردەلى دايىندامالاردى ورناتۋ قوسالقى بولشەكتەر, جاراقتار جانە قۇرىلعىلار سلەسارلىق قۇرال-سايمان, قۇرىلعى 1-3) اقاۋلاردى جويۋ 2 مەحانيزمدەر مەن جابدىق ارنايى قۇرال-سايمان مەن قۇرىلعى, رەتتەۋ بويىنشا كۇردەلى ەسەپتەۋلەر 2-1) كەشەندى رەتتەۋ. قاراپايىم, كۇردەلى دايىندامالار جاراقتار, قۇرىلعىلار, قۇرىلعىلار 2-2) سىناما بولشەكتەردى وڭدەۋدىڭ تۇتاس كەزەڭى 3 دايىن سىناما بولشەكتەر دايىن بولشەكتەردى شەشەتىن قۇرىلعىلار, بب ونەركاسىپتىك مانيپۋلياتورلاردىڭ قارماۋىشتارى 3-1) تەحنولوگيالىق جابدىقتى پايدالانۋ ەرەجەلەرىن ساقتاۋ. دايىن سىناما بولشەكتەر ارنايى باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارى 3-2) ازىرلەنگەن سىناما بولشەكتەرىنىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جانە ولاردى تبب تاپسىرۋ اۆتوماتتى جەلى جانە اگرەگاتتىق ستانوكتار 3-3) اۆتوماتتى جەلىنى بولشەك وڭدەيتىن تولىق كەزەڭگە كەشەندى رەتتەۋ ءىسىن اياقتاۋ 5-كەستە. سبش بويىنشا 3- بىلىكتىلىك دەڭگەيىندەگى اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشىنىڭ قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار ەڭبەك مىندەتىنىڭ № جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتتەرى داعدىلارى مەن بىلىكتەرى ءبىلىمى 1-1) رەتتەۋ بويىنشا كۇردەلى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت ءبىر جاقتى جانە ەكى جاقتى, كوپ سۋپپورتتى, كوپ شپيندەلدى جانە باسقا دا كۇردەلى اگرەگاتتىق جانە ارنايى ستانوكتاردىڭ كينەماتيكالىق سىزباسىن جانە وڭدەۋ دالدىگىن تەكسەرۋ قاعيداسىن; اۆتوماتتى جەلى مەحانيزمدەرىنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋىن; امبەباپ جانە ارنايى قۇرىلعىلاردىڭ, جاراقتاردىڭ قۇرىلىمدىق ەرەكشەلىكتەرىن; تەحنيكالىق شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعا كەزىندەدارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارىن رەتتەۋ جانە تارتىپكە كەلتىرۋ قاعيداسىن; تەگەرشىكتەردى, ەكستسەنتريكتەر, كوشىرگىشتەر مەن جۇدىرىقشالاردى ەسەپتەۋ قاعيداسىن; قالىپتى جانە ارنايى كەسكىش قۇرالدىڭ گەومەترياسىن, تەرمووڭدەۋ, قايراۋ, شىڭداۋ جانە ورناتۋ قاعيداسىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ قاعيداسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنا قويىلاتىن نورمالار مەن تالاپتاردى ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعا كەزىندە دارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ رەتتەۋ بويىنشا كۇردەلى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ 1-2) رەتتەۋ بويىنشا كۇردەلى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ, باعدارلامامەن باسقارىلاتىن ونەركاسىپتىك مانيپۋلياتورلاردىڭ قارماۋىشتارىن, قۇرىلعىلارى مەن جاراعىن رەتتەۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت قىزمەت كورسەتىلەتىن اۆتوماتتى جانە اگرەگاتتىق ستانوكتار, باعدارلامامەن باسقارىلاتىن ونەركاسىپتىك مانيپۋلياتورلاردىڭ قارماۋىشتارى قۇرىلىسىن ءبىلۋ قاجەت قاراپايىم, كۇردەلى دايىندامالاردى ورناتۋ, باعدارلا-مامەن باسقارىلا-تىن ونەركاسىپتىك مانيپۋلياتورلاردىڭ قارماۋىشتارىن, قۇرال-جابدىقتار مەن جاراقتاردى رەتتەۋ 2-1) كەشەندى رەتتەۋدى ورىنداۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت جوعارى دالدىكتەگى, بىرەگەي بولشەكتەر مەن قۇراستىراتىن بىرلىكتەردى وڭدەۋگە ارنالعان ءار ءتۇرلى اۆتوماتتى جەلىلەردىڭ, ارنايى قۇرىلعىلاردىڭ جانە باسقا دا جاراقتاردىڭ قۇرىلىسىن; باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارىنىڭ قۇرىلىسىن; جابدىقتىڭ بارلىق جۇيەلەرىنىڭ اقاۋلارىنا دياگنوستيكا جاساۋ جانە جوندەۋ بويىنشا جۇمىستاردى ورىنداۋ امالدارىن ءبىلۋ قاجەت كەشەندى رەتتەۋ 2-2) سىناما بولشەكتەردى وڭدەۋدىڭ تۇتاس كەزەڭىن ورىنداۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت كوپ جاقتى, كوپ پوزيتسيالى, كوپ سۋپپورتتى, كوپ شپيندەلدى اگرەگاتتىق ستانوكتاردىڭ جانە اۆتوماتتى جەلى مەحانيزمدەرىنىڭ قۇرىلىسىن;اگرەگاتتىق ستانوكتاردى وڭدەۋ دالدىگىنە تەكسەرۋ ەرەجەسىن; ستانوك جۇمىسىنىڭ اقاۋلارىن انىقتاۋ جانە جويۋ تاسىلدەرىن; كۇردەلى بولشەكتەردى جانە وسىعان قاجەتتى امبەباپ جانە ارنايى قۇرىلعىلاردى ورناتۋ, بەكىتۋ جانە دالدەۋ تاسىلدەرىن; ستانوكتاردىڭ تولقۇجاتتارى مەن انىقتامالىقتارى بويىنشا كەسۋ رەجيمىن انىقتاۋ ەرەجەسىن; مەتالل كەسۋ تەورياسىنىڭ نەگىزدەرىن ءبىلۋ قاجەت سىناما بولشەكتەردى وڭدەۋدىڭ تۇتاس كەزەڭى 3-1) اۆتوماتتى جەلىدەن جانە اگرەگاتتىق ستانوكتاردان دايىن سىناما بولشەكتەردى شەشىپ الۋدى ورىنداۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت قىزمەت كورسەتىلەتىن اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتىق ستانوكتاردىڭ, بب ونەركاسىپتىك مانيپۋلياتورلار قارماۋىشتارىنىڭ قۇرىلىسىن ءبىلۋ قاجەت. اۆتوماتتى جەلىدەن جانە اگرەگاتتىق ستانوكتاردان دايىن سىناما بولشەكتەردى شەشىپ الۋ 6-كەستە. سبش بويىنشا 4-بىلىكتىلىك دەڭگەيىندەگى اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتى ستانوكتاردى باپتاۋشىنىڭ قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار ەڭبەك مىندەتىنىڭ № جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتتەرى داعدىلارى مەن بىلىكتەرى ءبىلىمى 1-3) باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن, اقاۋلاردى جويۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت جابدىقتىڭ قۇرىلىسىن, پرينتسيپتىك سحەماسىن جانە اۆتوماتتى جەلىلەر مەن اگرەگاتتىق ستانوكتاردىڭ مەحانيزمدەرىنىڭ ءوزارا ارەكەتتەستىگىن جانە ولاردى رەتتەۋ ەرەجەسىن ءبىلۋ قاجەت اقاۋلاردى جويۋ 3-2) باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن, دايىندالعان بولشەكتەردىڭ ساپاسى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيداتى مەن قۇرىلىسىن; وڭدەلەتىن ماتەريالداردىڭ تاڭبالانۋى مەن اتاۋىن; دالدىك شەگى مەن قوندىرۋ جۇيەلەرىن; بۇدىرلىق كۆاليتەتتەرى مەن پارامەترلەرىن ءبىلۋ قاجەت دايىندالعان بولشەكتەردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جانە ولاردى تبب تاپسىرۋ 3-3) باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن, اۆتوماتتى جەلىنى بولشەك وڭدەۋدىڭ تولىق كەزەڭگە كەشەندى رەتتەۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت جابدىقتىڭ بارلىق جۇيەلەرىنىڭ اقاۋلارىنا دياگنوستيكا جاساۋ جانە جوندەۋ بويىنشا جۇمىستاردى ورىنداۋ امالدارىن ءبىلۋ قاجەت. اۆتوماتتى جەلىنى بولشەك وڭدەۋدىڭ تولىق كەزەڭگە كەشەندى رەتتەۋ ءىسىن اياقتاۋ «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتىنا 3-قوسىمشا 1-كەستە. قولدانىستاعى نورماتيۆتىك قۇجاتتارمەن بايلانىسى «قىزمەتتەردىڭ جىكتەۋىشى» 01-2005 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك جىكتەۋىشى بازالىق توپ 7222– اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋشى جۇمىس جانە جۇمىسشىلار كاسىپتەرىنىڭ بىرىڭعاي تاريفتىك-بىلىكتىلىك انىقتاماسى (بتبا) بتبا شىعارىلىمى, تاراۋى 02 شىعارىلىم, «مەحانيكالىق وڭدەۋ» ءبولىمى (قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ءمينيسترىنىڭ 2012 جىلعى «1» ناۋرىزداعى № 66-ءو-م بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن) بتبا بويىنشا كاسىپ اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋشى سالالىق بىلىكتىلىك شەڭبەرىنىڭ (سبش) بىلىكتىلىك دەڭگەيى بتبا بويىنشا رازريادتار 3 4 - 5 4 6 2-كەستە. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشىنىڭ ەڭبەك جاعدايىنا, بىلىمىنە جانە جۇمىس تاجىريبەسىنە قويىلاتىن تالاپتار كاسىبى بويىنشا بولۋى مۇمكىن جۇمىس ورىندارى (كاسىپورىندار, ۇيىمدار) رەتتەۋشىنىڭ جۇمىس ورنى ءبىر جۇمىسشىعا نەمەسە جۇمىسشىلار بريگاداسىنا بەكىتىلگەن جەكە وندىرىستىك ۋچاسكە بولىپ تابىلادى. جۇمىس ورنىن وڭتايلى پايدالانۋ اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردىڭ تيىمدىلىگىن جوعارىلاتادى جانە جۇمىستاردى ەڭبەك شىعىنىن ۇنەمدەپ اتقارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. تەحنولوگيالىق پروتسەسس جانە ءوندىرىستى ۇيىمداستىرۋ, سونىمەن قاتار جۇمىس ورنىن تەحنيكالىق قۇجاتتامامەن, قۇرال-سايمانمەن, قۇرىلعىلارمەن جانە جابدىققا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىس ورنىن ۇيىمداستىرۋعا اسەر ەتەتىن نەگىزگى فاكتورلار بولىپ تابىلادى زياندى جانە قاۋىپتى ەڭبەك جاعدايى جوق جۇمىسقا رۇقسات بەرۋدىڭ ەرەكشە شارتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭناماسىنا سايكەس سبش بىلىكتىلىك دەڭگەيى كاسىپتىك ءبىلىم الۋ جانە وقىتۋ دەڭگەيى تالاپ ەتىلەتىن جۇمىس تاجىريبەسى 3 تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسى تالاپ ەتىلمەيدى 4 كاسىبينەمەسە تەحنيكالىق ءبىلىمنىڭ جوعارى دارەجەلى بىلىكتىلىك دەڭگەيى, پراكتيكالىق جۇمىس تاجىريبەسى 3-دەڭگەيدە 1 جىل 3-كەستە. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن ەڭبەك فۋنكتسيالارىن انىقتايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ تىزبەسى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ № ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ اتاۋى (كاسىبي ستاندارتتىڭ بىرلىگى) 1 ستانوكتاردى رەتتەۋگە بايلانىستى ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ, دايىندامالاردى ورناتۋ, قۇرىلعىلار مەن كەسكىش قۇرال-سايماندى تاڭداۋ 2 اۆتوماتتاردى رەتتەۋ جانە سىناما بولشەكتەردى كەشەندى رەتتەۋ 3 دايىن سىناما بولشەكتەردى شەشىپ الۋ, باقىلاۋ-ولشەگىش اسپاپتارى ء(بوا) ساپاسىن تەكسەرۋ جانە ولاردى تەحنيكالىق باقىلاۋ ءبولىمى (تبب) تاپسىرۋ, اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋدى اياقتاۋ 4-كەستە. اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشى ورىندايتىن كس بىرلىكتەرىنىڭ سيپاتتاماسى ەڭبەك فۋنكتسياسىنىڭ № ەڭبەك ءمانى ەڭبەك قۇرالدارى مىندەتتەر 1 ەسەپتەۋ ادىستەمەسى, جابدىقتىڭ تەحنيكالىق قۇجاتتاماسى دەربەس كومپيۋتەر, باعدارلامامەن قامسىزداندىرۋ 1-1) رەتتەۋ بويىنشا ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ دايىندامالار دايىندامالاردى جۇكتەۋ قۇرىلىسى 1-2) دايىندامالاردى ورناتۋ تەحنولوگيالىق جانە نۇسقاۋلىق كارتا قۇرىلعىلار مەن مەتالل كەسكىش قۇرالدار 1-3) اۆتوماتتاردى رەتتەۋ 2 مەحانيزمدەر مەن جابدىقتار مەتالل كەسكىش قۇرالدار مەن جابدىقتار, رەتتەۋ بويىنشا ەسەپتەۋلەر 2-1) اۆتوماتتاردى رەتتەۋ دايىندامالار جاراقتار, قۇرىلعىلار, مەتالل كەسكىش قۇرالدار 2-2) سىناما بولشەكتەردى وڭدەۋ 3 دايىن سىناما بولشەكتەر دايىن سىناما بولشەكتەردى شەشىپ الاتىن قۇرىلعى 3-1) دايىن بولشەكتەردى شەشىپ الۋ. دايىن سىناما بولشەكتەر ارنايى باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتار 3-2) دايىندالعان سىناما بولشەكتەردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جانە ولاردى تبب تاپسىرۋ اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتار 3-3) اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋدى اياقتاۋ 5-كەستە. سبش بويىنشا 3- بىلىكتىلىك دەڭگەيىندەگى اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشىنىڭ قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار ەڭبەك مىندەتىنىڭ № جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتتەرى داعدىلارى مەن بىلىكتەرى ءبىلىمى 1-1) رەتتەۋ بويىنشا ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت رەتتەۋ بويىنشا ەسەپتەۋلەردى ورىنداۋ ءار ءتۇرلى ۇلگىدەگى توكارلىق اۆتوماتتى جانە جارتىلاي اۆتوماتتى ستانوكتاردىڭ كينەماتيكالىق سىزباسىن جانە وڭدەۋ دالدىگىن تەكسەرۋ ەرەجەسىن; امبەباپ جانە ارنايى قۇرىلعىلاردىڭ, جاراقتاردىڭ قۇرىلىمدىق ەرەكشەلىكتەرىن; باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارىن رەتتەۋ جانە تارتىپكە كەلتىرۋ ەرەجەسىن; تەگەرشىكتەردى, ەكستسەنتريكتەر, كوشىرگىشتەر مەن جۇدىرىقشالاردى ەسەپتەۋ قاعيداسىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعا كەزىندەدارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ 1-2) سىناما دايىندامالاردى, قۇرىلعىلاردى جانە جاراقتاردى ورناتۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىنباسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت سىناما دايىندامالاردى, قۇرىلعىلاردى جانە جاراقتاردى ورناتۋ قىزمەت كورسەتىلەتىن اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردىڭ قۇرىلىسىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ قاعيداسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعالار كەزىندە دارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ 2-1) اۆتوماتتاردى رەتتەۋدى ورىنداۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت اۆتوماتتاردى رەتتەۋ قىزمەت كورسەتىلەتىن كۇردەلى توكارلىق اۆتوماتتى جانە جارتىلاي اۆتوماتتى ستانوكتاردىڭ قۇرىلىسىن جانە دالدىگىن تەكسەرۋ قاعيدالارىن ءبىلۋ, ستانوك جۇمىسىنىڭ اقاۋلارىن انىقتاۋ جانە جويۋ تاسىلدەرىن, قالىپتى جانە امبەباپ كەسكىش قۇرالدىڭ جانە اسپاپتاردىڭ قۇرىلىسىن, ستانوكتاردىڭ پاسپورتى مەن انىقتامالىقتارى بويىنشا كەسۋ رەجيمىن انىقتاۋ قاعيدالارىن; مەتالل كەسۋ تەورياسىنىڭ نەگىزدەرىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعالار كەزىندە دارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ. 2-2) سىناما بولشەكتەردى رەتتەۋدەن كەيىن وڭدەۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت سىناما بولشەكتەردى رەتتەۋدەن كەيىن وڭدەۋ امبەباپ جانە ارنايى قۇرىلعىلاردىڭ, باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارىنىڭ جۇمىس ىستەۋ ءپرينتسيپى مەن قۇرىلىسىن; تەگەرشىكتەردى, ەكستسەنتريكتەر, كوشىرگىشتەر مەن جۇدىرىقشالاردى ىرىكتەۋ قاعيدالارىن; قالىپتى جانە ارنايى كەسكىش قۇرالدىڭ گەومەترياسىن, تەرمووڭدەۋ, قايراۋ, شىڭداۋ جانە ورناتۋ ەرەجەسىن, دالدىك دەڭگەيىن; دالدىك شەگى مەن قوندىرۋ جۇيەلەرىن; بۇدىرلىق كۆاليتەتتەرى مەن پارامەترلەرىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعالار كەزىندە دارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ 3-1) دايىن سىناما بولشەكتەردى شەشىپ الۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى, ءوز ەركىمەن جوسپارلاۋدى كوزدەيتىن باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق قىزمەت دايىن سىناما بولشەكتەردى شەشىپ الۋ قىزمەت كورسەتىلەتىن توكارلىق اۆتوماتتى جانە جارتىلاي اۆتوماتتى ستانوكتاردىڭ قۇرىلىسىن, بولشەكتەردى جۇكتەۋ ەرەجەسىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ قاعيدالارىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعالار كەزىندە دارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ. 6-كەستە. سبش بويىنشا 4-بىلىكتىلىك دەڭگەيىندەگى اۆتومات جانە جارتىلاي اۆتوماتتاردى باپتاۋشىنىڭ قۇزىرەتتەرىنە قويىلاتىن تالاپتار ەڭبەك مىندەتىنىڭ № جەكە جانە كاسىبي قۇزىرەتتەرى داعدىلارى مەن بىلىكتەرى ءبىلىمى 1-3) باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن, قۇرىلعىلار مەن مەتالل كەسكىش قۇرالداردى ىرىكتەۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت قۇرىلعىلار مەن كەسكىش قۇرالداردى تاڭداۋ كوپ تارالعان قۇرىلعىلاردىڭ, كەسكىش قۇرالداردىڭ اتاۋىن, مىندەتىن, قۇرىلىسىن جانە قولدانىلۋ شارتتارىن, كەسكىش قۇرالدىڭ جۇزدەرىنىڭ مۇقالۋ بەلگىلەرىن; وڭدەلەتىن ماتەريالداردىڭ اتاۋىن, تاڭبالانۋىن جانە نەگىزگى مەحانيكالىق قاسيەتتەرىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدىگى جانە ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعا كەزىندە دارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ 3-2) باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن, دايىندالعان سىناما بولشەكتەردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جانە ولاردى تبب تاپسىرۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت دايىندالعان سىناما بولشەكتەردىڭ ساپاسىن تەكسەرۋ جانە ولاردى تبب تاپسىرۋ باقىلاۋ-ولشەۋ قۇرالدارى مەن اسپاپتارىنىڭ جۇمىس ىستەۋ قاعيداتى مەن قۇرىلىسىن, وڭدەلەتىن ماتەريالداردىڭ اتاۋى مەن تاڭبالانۋىن, دالدىك شەگى مەن قوندىرۋ جۇيەلەرىن, بۇدىرلىق كۆاليتەتتەرى مەن پارامەترلەرىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدى-گى جانە ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعا كەزىندەدارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ 3-3) باعىنىشتى قىزمەتكەرلەردىڭ مىندەتتەردى ءوز ەركىمەن بەلگىلەۋىن, نورمالاردى ۇيىمداستىرۋ جانە ىسكە اسىرۋدى باقىلاۋىن, اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋدى اياقتاۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى كوزدەيتىن, باسشىلىق ەتۋمەن نورمالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ورىنداۋشىلىق-باسقارۋشىلىق قىزمەت اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردى رەتتەۋدى اياقتاۋ اۆتوماتتار مەن جارتىلاي اۆتوماتتاردىڭ جۇمىسىنداعى اقاۋلاردى انىقتاۋ جانە جويۋ تاسىلدەرىن ءبىلۋ قاجەت. ەڭبەك قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىن, ءورت قاۋىپسىزدى-گى جانە ىشكى ءتارتىپ ەرەجەسىن ءبىلۋ, ەكولوگيالىق نورمالار مەن وندىرىستىك تازالىقتى ساقتاۋ, جۇمىس ورنىندا جانە وندىرىستىك ايماقتا سانيتارلىق-تەحنيكالىق ءىس-شارالاردى, ەڭبەك گيگيەناسىنىڭ نورمالارى مەن تالاپتارىن ساقتاۋ, جازاتايىم وقيعا كەزىندەدارىگەرگە دەيىنگى كومەك كورسەتۋ. «ماشينا جاساۋداعى مەحانيكالىق وڭدەۋ, باقىلاۋ-ولشەۋ اسپاپتارى جانە اۆتوماتيكا» كاسىبي ستاندارتىنا 1-قوسىمشا كەلىسۋ پاراعى ءۇيىمنىڭ اتاۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وسى كس _____________________________________________________ تىركەلدى. كاسىبي ستاندارتتار تىزبەسىنە _____________تىركەۋ نومىرىمەن ەنگىزىلدى. حات (حاتتاما) № ___________ كۇنى ____________________ بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2014 جىلعى 6 مامىردا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №9402 بولىپ ەنگىزىلدى.