ۇرپاق بەرەر ەسىمىڭىز – اتاقازاق

قوس پالاتالى پارلامەنتىمىزدىڭ ەلباسى بيىك اتاعىن زاڭداستىرۋعا قۇلشىنىسىن قۋانا قۇپتاعاندار­دىڭ ءبىرى ەدىم. دەمەك, بۇل اتاۋ حالقىمىزدىڭ ەرتەدەن كوكەيىندە جۇرگەندىگىنىڭ ايعاعى ەدى. ال وسى حالقىڭىزدىڭ شىن كوڭىلىنەن شىققان ىقىلاسى مەن قۇرمەتىن قابىلداۋدان باس تارتقانىڭىز, قۇر­مەتتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى, ءسىزدىڭ قاراپايىمدىلىعىڭىزدىڭ جارقىن كورىنىسى بولسا كەرەك. اۋىل قازاعىنىڭ وتباسىندا تاربيەلەنىپ, سالت-ءداستۇردى بەرىك ۇستاپ وسكەن ۇل عانا وسىلاي ىستەي الادى. بىراق ءبىزدىڭ ۇعىمىمىزدا ءسىز ءبارىبىر ۇلت كوشباسشىسى بولىپ قالىپتاسىپ ۇلگەرگەن بولاتىنسىز. ەندى حالقى­مىزدىڭ ىستىق ىقىلاسىنا ساي, كونستيتۋتسيالىق زاڭدى گازەتتەردەن كورىپ, قۋانا قۇپتاپ وتىرمىن. قازاق ەلىنىڭ قازىرگى باستان كە­شىپ جاتقان ءومىرى اسا كۇردەلى وقي­عا­لارعا تولى. تاۋەلسىزدىككە يە بول­عان كەزدىڭ العاشقى جىلدارىنىڭ ىشىندە-اق تاڭقالارلىق تابىستارعا قول جەتكىزىپ, الەمدەگى ەڭ جوعارى دامىعان وركەنيەتتى ەلدەردىڭ نازا­رىن وزىنە اۋدارا بىلسە, بۇل, ارينە, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى ءسىزدىڭ كورەگەن ساياساتىڭىزدىڭ جەمىسى. قازاق­ستان­نىڭ كوپەتنوستى حالقىنىڭ زور سە­نىمىنە يە بولىپ, دايەكتى رەفورما­تور, بولاشاقتى بولجاعىش بيىك بە­دەلدى ساياساتكەر ەكەنىڭىزدى كورسەتە ءبىلدىڭىز. مەن سوناۋ 1991 جىلعى پرە­زي­دەنت سايلاۋىنان كەيىن, قۇرمەتتى نۇر-اعا, ءسىز انت قابىلداعان جوعار­عى كەڭەستىڭ سالتاناتتى سەسسياسىنا ماڭعىستاۋ حالقىنىڭ وكىلىنىڭ ءبىرى رەتىندە قاتىسقانىمدى ماقتان ەتەمىن. ول مەنىڭ ومىرىمدەگى ەڭ ۇمىتىلمايتىن تاريحي ساتتەردىڭ بىرەگەيى بولىپ ەسەپتەلەدى. تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتىن تاققا وتىرعىزۋ ءراسىمى ماعان سار­قىل­مايتىن شابىت بەردى. ەلدى نى­عايتۋعا قارلىعاشتىڭ قاناتىمەن سۋ سەپكەنىندەي بولسا دا جىرىممەن ءوز ۇلەسىمدى قوسۋىم كەرەك دەپ ءتۇسىندىم. سوندىقتان دا “قازاقستان-2030” ستراتەگيالىق باعدارلاماسىن حا­لىق­قا كەڭىنەن تۇسىندىرەتىن جالىن­دى پۋبليتسيستيكالار مەن كوركەم­دىگى جوعارى “بارىس مىنەز حالىق­پىز”, كاسپي قايراڭىن يگەرۋ ينۆەستيتسياسى تۋرالى “كاسپيدىڭ ءتۇبى – التىن ءتۇپ” توپتاما ولەڭدە­رىن جانە بىرنەشە ناسيحاتتىق ماقالالار جازدىم. “قاراشۇڭگىل – قاراكوزىم تۇڭعيىق” اتتى قازاقستان مۇنايىنىڭ 100 جىلدىعىنا ارنال­عان كىتابىما “اتاقازاق” اتتى ءبولىم ەنگىزدىم. ءوزىڭىز قايتا قۇرعان ماڭعىستاۋ وبلىسىنا تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭ­عىش پرەزيدەنتى رەتىندە 1994 جىل­دىڭ جازىندا كەلگەنىڭىزدە قۋانىش­تا شەك جوق بولاتىن. سول كەزدەگى قۇشاق جايىپ قارسى العان ماڭ­عىس­تاۋلىقتار ىقىلاسىن اينا-قاتەسىز بەرۋگە ۇمتىلعان ەكى ولەڭىمنىڭ ءبىرىن – “اتاقازاق”, ەكىنشىسىن “اقبوز ات مىنگەن ەلباسى” دەپ اتاعان ەدىم. تام­شالى اتتى ماڭعىستاۋ تابي­عاتى­نىڭ كورىكتى جەرىندە اقبوز اتقا مىنگەن بويدا دارحان دالا توسىندە قۇيعىتىپ شابا جونەلگەنىڭىز ءالى كوز الدىمىزدا. ال سول تاۋەلسىز­دى­گى­مىزدىڭ العاشقى جىلدارىندا جا­زىلعان “اتاقازاق” ولەڭىندەگى وي-تۇ­جىرىمدارىمنىڭ قازىر ءدال كەل­گەنىنە ءارى تاڭدانامىن, ءارى قۋا­نامىن. ايتۋار وتەگەنوۆ,  اقىن, ەڭبەك ارداگەرى. اقتاۋ. اتاقازاق ءبىر شىڭىراۋ جانە وندا جالعىز قاۋعا. قۇتىم بولعان تۇسسە دە سانسىز داۋعا. ارقاشاندا قامقور بوپ قول سوزاسىز, 360 اۋليەلى ماڭعىستاۋعا... الەمدى كوسەمدىكپەن ۇيىتتىڭىز, قايدا دا قوشەمەت مول سۇيىكتى ۇلعا, تانىتتىڭىز قازاق دەگەن حالىق بارىن, عاسىردا دارا تۋعان بيىك تۇلعا. قوعامداعى تالدايسىز ءار ءىزدى ءسىز, ەل الدىندا ۇعىنىپ پارىزدى ءسىز. قازاق ۇلتىن توپاننان ساقتاپ قالۋ, جولىن بىلەر نۇح پايعامبار ءتارىزدىسىز... از كورگەن جوق ومىردەن اتام ازاپ, باستالادى ەندى ءومىر وتە عاجاپ. جاساي بەرسىن نۇرسۇلتان نازارباەۆ, ۇرپاق بەرەر ەسىمى – اتاقازاق!!! ەل مۇددەسى بارىنەن بيىك مەن جەرگىلىكتى تەلەۆيزيادا جۇمىس ىستەپ جۇرگەندە تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرنەشە رەت كەزدەسىپ, سۇحبات العان ەدىم. سول 90-شى جىلداردىڭ كۇرمەۋى قيىن كەزەڭىندە-اق مەملەكەت باسشىسى سارابدال ساياساتكەر ەكەنىن ءدۇيىم ەلگە قاپىسىز تانىتا ءبىلدى. قازاقستاندى كەمەل دامۋ جولىنا باستاپ, تىعىرىقتان الىپ شىعاتىنىنا بەرىك سەنگەن جانداردىڭ ءبىرى مەن ەدىم. بۇگىن اقساقال جاسىنا جەتىپ وتىرسام دا, ەلباسىنىڭ ءاربىر ارەكەتى, ءىس-قيمىلى كوز الدىمدا. شۇكىرشىلىك دەيىك, الەمدىك ارەناداعى ساياسي كەمەل كوشباسشى ەكەنىنە ءبارىمىزدىڭ كوزىمىز جەتتى. تورتكۇل دۇنيەگە تانىلماق تۇگىلى دۇرىس ەل باسقارا الماي وتىرعان تالاي باسشىنى كورىپ ءجۇر­گەن جوقپىز با؟ بۇگىندە قازاق ەلىن الەم تانيدى, سانا­سادى, قۇرمەت تۇتادى. مۇنىڭ ءوزى ءاربىر قازاقستاندىق ءۇشىن زور مارتەبە, ۇلكەن ماقتانىش بولسا كەرەك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ەلباسىنىڭ اتاق-ابىرويى مەن زور بەدەلىن ءبارىمىز ارقا تۇتامىز. وسىندايدا باسشى قالاي بولسا, قوسشى سولاي” دەگەن اتالى ءسوز ويعا ورالادى. تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم قىسقا عانا ۋاقىتتا قازاقستان ۇلكەن دامۋ جولىنان ءوتىپ, ەكونوميكالىق تابىستارعا جەتتى. قاي سالانى الساق تا, ىلگەرىلەۋ بار. الەمدىك قارجى داعدارىسىنا دا مويىماي قيىن كەزەڭنەن امان-ساۋ وتە بىلدىك. حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى ارتىپ, تۇرمىسى جاقسارا ءتۇستى. ەلىمىز دۇنيەجۇزىلىك كارتادان ءوز ورنىن تاۋىپ, باسەكەگە قابىلەتتى ەلۋ ەلدىڭ قاتارىنان ورىن الۋعا بەت تۇزەدى. ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋ مارتەبەمىزدى ودان سايىن اسقاقتاتا ءتۇستى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, از عانا جىلدار ىشىندە حالىقارالىق دەڭگەيدە مويىندالىپ, ىرگەلى ەلدەردىڭ ءوزى ساناساتىن دارەجەگە جەتۋىمىزدىڭ سىرى كەمەل تۇلعا, سۇڭعىلا ساياساتكەر ن.نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن تىعىز بايلانىستى. “قاراشا قالاسا, حان تۇيەسىن سويادى” دەمەكشى, ءۇش جوعارى لاۋازىم يەلەرىنىڭ قول قويۋلارىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتىنىڭ – ەلباسىنىڭ وكى­لەتتىگىن كەڭەيتۋگە قاتىستى زاڭنامالىق اكتىلەردىڭ قولدانىسقا ەنۋىن بىردەن-ءبىر دۇرىس شەشىم دەپ ساناي­مىن. ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىن ويلاساق, وركەنيەتتى مەملەكەت قۇرامىز دەسەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ مارتەبەسى مەن وكىلەتتىگىن ارتتىرۋدان ۇتارىمىز كوپ. ويتكەنى, ءبارىمىز قازاقستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ باستاۋىندا تۇرعان جانە دەموكراتيالىق, قۇقىقتىق مەملەكەت رەتىندە ەلىمىزدى دامىتۋعا وراسان ۇلەس قوسقان نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تۋرا جولدان اداستىرمايتىنىنا ءشۇباسىز سەنەمىز. ءمۇتالاپ قانعوجين, اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى.