سۋرەت: inbusiness.kz
پرەزيدەنت ءوز سۇحباتىندا وتكەن جىل ەلىمىز ءۇشىن اسا كۇردەلى بولسا دا, جۇيەلى ەكونوميكالىق رەفورمالار قولعا الىنعانىن, الداعى بەسجىلدىق دامۋىمىزدىڭ بەرىك نەگىزى قالانعانىن, كوپتەگەن ماڭىزدى جوبا مەن باستاما جۇزەگە اسىرىلعانىن تالداپ اتاپ ءوتتى. ەل دامۋىنداعى ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتان باستاپ, بيلىك قۇرىلىمدارىن رەفورمالاۋ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق, رۋحانيات, عىلىم-بىلىمگە قاتىستى ماسەلەلەردىڭ بارلىعى جان-جاقتى قامتىلعان.
مەملەكەت باسشىسى 2024 جىلى قازاقستان ءۇشىن وندىرىستە, اۋىل شارۋاشىلىعىندا, تاۋ-كەن, مۇناي-حيميا جانە مەتاللۋرگيا سالالارىندا اۋقىمدى جۇمىس جۇزەگە اسىرىلعانىن مازمۇندى, باي دەرەكتەرمەن دايەكتەيدى.
«قايتا وڭدەۋ سەكتورى قارقىندى دامي باستادى. ونىڭ ونەركاسىپتەگى ۇلەسى ءوندىرۋ سالاسىنىڭ دەڭگەيىنە جۋىقتادى. 27 ميلليون تونناعا جۋىق استىق جينالىپ, كەيىنگى ون جىلداعى رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزگەن ديقاندارىمىزدىڭ جەتىستىگىن ايرىقشا اتاپ وتكەن ءجون», دەي وتىرىپ, مەملەكەت باسشىسى كەلەشەكتە بۇدان دا اۋقىمدى جۇمىس بەلگىلەنگەنىن اتاپ كورسەتتى.
ەلىمىزدىڭ دامۋ كورسەتكىشتەرىن حالىق كورىپ, سەزىنىپ وتىر. مىسالى, بىلتىردان باستاپ «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باعدارلاماسى اياسىندا قارجىلاي تولەم بەرىلە باستادى. زەينەتاقى, جاردەماقى, شاكىرتاقى جانە ازاماتتىق سالا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى كوبەيدى. شەتەلدىك وننان استام بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ فيليالدارى اشىلدى. سونىڭ ءبىرى – ەكى ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ بازاسىندا اشىلعان «تاشكەنت يرريگاتسيا جانە اۋىلشارۋاشىلىعىن مەحانيكالاندىرۋ ينجەنەرلەرى ينستيتۋتى» ۇلتتىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى. وسى باستامانىڭ اياسىندا ستۋدەنتتەرىمىز ەكى ديپلومدىق ءبىلىم باعدارلاماسىمەن وقۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
ەلىمىزدە العاش رەت عىلىمدى قارجىلاندىرۋ كولەمى ارتا ءتۇستى, عىلىم سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە ەلەۋلى قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سايكەس ءبىز الەمدەگى 20 جەتەكشى اكادەميانىڭ تاجىريبەسىنە تالداۋ جۇرگىزە وتىرىپ, قازاقستان پرەزيدەنتى جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ ناقتى ينديكاتورلارى بار 10 جىلعا ارنالعان (2035 جىلعا دەيىنگى) ميسسياسىن, پايىمىن, ستراتەگيالىق دامۋ باعىتىن ايقىندادىق. ناتيجەسىندە, بۇل جاس عالىمداردىڭ كوپتەپ عىلىمعا كەلۋىنە ۇلكەن سەرپىن بەردى. اكادەميا جانىنان جاس عالىمدار كەڭەسىن قۇردىق, ونىڭ قۇرامىنا 23 جەتەكشى جاس عالىم تارتىلدى. مۇنىڭ ءبارى ەلىمىزدىڭ عىلىمي الەۋەتىن ارتتىرۋعا پايدالى ينۆەستيتسيا دەۋگە بولادى.
تۇسىنە بىلگەن ادامعا پرەزيدەنت سۇحباتىندا ۇلكەن فيلوسوفيالىق وي, تەرەڭ پاراسات-پايىم جاتىر. جاستارعا وقى, ءبىلىم ال, بىلىگىڭدى كورسەت, ءسويتىپ ادال ەڭبەگىڭمەن تۋعان ەلىڭە پايداڭدى تيگىز دەي وتىرىپ, بارلىق سالادا كرەاتيۆتى بولۋعا شاقىرادى.
پرەزيدەنت سۇحباتىندا حالىقتىڭ كەز كەلگەن مۇڭ-مۇقتاجىن, الەۋمەتتىك جاعدايىن ۇنەمى نازاردا ۇستايتىنىن ءارى سوعان وراي جەدەل, ءتيىمدى شارالار قابىلدايتىنىن تاعى دا قاداپ ايتتى. مىسالى, وتكەن جىلعى سۋ تاسقىنى كەزىندە ۇكىمەت پەن قوعام تاراپىنان گۋمانيتارلىق كومەك ۇيىمداستىرىلىپ, زارداپ شەككەندەرگە قولداۋ كورسەتىلگەنىن, تۇرعىنداردىڭ از ۋاقىتتا جاڭا باسپاناعا يە بولعانى بەلگىلى.
«بوگەتتەر مەن گيدروتەحنيكالىق قوندىرعىلار سالۋعا ونداعان جىل بويى ءجىتى كوڭىل بولىنگەندە اپاتتىڭ سالدارى سونشالىقتى اۋىر بولماس ەدى. مۇنى مويىنداۋ كەرەك. قازىر قاتەلىكتى تۇزەپ, ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋعا كىرىستىك», دەگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ءسوزىن تولىق قولدايمىن.
قازىرگى ۋاقىتتا پارلامەنتتە جاڭا سۋ كودەكسىنىڭ جوباسى قارالىپ جاتىر. سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ تۇجىرىمداماسى جانە ونىڭ كەشەندى جوسپارى بەكىتىلىپ, 2030 جىلعا دەيىن 40-تان استام سۋقويماسىن سالۋ, 37 سۋقويماسىن جوندەۋ قاراستىرىلعان. سونداي-اق جالپى ۇزىندىعى 14 مىڭ شاقىرىمنان اساتىن يرريگاتسيا كانالدارىن جاڭعىرتۋ كوزدەلگەن. سۋ ماماندارىنىڭ تاپشىلىعىن جويۋ, سۋدى باسقارۋدى زەرتتەۋ جۇمىسى قولعا الىندى. مۇنىڭ ءبارى ەل كەلەشەگىنىڭ, اسىرەسە اۋىلدىڭ دامۋىنىڭ بەرىك نەگىزى بولارىنا سەنىمدىمىز.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تىڭ باستامالارى, ساياسي-الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق رەفورمالارى ءبىر ايدىڭ نەمەسە ءبىر جىلدىڭ شارۋاسى ەمەس. بۇل – جان-جاقتى تالداۋدى, بۇكىل قوعام بولىپ قولداۋدى قاجەت ەتەتىن كۇردەلى ۇدەرىس. وسى رەفورمالارعا اركىم ءوز ىسىمەن ۇلەسىن قوسا بىلگەندە عانا وركەنيەت كوشىندەگى قازاقستاننىڭ الار ورنىن بەرىك ايقىنداي الامىز.
اقىلبەك كۇرىشباەۆ,
پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى,
قازۇازۋ باسقارما توراعاسى-رەكتور