فوتو: dalanews.kz
سۇحبات تۋرالى پىكىرلەسۋ ءۇشىن, ونى جەتە وقىپ شىعۋدى ۇسىنىپ وتىرمىز. ويتكەنى, پرەزيدەنتتىڭ ويىن, كوزقاراسىن قىسقاشا تۇردە جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنى بەلگىلى.
راسىمەن دە, مەملەكەت ەكونوميكاسىنىڭ وركەندەۋى, دامۋى, ازاماتتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارۋى, تۇرمىس ساپاسىنىڭ ارتۋى ءۇشىن ءبىز بۇكىل قوعام بولىپ بەلسەندى ارالاسۋىمىز كەرەك. تەك ۇكىمەت, پارلامەنت, جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان ەمەس, بۇعان بيزنەس, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, باسقا دا ۇيىمدار, جالپى قوعام اتسالىسۋى مىندەتتى.
جالپى پرەزيدەنت ق.ك.توقاەۆ مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋىنا اتسالىسىپ جاتقان قوعامنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە: ۇجىمنان – جەكە ادامعا دەيىن ەڭبەگىن باعالايتىنىن, اسىرەسە جاستاردىڭ بەلسەندىلىگىنە ريزاشىلىعىن بىلدىرەتىنىن ايتتى.
نەگىزى سۇحباتتا ەلىمىزدە بولىپ جاتقان بارلىق كۇردەلى جانە وتكىر ماسەلەلەر كوتەرىلدى. ولارعا پرەزيدەنت تاراپىنان بارىنشا اشىق جاۋاپ بەرىلىپ, سىرت اينالىپ كەتكەن نەمەسە بۇلتارىپ قالعان تاقىرىپ بولمادى.
بارلىق ماسەلە ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدىڭ تىنىس-تىرشىلىگىنە قاتىستى, حالىقتىڭ اراسىندا الىپ-قاشپا, تۇسىنىسپەۋشىلىك تۋدىرعان پىكىرلەرمەن قاتار, حالىقتى تولعاندىرىپ جۇرگەن ماسەلەلەرگە ناقتى جاۋاپتار الىندى. سونىمەن قاتار سوڭعى كەزدەرى ەل اۋزىندا جۇرگەن, كەيدە جاعدايدى ۋشىقتىرۋعا تىرىساتىن قاۋەسەتتەرگە دە توقتالىپ, كۇدىكتى جايتتەردى سەيىلتە ءبىلدى.
وتكەن جىلعا جانە ەلىمىزگە اسەر ەتكەن وقيعالارعا باعا بەرىپ قانا قويماي, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ كوپتەگەن اسپەكتىلەرىنە, سونىڭ ىشىندە تسيفرلاندىرۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, سىبايلاس جەمقورلىق پەن ۇيىمداسقان قىلمىسقا قارسى كۇرەس, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى كۇرەس ماسەلەلەرىنە تەرەڭ ءمان بەردى. ءتىل ساياساتى جانە جاستار, سونداي-اق قازاقستاننىڭ جاھاندىق دەرجاۆالارمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بايلانىستارى تۋرالى اشىق ايتىلدى.
سونىمەن قاتار «ادىلەتتى قازاقستان» دەگەنىمىز نە؟», «زاڭ جانە ءتارتىپ» قاعيداسى نەنى بىلدىرەدى؟» دەگەن ماڭىزدى سۇراقتارعا دا توقتالىپ ءوتتى. مەملەكەت باسشىسى بۇل ەكى ۇعىمنىڭ ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستا ەكەنىن كورسەتىپ, ناقتى كريتەريلەر بەردى. ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋدىڭ تابىسى «زاڭ مەن ءتارتىپسىز» مۇمكىن ەمەس ەكەندىگىنە نازار اۋداردى.
ەلدى جاڭعىرتۋ تاقىرىبىنا دا ءمان بەرىلدى. مەملەكەت باسشىسى ەلدى جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان رەفورمالار مەملەكەتتىك قۇرىلىستىڭ قۇرامداس بولىگى ەكەنىن جانە بۇگىندە ەل دامۋىنىڭ ۇلكەن جوسپارلارى بار ەكەنىن, ونى جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىرعانىن ناقتى اتاپ ءوتتى.
تۇتاستاي العاندا, ۇسىنىلىپ وتىرعان رەفورمالار ساياسي توقىراۋدى بولدىرماي, ەلدىڭ تۇراقتى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىن قامتاماسىز ەتەتىنى انىق.
بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەملەكەتىمىزدە بولىپ جاتقان بارلىق وقيعالار مەن فاكتىلەردەن جانە اتقارىلىپ جاتقان شارالاردان حاباردارلىعىن, حالىقپەن بىرگە ەكەنىن, بارىنە زەر سالىپ, باقىلاپ وتىراتىنىن, ەڭ باستىسى – حالىقپەن اشىق ديالوگتا ەكەنىن تاعى دا دالەلدەدى.
جالپى ءبىز قوعام, مەملەكەت, جاي سوزدەن, وسەك-اياننان, قۇر سوزدەن اۋلاق بولۋىمىز كەرەك. ءىستىڭ, تىرلىكتىڭ ادامى بولۋ ۋاقىتى كەلدى عوي دەپ ەسەپتەيمىز. مەملەكەتشىل بولۋ, پاتريوت بولۋ دەگەن ۇرانداتۋ ەمەس, ول اركىم ءوز ءىسىن ادال اتقارۋ, مەملەكەتكە, قوعامعا ادال قىزمەت ەتۋ بولىپ تابىلادى.
ادىلدىكتى, ءادىل مەملەكەت قۇرۋدى باستى ۇستانىمعا اينالدىرۋ قاجەت. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن زاڭدىلىق جۇمىس ىستەۋى ءتيىس. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت اۋەلدەن باستاپ ايتىپ كەلەدى.
قازىر دەپۋتاتتار وڭىرلەردە حالىقپەن كەزدەسۋلەر وتكىزىپ ءجۇر. كەزدەسۋلەردە پرەزيدەنتتىڭ ساياساتىن, قابىلدانىپ جاتقان زاڭداردى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. وسى كەزدەسۋلەر بارىسىندا پرەزيدەنتتىڭ «انا ءتىلى» باسىلىمىنا بەرگەن سۇحباتى دا قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر. سونىڭ ىشىندە اتقارىلىپ جاتقان ءتۇرلى جۇمىستار مەن ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋى قىزۋ تالقىدا. ودان بولەك, ەلدىڭ ساياسي جۇيەسىنىڭ وزگەرۋى تەك حالىقتىق رەفەرەندۋم ارقىلى جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىس دەگەن ءسوزى ارقىلى حالىققا بەرىلگەن تاڭداۋ ەركىندىگىن اڭعارامىز.
بۇل كەزدەسۋلەردە جەرگىلىكتى تۇرعىندار مەملەكەت باسشىسىنىڭ ساياساتىن, رەفورمالارىن, باستامالارىن قولدايتىنىن جەتكىزىپ جاتىر. اسىرەسە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردىڭ رەفورمالارىنا كوڭىلدەرى تولاتىنىن, ولاردىڭ باعىتىن دۇرىس دەپ ەسەپتەيتىندەرىن بايقاۋعا بولادى. ءوڭىردى بىلەتىن ازاماتتاردىڭ قىزمەتكە تاعايىندالۋى, مەملەكەتتىك ورگانداردى باسقارتۋعا دەيىن كوتەرىلۋى وڭ باستاما رەتىندە قابىلدانىپ جاتىر.
پرەزيدەنت ءوز سۇحباتىندا پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ اتقارىپ جاتقان جۇمىسى مەن قوسىپ جاتقان ۇلەسىن وڭ باعالايتىنىن جاسىرمادى. بۇل جالپى پارلامەنتتىڭ پرەزيدەنت جۇرگىزىپ وتىرعان رەفورمالارى مەن باستامالارىن زاڭنامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋدەگى بەرىلگەن باعاسى ەكەنى انىق.
بۇگىنگى تاڭدا پارلامەنت ءجۇرىپ جاتقان رەفورمالارعا نەگىز بولاتىن ماڭىزدى زاڭدارمەن قاتار, وزەكتى ماسەلەلەرگە ارنالعان ۇكىمەتتىك ساعاتتار, پارلامەنتتىك تىڭداۋلار, دوڭگەلەك ۇستەلدەر وتكىزىپ, دەپۋتاتتار ساۋالدارىندا وتكىر ماسەلەلەر كوتەرىلىپ جاتىر.
سوندىقتان بۇگىنگى پارلامەنت يدەيالار, وزىق ويلار, ءتۇرلى پىكىرلەر مەن كوزقاراستار تالقىلايتىن, ورتاق شەشىم قابىلدايتىن الاڭعا اينالىپ وتىر.
قورىتىندىلاي كەلە, قازاقستاننىڭ دامۋىندا ماڭىزدى قادامدار جاسالىپ, ەلدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياسي باعىتى دۇرىس جولدا ەكەنىن كورۋگە بولادى. ينفراقۇرىلىمنىڭ دامۋى مەن الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باستامالار جانە ساياسي جاڭعىرۋ حالىقتىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان.
ءالي بەكتاەۆ,
قر پارلامەنتى سەناتىنىڭ دەپۋتاتى
