جىلۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ — ۋاقىت تالابى

كوممۋنالدىق قىزمەتتەردىڭ ءوسۋى ۇنەمى جۇرتشىلىقتىڭ نازارىندا بو­لادى. ول زاڭدى دا. تابان اقى, ماڭداي تەرىڭمەن تاپقان قارجىڭدى قال­­تادان سۋىرىپ بەرۋ وڭاي ەمەس. ال, تاريفتەر جىل سايىن سىناپ با­عا­نا­سىن­داي جوعارىلاپ كەلەدى. بۇل مونوپوليستەردىڭ قاناعاتسىزدىعى ما, الدە... ءبىز وسى ماسەلەگە بايلانىستى جاۋاپتى ازاماتتاردىڭ پىكىرىن تىڭ­داعان ەدىك. – سوناۋ كەڭەس وكىمەتىنەن كەلە جاتقان ەسكى تەحنولوگيالاردى جىل سايىن لەكەرلەپ, جاماپ-جاسقاپ, كوم­مۋنالدىق قىزمەتكە باعانى وسىرمەي وتىرۋعا بولار ەدى, – دەيدى شىمكەنتتەگى “ەنەرگوورتالىق-3” اق باس ديرەكتورى ر.تۋرداحۋنوۆ. – ونداي جاعدايدا ءتۇبى قايراڭعا وتىرامىز. قايىرى دا بولمايدى. شىمكەنت قالاسى بويىنشا جىلۋ جۇيەلەرى 373,01 شاقىرىم قۇ­رايدى. ۋاقىتىندا جوندەۋ كورمەسە, قىستىڭ كوزى قىراۋدا جۇرت جىلۋسىز قالاتىندىعى انىق. ءبىز 2010-2011 جىلداعى جىلۋ ماۋ­سىمى جۇمىستارىنا جابدىق­تا­رى­مىزدى جوندەۋ ءۇشىن 219162 ملن. تەڭگە جوسپارلاپ وتىرمىز. جىلۋ جۇيەلەرى مەن قازاندىقتارعا 69545 ملن. تەڭگە بولىنسە, سونىڭ 27 ملن. تەڭ­گەسى جىلۋ جۇيەلەرى تارتىلعان تۇر­بالاردى يزولياتسيالاۋعا جۇم­سالادى. زامان تالابىنان قالماي ساپالى قىزمەت كورسەتۋ ءۇشىن جابدىقتاردى مودەرنيزاتسيالاۋ قاجەت. ءبىزدىڭ مەكەمە جۇرتتىڭ قالتاسىنا ءتۇسىپ, مول اقشا تابۋدى ەمەس, سول جۇرت ساپالى قىزمەت تۇتىنۋ مۇمكىندىگىن ءبىرىنشى ورىنعا قويادى. تۇتىنۋشىلار تالابىن باستى نازاردا ۇستايتىن مەكەمە تابيعي مونوپوليالاردى رەتتەۋ اگەنتتىگى وقو بويىنشا دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى نۇرماحان جولداسوۆتىڭ دا ەلەكتر جانە جىلۋ جۇيەسى ماسە­لەلەرىنە بايلانىستى ءوز بايلامى بار. – “وڭتۇستىك جارىق ترانزيت” جشس-ءنىڭ ەسەبىندە مەكەمەنىڭ بىل­تىرعى جىلعى قارجىلىق-شارۋاشى­لىق قىزمەتىنە تالداۋ جاسالىپ, 187129 مىڭ تەڭگە كولەمىندە شىعىن الىنعانى بەلگىلى بولدى, – دەيدى ن.جولداسوۆ. مەكەمەنىڭ كىرىسى 3832995 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان, سوندا جۇمسالعانى – 4020124 مىڭ تەڭگە. جوندەۋ جۇمى­سى­نا 441749 مىڭ تەڭگە جوسپارلا­نىپ, ءىس جۇزىندەگى شىعىن 464897 مىڭ تەڭگەنى قۇراعان. شىمكەنت قالاسىنداعى كىشى ستانسالاردا قىس كەزىندە جۇكتەمە مولايعاندا سىناققا توزگەن نۇكتەلەر بولعان. كەشكى قۋات جوعارىلاعان سا­عات­تاردا ترانسفورماتورلارداعى كەر­نەۋ نومينالدى بيىكتىككە جۋىقتادى. تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى­نىڭ جاقسارۋى ەلەكتر قۋاتىن پايدا­لانۋدى تابيعي تۇردە ءوسىرىپ وتىر. سوندىقتان دا تۇتىنۋشىلاردىڭ ەلەكتر قۋاتىن ورتاشا ساعاتتىق پاي­دالانۋى جوعارىلاپ كەلەدى. وسى­لاردىڭ نەگىزىندە كىشى ستانسالارعا اجىراتىپ-قوسۋ تەتىكتەرىن, 110-35كۆ توك ترانسفورماتورىن مونتاجداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, رەلە جانە اۆتوماتتى قورعانىستارى جاڭعىرتى­لىپ, سونداي-اق ر-16000 كۆا قۋاتتى ءۇشىنشى ترانسفورماتوردى پايدالا­نۋ­عا قوسۋ ىسكە اسىرىلدى. سونىمەن شىمكەنت قالاسىنداعى كۇزگى-قىسقى جۇكتەمە كەزىندەگى تۇتىنۋشىلاردى ەلەكتر قۋاتىمەن سەنىمدى جانە ۇزدىكسىز جابدىقتاۋ ماسەلەسى شەشىلدى. بۇدان دا باسقا سارىاعاش قالاسى تۇتىنۋشىلارىنىڭ ەلەكتر قۋاتىن تۇتىنۋ كورسەتكىشىنىڭ وسۋىنە باي­لانىستى پس 35/10 كۆ سارىاعاش: 1600 كۆا قاتتى ەكى ترانسفورماتو­رىن 2500 كۆ قۋاتتى ترانسفورما­تورىنا, پس 35/10 كۆ “ۋچحوزدا” 100 كۆا قۋاتتى ترانسفورماتورىن 1600 كۆ قۋاتتى ترانسفورماتورىنا اۋىس­تىرۋعا بايلانىستى ەلەكترمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرى شەشىلدى. مەكەمە ينۆەستيتسيالىق باعدار­لامالار شاراسىن, سونىڭ ىشىندە جوندەۋ جانە قايتا جابدىقتاۋ, تاريفتىك سمەتانى شىعىنداۋ بابىن جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلاۋدا. “ز-ەنەرگوورتالىق” اق-تىڭ ەسە­بىندە بىلتىرعى جىلى ينۆەستي­تسيالىق مىندەتتەمەنىڭ 191,6 ملن. تەڭگە جانە جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ 226,4 ملن. تەڭگە سوماعا ورىندال­عانى جونىندە اقپارات ايتىلدى. جىلۋ ەنەرگەياسىن بوساتۋدان تۇسكەن كىرىس 2395,4 ملن. تەڭگەنى قۇراسا, شىعىس بولىگى 2950,1 ملن. تەڭگەنى قۇراعان. ناتيجەسىندە 554,7 ملن. تەڭگە كولەمىندە شىعىن كەلتىرىلدى. شىعىننىڭ نەگىزگى سەبەپتەرى جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ پايدالى بولىگىنىڭ تومەندەلۋى جانە نورماتيۆتەن ارتىق ناقتى شىعىننىڭ ورىن الۋى. بۇل ماسەلەگە قالانىڭ وڭتۇستىك بولىگى تۇتىنۋشىلارىنىڭ قوسىلۋى دا سەبەپ بولىپ وتىر. “ز-ەنەرگو­ور­تالىق” اق بۇگىنگى تاڭدا جىلۋ ەنەرگياسى ورتالىعىنىڭ 5 جىلعا دامۋى بويىنشا ينۆەستيتسيالىق باعدارلاماسىن ازىرلەۋدە. وندا گەنەراتورمەن بىرگە تۋربينانى ورناتۋ جانە مونتاجداۋ, جەلدەتكىش گراديرين قۇرىلىسى, زرۋ-110-دى كەڭەيتۋ جانە ورۋ-110/35/6 كۆ قۇرىلىسىن سالۋ كوزدەلگەن. كوممۋنالدىق قىزمەتكە تاريف­تەر­دىڭ وسۋىندە وسىنداي سەبەپ-سال­دارلار بار ەكەن. جىلۋ جانە ەلەكتر قۋاتىن پايدالانۋدا تۇتىنۋشىلار تاراپىنان قىرۋار قارىزدىڭ بار­لىعى وسى جۇمىستاردى ۋاقىتىندا اتقارۋعا تەجەۋ بولىپ كەلەدى. باقتيار تايجان, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى.