«بيزنەستىڭ تسيفرلىق كارتاسى» جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر

وسىنداي شارالاردىڭ ءبىرى شەتەلدىك الەۋەتتى ءونىم بەرۋشىلەردىڭ تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋعا جانە كۆازيمەملەكەتتىك كومپانيالاردى ساتىپ الۋعا قاتىسۋىنا قول جەتكىزۋىن شەكتەۋ بولىپ سانالادى.

بيىل تىزبە 3 ەسەدەن استامعا – 4 536 اتاۋعا دەيىن كەڭەيتىلدى. ناتيجەسىندە, تەك 2024 جىلدىڭ 9 ايىندا مونيتورينگ سۋبەكتىلەرىنىڭ تاۋارلاردى, جۇمىستاردى جانە كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ كولەمى 21,2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى, ونىڭ ىشىندە ەلىشىلىك قۇندىلىعى  11 ترلن تەڭگەگە نەمەسە 51,8%-عا جەتتى. جىلدىڭ 11 ايىندا وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرمەن جاسالعان شارتتاردىڭ سوماسى 34,4%-عا ءوسىپ,  372,9 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. وفتەيك-كەلىسىمشارتتار بويىنشا كولەمى 14 ەسەگە, 134 ملرد تەڭگەگە دەيىن ءوستى.

قاتتى پايدالى قازبالار مەن ءوتو بويىنشا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلار اراسىندا جالپى سوماسى 111,1 ملرد تەڭگەگە 248 ۇزاق مەرزىمدى شارت جانە 27,8 ملرد تەڭگەگە 42 وفتەيك-كەلىسىمشارت جاسالدى. سالىستىرۋ ءۇشىن: 2023 جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىندە 47,5 ملرد تەڭگەگە 35 ۇزاق مەرزىمدى شارت جانە  4,8 ملرد تەڭگەگە 10 وفتەيك-كەلىسىمشارت جاسالعان بولاتىن. 2024 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قاتتى پايدالى قازبالار بويىنشا جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلاردىڭ جۇمىسى مەن قىزمەتتەرىن ساتىپ الۋداعى ەلىشىلىك قۇندىلىق ۇلەسى بويىنشا ينديكاتور 81% دەڭگەيىندە ايقىندالدى; 2025 جىلعا ارنالعان جوسپاردا ونى 82%-عا دەيىن جەتكىزۋ كوزدەلگەن.

بيىل مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدى جۇزەگە اسىرۋدىڭ جاڭا قاعيدالارى بەكىتىلدى. 2024 جىلعى 1 شىلدەدەگى «مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭعا سايكەس, قاعيدالاردا جۇمىس تاجىريبەسى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ اياسىندا ورىندالعان شارتتار بويىنشا جانە مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ اقپاراتتىق جۇيەلەرىندە مالىمەتتەرى بار باسقا دا شارتتار بويىنشا ەسەپكە الىنادى. تاپسىرىستى ورىنداۋشى قوسالقى مەردىگەرلەر اتقاراتىن جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر بويىنشا بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەستىگىن راستايتىن قۇجاتتاردى ۇسىنۋى ءتيىس. زاڭنامالىق وزگەرىستەر كونكۋرستى وتكىزۋ مەرزىمدەرى مەن وتىنىمدەردى بەرۋ راسىمدەرىن قامتيدى. ءوتىنىم بەرۋ مەرزىمى 15 جۇمىس كۇنىنەن 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتىلدى. قاعيدالار 2025 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى.

ەكونوميكاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس ۇلەسىن ارتتىرۋ

وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋدىڭ قابىلدانعان شارالارى ەكونوميكاداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسىن 1,8%-عا ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەردى جانە بۇگىندە ول 38,2%-دى قۇرايدى. وسى جىلدىڭ 1 جەلتوقسانىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 1,5%-عا ارتىپ, 2 ملن كاسىپورىننان استى. وسى سەكتوردا بارلىعى 4,2 ملن-نان استام قازاقستاندىق جۇمىسپەن قامتىلدى. بۇل رەتتە شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ ءونىم شىعارۋ كولەمى 2024 جىلدىڭ 2 توقسانىندا 19,1%-عا ۇلعايىپ, 34,2 ترلن تەڭگەنى قۇرادى.

قازاقستاندا ەكسپورتتاۋشىلاردى مەملەكەتتىك قولداۋ جاڭا دەڭگەيگە جەتتى: بيزنەسكە 6,3 ملرد تەڭگە كولەمىندە شىعىنداردى وتەۋ قامتاماسىز ەتىلدى. سالالاردىڭ ءارتاراپتاندىرىلۋىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. بۇل ەلدىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتىن كەڭەيتۋگە ىقپال ەتەدى. قابىلدانعان وتىنىمدەر سانى بويىنشا كوشباسشىلار قاتارىندا قوستاناي وبلىسى, الماتى قالاسى, الماتى جانە قاراعاندى وبلىستارى تۇر. بيىل جالپى 500-گە جۋىق كومپانيا ءتۇرلى قولداۋ شارالارىن الدى, ونىڭ ىشىندە ەكسپورتتىق اكسەلەراتسيا باعدارلاماسىنا قاتىسۋ, Alibaba.com پلاتفورماسىنا شىعۋ, كورمەلەر مەن ساۋدا-ەكونوميكالىق ميسسيالارعا قاتىسۋ, شىعىنداردى وتەۋ جانە باسقا دا شارالار بار. ولاردىڭ 90%-دان استامى ازىق-ت ۇلىك سالاسىنداعى شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى.

شوب جوبالارىن نارىقتىق جاعدايلارعا كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوشۋمەن سۋبسيديالاۋدىڭ سارالانعان ءادىسى كوزدەلگەن.  كرەديتتەر بويىنشا كەپىلدىك بەرۋ قۇرالى كەڭەيتىلدى: كەپىلدىكتەر سوماسى 3,5 ملرد تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى جانە بيزنەس سۋبەكتىلەرى ءۇشىن 1 ملرد تەڭگەدەن استام نەسيە سوماسى بويىنشا نارىقتىق شارتتاردا كەپىلدىك الۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى. بيىل بارلىعى 840,5 ملرد تەڭگە كرەديتتەردىڭ جالپى سوماسىنا 14,5  مىڭ جوبا سۋبسيديالاندى, تولەنگەن سۋبسيديالار سوماسى 226,2 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. 241,2 ملرد تەڭگەگە 7,3 مىڭ جوبا بويىنشا كەپىلدىكتەر بەرىلدى. شوب-تى قولداۋدىڭ تاعى ءبىر قۇرالى سينديكاتتالعان كرەديتتەۋ بولدى, ول ءبىر مەزگىلدە بىرنەشە بانكتەر 15 ملرد تەڭگەگە دەيىنگى ءىرى جوبالاردى قارجىلاندىرۋدى جۇزەگە اسىرادى.

كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ءۇشىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلاندىرۋ

بيزنەستىڭ مەملەكەتپەن ءوزارا ءىس-قيمىلى سالاسىنداعى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى تسيفرلاندىرۋ بولىپ سانالادى. ىڭعايلى تسيفرلىق ەكوجۇيەنى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا كاسىپكەرلەردىڭ ءبىر پورتالدا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى, قولداۋ شارالارىن جانە مەملەكەتپەن وزگە دە ءوزارا ءىس-قيمىلدى الۋى ءۇشىن «بيزنەستىڭ تسيفرلىق كارتاسى» جوباسى ازىرلەنىپ جاتىر. ازاماتتاردىڭ جەكە كابينەتى سەكىلدى بيزنەستىڭ جەكە كابينەتى ەنگىزىلەدى, بۇل اكىمشىلىك راسىمدەردى جەڭىلدەتەدى جانە پروتسەستەردىڭ اشىقتىعى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرادى. بيىل قازاقستاندا ەلەكتروندىق فورماتتا بارلىعى 99,3% مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلدى. قاعاز قۇجات اينالىمىن ودان ءارى وڭتايلاندىرۋ جۇرگىزىلۋدە.

سونداي-اق بيزنەستىڭ وپەراتسيالىق شىعىندارىن تومەندەتۋگە باعىتتالعان ەسەپ-قيساپتى اۆتوماتتاندىرۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. ماسەلەن, 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق ەسەپ-قيساپتىڭ 40%-ىن وڭتايلاندىرۋ جوسپارلانعان. شوب-تى ودان ءارى ءوسىرۋدىڭ تاعى ءبىر قۇرالى ارنايى كەلىسىم بولادى, ونىڭ شەڭبەرىندە كاسىپكەرگە سالالىق وتاندىق جانە شەتەلدىك كونسۋلتانتتاردى تارتا وتىرىپ, اتاۋلى كونسالتينگتىك كومەك كورسەتىلەدى.   

جالپى بيىل ەل ەكونوميكاسى ايتارلىقتاي تۇراقتى ءوسىم كورسەتتى. بۇل ءوسىم مۇنايدان تىس سەكتوردىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ ناتيجەسىندە جۇزەگە اسىپ, ءارتاراپتاندىرۋ ساياساتىنىڭ وڭ اسەرىن كورسەتىپ وتىر.