وڭىردە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ جالعاسىپ جاتىر. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2025» باعدارلاماسى اياسىندا 10 ايدا 12,3 ملرد تەڭگە ءبولىنىپ, 1000-عا جۋىق شوب سۋبەكتىسى قولداۋ تاۋىپ, 529 جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ونىڭ قاتارىندا, نەسيە سوماسى 31,4 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 634 كاسىپكەردىڭ پايىزدىق مولشەرلەمەسى سۋبسيديالانىپ, 318 كاسىپكەردىڭ جوباسى 10,2 ملرد تەڭگەگە كەپىلدەندىرىلدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باتىستا مۇناي-گاز-حيميا ونەركاسىبى كلاستەرىن دامىتۋ جونىندەگى تاپسىرماسى اياسىندا جىلىنا 1,25 ملن توننا پوليەتيلەن وندىرەتىن «سيلللەنو» زاۋىتى مەن جىلىنا 1 ملرد تەكشە مەتر گاز وندىرەتىن ەسكەنەدەگى زاۋىتتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا بۋتاديەن, سينتەتيكالىق كاۋچۋك شىعاراتىن «بۋتاديەن» زاۋىتى گاز ءبولۋ كەشەنىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى.
وبلىستا اگروونەركاسىپ كەشەنى سالاسىندا دا وڭ ديناميكا بايقالادى. بيىل ءىرى قارا مال باسى كوبەيىپ, سانى 223,8 مىڭنان استى. ءۇي قۇستارىنىڭ سانى دا 2 ەسە ءوستى. وسى جىلى اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋ باعىتىندا 3 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە قوسىلىپ, 90 جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ال كەلەر جىلى قۇنى 26,2 ملرد تەڭگە بولاتىن 4 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ, 187 جۇمىس ورنى پايدا بولادى دەگەن ءۇمىت بار.
مەملەكەت باسشىسى تاپسىرماسىمەن باستاۋ العان «اۋىل اماناتى» جوباسى دا وڭىردە جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل ءۇشىن بيۋدجەتتەن 761 ملن تەڭگە قارالىپ, 83 جوبا قولداۋ تاپتى. سونداي-اق, وڭىردە 49 مىڭنان اسا ازامات جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا تارتىلدى. ون ايدا 31 374 جۇمىس ورنى اشىلسا, ونىڭ 21 مىڭنان استامى – تۇراقتى.
وبلىستىڭ اعىمداعى جىلدىڭ 10 ايىنداعى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىسىنا بايلانىستى ءباسپاسوز بريفينگىندە سەرىك شاپكەنوۆ الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋعا قاتىستى اتقارىلعان جۇمىسقا كەڭىنەن توقتالدى. «بيىل اتىراۋدا 7 جايلى مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. كەلەر جىلى 6, ارعى جىلى 3 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلەدى. بيىل 4200 ورىندىق 3 مەكتەپ اشىلدى. الداعى ەكى جىلدا 27 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. ناتيجەسىندە, وڭىردەگى 9 ءۇش اۋىسىمدىق 4 اپاتتى مەكتەپتىڭ ماسەلەسى تۇبەگەيلى شەشىلەدى», دەدى ءوڭىر باسشىسى.
بيىل «اۋىلدا دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 4 مەديتسينالىق عيمارات پايدالانۋعا بەرىلدى. جىل اياعىنا دەيىن 12, كەلەر جىلى 2-ەۋىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى. بۇدان بولەك, بيىل جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 7 نىسان تۇرعىزىلدى.
وڭىردە ءجيى تالقىعا تۇسەتىن تاقىرىپتىڭ ءبىرى – دارىگەر تاپشىلىعى. ايماققا وزگە وڭىردەن بىلىكتى جانە وقۋىن ەندى اياقتاعان جاس مامانداردى تارتۋعا ءبىر رەتتىك ۇستەماقى تاعايىندالدى. ونىڭ كولەمى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسەگە كوتەرىلگەن.
سونىمەن, اۋىلدىق جەرگە بارىپ جۇمىس ىستەۋگە كەلىسكەن دارىگەرگە 10 ملن, اۋدان ورتالىعىندا قىزمەت ەتەمىن دەگەندەرگە 8,5 ملن تەڭگە, ال وبلىس ورتالىعىندا ەڭبەك ەتكىسى كەلگەندەرگە 5 ملن تەڭگە كومەك كورسەتىلدى. ناتيجەسىندە, وسى جىلى 140 دارىگەر جۇمىسقا قابىلداندى.
وڭىردە سپورتپەن شۇعىلداناتىن بالالار سانى ارتىپ كەلەدى. ايماقتا بالالاردى سپورتقا باۋلۋ جۇمىستارى قارقىندى جۇرگىزىلۋدە. قازىر وڭىردە سپورتتىق 17 سەكتسياعا 22 مىڭنان اسا بالا قاتىسادى. بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 75,7%-عا ءوستى. كەلەر جىلدان باستاپ سالانى تسيفرلاندىرۋ جوسپارلاندى.
جالپى, اتىراۋ وبلىسىندا تاس جولدىڭ ۇزىندىعى 1927 شاقىرىمدى قۇرايدى. بىلتىر وڭىردەگى جولدىڭ قاناعاتتانارلىق دەڭگەيى 76 پايىزدى قۇراسا, بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 78%-عا جەتتى. بيىل 312,8 شاقىرىمعا جول توسەلدى.
كوكتەمدەگى سۋ تاسقىنىنا قاراماستان, حالىقتى ساپالى اۋىزسۋمەن قامتۋ باعىتىندا باستالعان جۇمىس جۇيەلى جۇرگىزىلدى. وبلىستا اۋىزسۋمەن قامتۋ جانە سۋ بۇرۋ جۇيەسىن جاقسارتۋ باعىتىندا اۋقىمدى ىستەر قولعا الىندى. جالپى, ءوڭىر حالقىنىڭ 99,8%-ى تازا اۋىزسۋمەن قامتىلعان. بيىل قىزىلقوعا اۋدانىنىڭ قوڭىراۋلى, اققورا اۋىلدارى مەن ماحامبەت اۋدانىنىڭ بالا وراز ەلدى مەكەنىنە 18,9 شاقىرىم سۋ قۇبىرى جۇرگىزىلىپ, 600 تۇرعىنعا تازا اۋىزسۋ جەتكىزىلدى. بۇدان بولەك, ماحامبەت, يساتاي, قۇرمانعازى اۋدانىندا 16 سۋ تازارتۋ ستانساسى قايتا جاڭعىرتىلىپ جاتىر.
سونىمەن قاتار اتىراۋ قالاسىندا تاۋلىگىنە 50 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تازالايتىن №5 سۇزگى ستانساسىن جاڭعىرتۋ اياقتالىپ كەلەدى. كەلەر جىلى تاۋلىگىنە 60 مىڭ تەكشە مەتر سۋ تازالايتىن №6 سۇزگى ستانساسىنىڭ قۇرىلىسى باستالادى. بۇل ستراتەگيالىق ماڭىزدى نىساندار ارقىلى الداعى بەس جىلدا سۋ تاپشىلىعى ماسەلەسى تولىق شەشىلەدى.
يساتاي اۋدانى اققىستاۋ اۋىلىندا كارىزدىك تازارتۋ عيماراتىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ جاتىر. ال قۇلسارى قالاسىندا 13 كارىز سورعى ستانساسى كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتتى. ودان بولەك, 1950 جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەگەن 40 شاقىرىم كارىز جەلىسى جاڭعىرتىلۋدا, ونىڭ 17 شاقىرىمىندا جۇمىس اياقتالدى.
ال اتىراۋ قالاسىندا 1945 جىلدان بەرى جوندەلمەگەن كارىز ستانسالارىن جاڭعىرتۋ مەن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىسى باستالدى. 9 كارىز سورعى ستانساسى جاڭارتىلىپ, جىل سوڭىنا دەيىن 5-ەۋىندەگى جۇمىس مارەسىنە جەتەدى. وعان قوسا 36 ستانسانى رەكونسترۋكتسيالاۋ ءۇشىن جوبالىق سمەتالىق قۇجات دايىندالىپ جاتىر.
جىل باسىنان بەرى وڭىردە ەچ-4 مەكەمەسىنە قاراستى 160,9 شاقىرىم ەلەكتر جەلىسى اۋىستىرىلىپ, 54 000 تۇتىنۋشىعا جارىق تۇراقتى تۇردە بەرىلە باستادى. وعان قوسا, «اتىراۋ جارىق» اق ينۆەستيتسيالىق جوباسى اياسىندا 742 شاقىرىم ەلەكتر جەلىسى جوندەلدى.
ايماق تۇرعىندارىنىڭ گازبەن قامتۋ كورسەتكىشى – 99,8 پايىز. ۇزىندىعى 122 شاقىرىمدى قۇرايتىن گاز جەلىسى جۇرگىزىلىپ, 6 ەلدى مەكەننىڭ حالقى كوگىلدىر وتىنمەن قامتىلدى. وڭىردە ۇزىندىعى 46,8 شاقىرىم ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىنىڭ 21 شاقىرىمى تارتىلدى. جۇمىس كەلەر جىلى اياقتالادى. ناتيجەسىندە, 160 مىڭنان استام ادامدى قۇرايتىن قالا مەن قالا ماڭىنداعى ەلدى مەكەندەر, كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەر تۇراقتى گاز جىلۋىن پايدالاناتىن بولادى.
بيىل وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتى وڭىردەگى ەكولوگيالىق زاڭنامانىڭ ساقتالۋىن باقىلاۋ ءۇشىن 27 تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, 149 اكىمشىلىك ءىس قوزعادى. ەكولوگيالىق تالاپتاردى بۇزعان مەكەمەلەرگە بارلىعى 32 ملرد تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل سالىندى. اتموسفەرالىق اۋاعا تارايتىن گازدىڭ, باسقا دا زياندى مولشەرىن ازايتۋ ماقساتىندا بيىل 419,5 گا ورمان القابىنا 965,7 مىڭ دانا جاس كوشەت ەگىلدى. سونداي-اق قالا مەن ەلدى مەكەندەر ىشىندەگى 52,3 گا جەرگە 78,9 مىڭ تال ەگىلدى. وسىنداي يگى شارالاردىڭ ارقاسىندا, ايماقتا اۋاعا شىعارىلاتىن ەميسسيا كولەمى دە ازايىپ كەلەدى.
ايماق باسشىسى سەرىك شاپكەنوۆ كوكتەمدەگى سۋ تاسقىنى كەزىندە اتقارىلعان جۇمىستارعا ارنايى توقتالدى. بۇل رەتتە جايىق جاعالاۋىنا 590 شاقىرىم بوگەت سالىنىپتى. 30 شاقىرىم كانال تازارتىلىپ, قاجەت جەرى ءتيىستى دەڭگەيدە قايتا قازىلعان.
جايىقتىڭ كاسپيگە قۇيار ساعاسىندا سۋدىڭ ءوتۋىن جاقسارتۋ ءۇشىن 10 شاقىرىم وزەن تابانى تەرەڭدەتىلدى. وعان 4 مىڭعا جۋىق تەحنيكا جۇمىلدىرىلىپ, 25 مىڭنان اسا ازامات وسى ەلدىك ىستە ەڭبەك ەتتى. ونىڭ 1 مىڭنان استامى – اسكەر ساپىنداعى جاۋىنگەرلەر.
وبلىستا تۇرعىزىلعان بوگەتتەر مەن گيدروقۇرىلىستاردى كۇتىپ ۇستاۋعا «تابيعات» مەكەمەسى قۇرىلدى. تاسقىننىڭ الدىن الۋ باعىتىندا جىلىوي اۋدانىندا دا بىرقاتار جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. ناقتىراق ايتقاندا, قۇرساي وزەگى مەن جەم وزەنىنىڭ 95 شاقىرىمىندا سۋ تابانىن تەرەڭدەتۋ جۇمىسى جۇرگىزىلدى. بۇگىنگە دەيىن 43 شاقىرىمى تازالانىپ, تەرەڭدەتىلىپ بولعان.
جىلىوي اۋدانىندا قۇلسارى قالاسىن, شاقپارتوعاي, تۇرعىزبا جانە اقكيىزتوعاي اۋىلدارىن قورعايتىن بوگەتتەر سالىنادى. ۇزىندىعى 6,6 شاقىرىم بولاتىن كۇرجەم ارناسىن, قامىسكول مەن باسقا كولدەردى تازالاۋ ءىسى جوسپارلانىپ وتىر. ارنالارداعى سۋ وتكىزەتىن قۇرىلعىلار تولىق دەرلىك رەكونسترۋكتسيالانادى.
قاڭتاردان باستاپ اتىراۋ وبلىسىنىڭ جەدەل شتابى ءوز جۇمىسىن قايتا باستايدى, ول سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا بارلىق شارالاردى ۇيلەستىرۋمەن اينالىسادى.
