كوزى ادەتتەگىدەي انادايدان اۋىل ورتاسىندا تومپيعان جاس قابىرگە ءتۇستى. توپىراعى قوبارسىپ كۇرەڭىتە كورىنەدى. مال اياعى تيمەسىن دەپ ارماتۋرا شىبىقتارىمەن قورشاي سالىنعان ەدى. كۇندە كوزىن تۇرتكىلەيدى. «وبال بولدى-اۋ, وبال بولدى!», دەپ باتىربەك ىشتەي نامىسىنا بۋىلىپ, جىپسىگەن ماڭدايىن الاقانىمەن سورعىشتادى. گۇلنار اپاسىنا بەرگەن ۋادەسىنە دە مىنە, ەكىنشى جىل اۋىپ بارادى. وزگەرگەن دانەڭە جوق...
ءوزىنىڭ وسى «بيدايىق» كەڭشارىنا ديرەكتور بولعانىنا دا وسىنشا مەرزىم ءوتىپتى. وتىز سەگىز جاسىندا تىزگىنىن ۇستاعان. بۇعان دەيىن اۋداندىق, وبلىستىق ءورت سالاسىندا ينسپەكتورلىقتان باستاپ, جوعارىلاي تۇسكەن البىرت جاستىڭ تاجىريبەلىك الاڭىنا اينالعانداي بولعان وسى كەڭشاردىڭ ماشينا-تراكتور شەبەرحاناسىن باسقاردى, باس ينجەنەرلىك تاۋقىمەتىن كوتەرىپ, تولىسىپ ءپىستى, شىڭدالدى. ەندى مىنە, تۇتاستاي ءبىر اۋىلدىڭ تاعدىرى وزىنە جۇكتەلىپتى. جانە دە قانداي كەزەڭدە دەيسىز عوي. ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىنداعى الاساپىران شاقتىڭ, توقسانىنشى جىلدار دۇربەلىڭىنىڭ ىستىق-سۋىعىنان, توتەننەن ۇسىنىلعان جەكەشەلەندىرۋدىڭ جان جابىرقاتار جىقپىلدارىنان حالقىن جاسىتپاي جىگەرلەندىرە ءبىلۋ, ۇنجىرعاسى تۇسكەن جۇرتتىڭ سەنىمىنەن شىعۋ وڭاي بولىپ پا؟ مۇنداي ءوت قاعار وتكەلەكتەن ەل بولمىسىن تۇقىرتپاي ايالاۋ جاس باسشىنىڭ ىسكەرلىگىنە, رۋحاني ورشىلدىگىنە, ۇيىمداستىرعىش ۇشقىرلىعىنا, ءتىپتى ءتۇيىپ ايتساق, جان-دۇنيەسىنىڭ جومارتتىعى مەن مەيىرىمدىلىگىنە ءھام ساپالاسا قابىسىپ جاتاتىن.
كەڭسەگە كىرە بەرىپ الاڭقايداعى جاس تومپەشىككە تاعى ءبىر نازار سالعان باتىربەكتىڭ ەسىنە كارەليادان جەتكىزىلگەن اكەسى مىرجاقىپتىڭ مۇردەسىن جەر قويناۋىنا تابىستاعان قارالى ساتتەن سوڭ, قۇرعاپ ۇلگەرمەگەن كوزىنىڭ جاسىن پارلاتىپ تۇرعان گۇلنار اپاسىنىڭ: «باتىربەك, قالقام-اۋ, كەڭشاردىڭ باس ينجەنەرى رەتىندە ءبىراز ىسكە قۇمبىلسىڭ عوي, الاش ارىسىنىڭ باسىن كەشىكتىرمەي كوتەرۋگە دە سايلانىپ جۇرەرسىڭ», – دەگەن اماناتتان بەتەر قايراۋلى ءسوزى قايىرا ءتۇسىپ, ۇياتتان بەتىن باسقانداي بولىپ ءجۇزىن بۇرىپ جىبەرگەن. ءيا, ءيا, باستاپقى كەسىلگەن اتۋ جازاسى جۇمسارتىلىپ, سوسنوۆەتس لاگەرىندە ون جىلدىق مەرزىمىن وتەپ جۇرگەن مىرجاقىپتىڭ تۋعان جەرىن ساعىنىپ تورىققاندا «جازا كور توپىراقتى ەلدەن, اللا!» دەپ ءتاۋ ەتكەندەگى ءۇمىتى سىرتتا جەرلەنگەن 57 جىلدان سوڭ اقتالعانداي ەدى. بۇل قارالى جەرلەۋدىڭ باسى-قاسىندا بولىپ, ۇيىمداستىرۋ ءىس-شارالارىن قاپىسىز اتقارىسقان باتىربەك اراعا ون كۇن تۇسكەندە, ديرەكتورلىق ورىنتاعىنا جايعاسقان-تىن. مۇندا قانداي بەيمالىم سىر بار ەدى, ءباتىر-اۋ!..
كابينەتىنە كىرگەسىن ادەتتەگىدەي باس ماماندار جينالا قالعانداعى العاشقى ءسوزى:
– سىزدەردىڭ شىمبايلارىڭىزعا باتپاي ما؟ – دەگەن جالعىز سۇراققا تىرەلدى.
ءبارى اڭ-تاڭ. بىلايشا وندىرىستىك ماسەلەلەردى دەرەۋ شەشۋدىڭ ورەن جۇيرىگى قىزىل ءسوزدى مالتاشا ەزىپ وتىرماي, ناق پا ناق تالاپ ەتەتىن, مامانداردىڭ مۇدىرگەن تۇستارى بولسا, ءجون-جوباسىن ءوزى دىتتەپ بەرەتىن. «مىنا جۇمباعى نە؟» – دەسىپ, ابدىراپ قالسىن ءبارى.
– سىزدەردىڭ شىمبايلارىڭا باتپاي ما؟ – دەدى تاعى ديرەكتور, ولاردى وراسان ءبىر ىسكە جۇمىلدىرعالى تۇرعانداي بەكەمدىككە شاقىرىپ. – بايقايمىن, وسى ماسەلەگە قاتىستى بىرەۋىڭىز جاناشىرلىق بىردەڭە ايتتىڭىزدار ما؟ جوق! سوندا نە بولعانىمىز؟ تاماق اسىرارلىق شارۋانى عانا كۇيتتەپ, رۋحاني مۇقتاجىمىزدى مۇلدە ەستەن شىعارعانىمىز با, تۇگە؟ ۇلتتىق مۇددە ويسىراسا, بولاشاعىمىز نە بولماق؟ كەشەگى الاشتىقتاردىڭ ارمانداعان بۇگىنگى تاۋەلسىزدىگىنەن نە بەرەكە-قايىر دەسەيشى! – باتىربەك ادەيى ءسوزىن سوزباقتاپ, وتىرعانداردى ىشتەي شيرىقتىرىپ, رۋحاني اۋسەلەلەرىن ءبىر بايقايىن دەگەندەي, اراكىدىك توسىلىپ, ارقايسىسىنا بارلاي قاراپ, ءسوزىن بىلايشا تەجەدى. – نە ىستەۋىمىز كەرەك ەندى؟ ايتىڭىزدارشى؟
وسى ەكىۇداي مەزەتتە قۇرىلىس پرورابى قولىن كوتەرىپ:
– راس, شىمبايىمىزعا باتىپ ءجۇر! ورىندى ەسكەرتۋ ايتتىڭىز. مىرجاقىپتىڭ باسىن سوزباقتاماي جەدەل كوتەرسەك, ابىروي بولار ەدى, 110 جىلدىعى دا قىر استىندا تۇر, – دەدى بارشاسىنىڭ كوڭىل كوزىن ءتۇرتىپ وياتقانداي بولىپ.
باسقالار دا ديرەكتوردىڭ مانادان بەرگى كەڭ تولعاپ وي سالعان اڭگىمەسىنىڭ اۋجايىن ەندى تۇسىنگەندەي باستارىن شۇلعىپ, قۋاتتايتىندارىن سەزدىرىپ جاتىر. بىراق باتىربەكتىڭ ءدال وسى تۇستا ءۇنسىز قالعانى ولاردى تاعى ءبىر سىناققا سالعانداي بولدى. «نەگە ءويتتى ەكەن؟» دەپ, ەلەڭدەسە قالىپتى. ءبىر-بىرىنە قاراسىپ, الدەنە سىر ىزدەيتىندەي. وسىنداي ويلار شارپىسقان كىدىرىستى پايدالانىپ باتىربەك گۇلنار اپاسىنىڭ ءبىر ءوتىنىشىن ىشتەي پىسىقتاپ سارالاپ, كەلەسى كەڭەستىڭ جەلىسىنە ىڭعايلاي باستاپ ەدى. سول جولى اپاسى مۇنىڭ كەۋدەسىنە جەتەر-جەتپەس توبەسىندەگى تاقياسىن تۇزەپ قويىپ: «باتىربەك قالقام-اۋ, اكەمنىڭ كەسەنەسىنىڭ ماڭىنا شاعىن مۇراجايىن دا ويلاستىرىپ قويساڭ ءجون بولار ەدى, الىس-جاقىننان كەلىمدى-كەتىمدى كىسىلەر سوعىپ, رۋحاني ءلاززاتتانار ەدى», دەگەن ءوتىنىشىن دە قىستىرىپ جىبەرگەن. الداعىنى الىستان ويلايتىن اينالايىن اپاسىنىڭ وسى ءسوزى ەسىنەن ءبىر شىققان ەمەس. قازىر دە سوعان ورايعى وي سارابىن ەكشەپ, سونى جۇزەگە اسىراتىن جولدارىن ەكشەگەن جايى بار. سونداي سەرگەكتىكپەن ول ماڭايىنا كەلەسى ءبىر ساۋالدىڭ سىڭايىن اڭعارتتى:
– دۇرىس ەكەن, تاعى نەندەي ۇسىنىستارىڭىز بار؟
– كۇمبەزدى كەسەنەنىڭ الدىنان قاقپاسىنا دەيىن تاس تابان جۇرگىنشى جولىن تارتىپ قويساق!
– كەڭ قورشاپ, جاسىل جەلەككە بولەنەتىن اللەيا جاساساق ارتىق ەتپەيدى!
– ە, ورىندى, سول جول قاپتالىنا الاش ارىستارىنىڭ پورترەتتەرىن جايعاستىرساق, قاتىپ كەتەر ەدى! – دەسكەن باس ماماندار بولار ءىستىڭ قىزۋىن سەزىنگەندەي قوزعالاقتاپ, سەرپىلىسىپ قالدى.
بۇلاردىڭ وسىنداي ساپىرىلىسقان وي ۇشقىندارىنان كەنەت وقىس يدەيالار تۋىنداتىپ الىپ, دەگەنىنە يكەمدەي شەشىم جاساۋعا ادەتتەنگەن باتىربەك ارقايسىسىنا قاباعىن كەرگىلەي قارادى دا ەندى سوزباقتاۋدىڭ قاجەتسىزدىگىن اڭعارىپ, نۇكتەسىن قويۋدى ءجون كوردى:
– باۋىرلارىم-اۋ, بۇل كەشەنگە شاعىن دا بولسا, ءبىر مۇراجاي قوسساق دەگەن ءوتىنىش گۇلنار اپايدىڭ اۋزىمەن ايتىلىپ ەدى! قالاي قارايسىزدار؟
– دۇرىس قارايمىز! – دەدى ءبارى ءبىراۋىزدان قوپارىلا قوستاپ, باستىق ۇسىنىسىنا ءماز بولعان كۇيى. كۇلكىلەرىمەن دە دەمەپ, بولمە ءىشىن كۇمبىرلەتىپ جىبەردى. مۇنداي ورتاق شەشىمگە شاتتانا ءبىلۋدى وسى جاس باستىقتىڭ ءوزى قالىپتاستىرعانىن ءبارى ىشتەي سەزىپ, وعان مەيىرلەنە قاراپ, العىستارىن جاۋدىرعانداي ەدى.
ال باتىربەك بولسا, ىشكى ويىنىڭ يىرىمىنە كەيبىر كەلەڭسىزدىكەردى ىركىپ قالىپ, ء«تۇبى, وسى جاعى قالاي بولار ەكەن؟» دەگەندەي كۇدىكپەن وي ارپالىسىنا اربالعانداي ەدى. مىنا بيدايىق مىرجاقىپتىڭ اتا-جۇرتى قىزبەلدەن بولىنگەن شاعىن ەلدى مەكەن عوي. نارىق زامانىندا كەيىنگى تاعدىرى نەشىك بولماق؟ اۋمالى-توكپەلى ەكەنىن ىشكى تۇيسىگى اڭعارتىپ, الاڭدايتىنى سودان. وسىنداي ءارى-ءسارى سەبەپپەن اۋداندىق, ءتىپتى وبلىستىق باسشىلىققا مىرجاقىپ مۇردەسىن اشتىق زوبالاڭدارىندا دا سارىقوپانى مەكەندەپ, بالىعىمەن قورەك جالعاپ, قالا جاعالاپ ماڭىپ كەتپەي تۇتاستىعىن ساقتاپ قالعان ءوزىنىڭ كىندىك قانى تامعان قىزبەل اۋىلىنا نەمەسە قارت تورعايدىڭ مۇراجايلار كەشەنى ماڭىنداعى كۇرەسكەرلەر قورىمىنا تابىستاۋدى قۇلاقتارىنا سالۋداي-اق سالعان. ءبارى سىرت اينالدى. ءوزىنىڭ اتىنداعى كەڭشاردى قولايلى كوردى. ءتىپتى ءبىر كۇپىنگەن شەنەۋنىكتىڭ ءوزىن وڭاشالاپ الىپ, «اۋىل ورتاسىنا مولا سالىپ جاتىرسىڭ, كەيىن باسقا قوسىمشا بىردەڭەلەرىن قوپسىتىپ, جالپاق قورىمعا اينالدىرىپ جۇرمەڭدەر!» دەپ ءۇزىلدى-كەسىلدى دوق كورسەتكەنىن باتىربەك قالاي ۇمىتسىن. جاسىراتىنى جوق, گۇلنار اپايدىڭ كۇمبەز بەن مۇراجاي كوتەرۋ ۇسىنىسى مەن الگىندەي بيلىك تاراپىنان كورسەتىلگەن قۇقاي الما-كەزەك ميىن شاعىپ, بىرازعا دەيىن ناقتى شەشىم جاساي الماي جۇرگەنىن سىرتقا جايماي, ىشتەي تۇنشىققان سىڭايى بار ەدى. سول كەدەرگىنىڭ بۇگىن قيۋى قاشىپ, جاسقانشاقتىقتان جاسامپازدىققا ۇلاسقان ءساتتى كۇنى تۋعان-تىن...
ءيا, ناتيجەسى دە الابوتەن ايبىندى ءارى ايدىندى بولدى. باتىربەكتىڭ ءوزى قاداعالاپ اۋىل شەبەرى سەيداعالي جۇماباەۆقا سالدىرتقان قوس كەشەن انادايدان كوز تارتىپ, مۇڭ مەن مۇرات ۇندەستىگىنە ساي سابىرلى قالپىن الماتىدان گۇلنار اپاي باستاعان قادىرلى قوناقتار كەلىپ, اكە رۋحىنا ءتاۋ ەتكەندە دە جۇرەكتەردەن سۋىرىلعان مەيرىمدىلىك اۋەنى مەن شاپاعات ساۋلەسىنە مالىپ-مالىپ العانداي جارقىراپ تۇرعان. ءتىپتى توكيودان ادەيى جەتكەن جاپون عالىمى توموحيكو ۋياما ءوزىنىڭ كانديداتتىق جۇمىسىن مىرجاقىپتىڭ «ويان, قازاق!» پاسسيونارلىق ەڭبەگىنەن قورعاعانىن ايتىپ, قازاقشا سايراپ, ولەڭدەرىن جاتقا سوققاندا بيدايىق توبەسى كوككە بىرەر ەلى جەتپەي جەلپىنگەن.
مىرجاقىپتىڭ تۋعانىنا 110 جىل تولۋىنا وراي سايكەستەندىرىپ وتكىزىلگەن بۇل مەرەيتويلىق ءىس-شارا قازاق ەلى ايتا جۇرەرلىكتەي تاعىلىمدى ءھام پاراساتتى بولدى. جاس باسشى باتىربەك احمەتوۆتىڭ ابىرويى اسپاندادى. الامان بايگە بولىپ جاتقاندا ونىڭ قاسىندا بايەك تاپپاي كۇيگەلەكتەنىپ وتىرعان گۇلنار اپايعا باتىربەك:
– سوناۋ قۇلا بايتال الدىنى بەرمەي كەلە جاتىر, اپا! – دەپ قۇلاعىنا تونە ايقايلاڭقىراپ داۋىستاعاندا, اپاسىنىڭ كوز شاراسى جاسقا مولتىلدەپ ايتقانى بار: –ە-ە, باۋىرىم-اي! سول ءوزى اكەمنىڭ ۇستالار الدىنداعى وسيەتىمەن باياعى قىزىلوردادان قىزبەلگە جەتكىزىلگەن الاكوز اتىنىڭ تۇقىمى بولماسا نە ەتتى؟ بايگە الدىندا بايەكە اعام سولاي ايتىپ ءجۇردى عوي!
باتىربەك ء«يا, سونداي دا دالەلدى ءسوز بار ەل اۋزىندا» دەگەنشە بولعان جوق, الگى قۇلا بايتال مارە سىزىعىنان سوزىلا كەرىلىپ, قۇيىنداتا ءوتىپ ەدى.
– اپا-ا-ا! الاكوزدىڭ تۇقىمى ءبىرىنشى كەلدى! – دەپ اپاسىنىڭ جاۋرىنىنان ءتۇيىپ قالا جازداپ ورىنان ۇشىپ تۇرعان باتىربەكتى كەيۋانا كەمسەڭدەگەن كۇيى قۇشاعىنا قىسا بەردى...
دۇركىرەپ وتكەن مىرجاقىپ تويىنان كەيىنگى كەزەڭ باتىربەكتىڭ اياق-قولى جەرگە تيمەگەندەي شاپشاڭدىقپەن قىزمەت بابىنداعى وسۋىنە ۇلاستى. ورگە تارتقان بىلايعى باسپالداقتاردى ەسكەرمەگەندە, التىنسارين, جانكەلدين اۋداندارىنىڭ اكىمى, قوستاناي وبلىستىق اكىمدىگىنىڭ باسقارما باستىعى قىزمەتتەرىن ابىرويمەن اتقاردى. قاي ءوڭىردى باسقارسا دا ادامگەرشىلىگى مەن ازاماتتىعىنان جۇلگەلەنگەن بولمىس-بىتىمىنە ساي حالىق جاعدايىن ويلاستىردى, ءار جۇرەككە كەلەشەكتىڭ مازداق وتىن جاعا ءبىلدى, ءۇمىتىن اسپەتتەي ۇكىلەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋداعى بەرەكەلى ىزدەنىستەرىندە باتىل شەشىمدەرگە سۇيەندى. ەگىنشىلىكتى اگروتەحنيكانىڭ سوڭعى ۇلگىلەرىمەن ۇستەمەلەپ, مال قۇتايتۋدا اتا كاسىپتىڭ سىرلارىن جاڭعىرتا ءسىڭىردى. قانداي جاڭاشىلدىققا دا باستاپقىدا ۇركە قارايتىندار تابىلادى, سولاردىڭ كوزىن تۇپكى ناتيجەگە ەرتە باستان جەتكىزۋ ءۇشىن باتىل قادامدارعا وجەتتىكپەن بارۋىنا تۋرا كەلدى. «مۇنىسى نەسى؟» دەپ شوشىنا قىپىلىقتاعاندار كەيىن باتىربەكتىڭ «كوز قورقاق, قول باتىرلىعىنىڭ» ناتيجەسىنە رازى بولىپ, وزدەرى دە سونداي كەسەك مىنەزدى بولۋعا تالپىنىپ باعاتىن ادەتكە بەيىمدەلدى. مۇندايدا ءىس تىپتەن بەرەكەلى بولا تۇسەدى ەكەن.
بۇگىندە جەتپىس جاستىڭ بەلەسىنە كوتەرىلگەن باتىربەك مىقانسالىق ۇلى «ارداگەرلەر ۇيىمى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى قوستاناي وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى رەتىندە ۇلكەن ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىمەن تانىلۋدا. بۇل لاۋازىمنىڭ دا وزىندىك تىلسىمى, قۇپيالى تۇستارى جەتكىلىكتى ەكەن. اركىمنىڭ باقىتتى قارتتىعىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن الدىمەن جۇرەك مەيىرىمىنە شومىلدىرۋ قاجەت ءتارىزدى. قاستەرلى اقىلمەن, ىستىق جۇرەكپەن, بۇلقىنعان قايراتپەن ارداگەرلەردى ماپەلەي ءبىلۋ, ەندىگى ءومىرىنىڭ مانىنە اينالعان. جاسى ەڭكەيگەندەردىڭ ءتالىم-تاربيەسىن بويىنا سىڭىرە ءجۇرىپ, ءوزىنىڭ دە ەسەيۋ كەزەڭدەرىن تولايىم ەتىپ, كەيىنگى بۋىنعا دارىتۋدىڭ امال-تاسىلدەرىن قاپىسىز قاراستىرادى. عاسىر جاساعان مارقۇم شاڭگەرەي جانىبەكوۆتىڭ الماتىداعى ۇيىنە بارىپ, اڭگىمەلەسكەنى ءوزىنىڭ عانا ەمەس, بۇكىل ارداگەرلەردىڭ ءومىر داستانىنا اينالعانداي بولدى. ال ەلىمىز سۋ شارۋاشىلىعىنىڭ اتاسى ىسپەتتى كونەكوز قاريا, ءبىلىم-تاجىريبەسى داريا ناريمان قىپشاقباەۆتىڭ اقىل-كەڭەستەرىن تىڭداۋعا ءالى كۇنگە قۇمارتىپ تۇرادى. سولاردان ىلگەنىن, بىلگەنىن كۇندەلىكتى ىستەرىمەن اجارلايدى. مۇنداي سان-سالالى تاعىلىمدى ىسىنە وتكەن جولى وبلىسقا ارنايى كەلىپ فيليال جۇمىسىمەن تانىسقان «ارداگەرلەر ۇيىمى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگى ورتالىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى باقىتقوجا ىزمۇحامبەتوۆ رازىلىق تانىتقان ەدى.
باتىربەك ءوزىنىڭ بيدايىعىنا ءجيى ات باسىن بۇرىپ تۇرادى. بىلتىرعى سۋ تاسقىنى كەزىندە ارالدا قالعان قىزبەلگە وبلىستىق توتەنشە شتابتىڭ قۇرامىندا كومەك قولىن سوزۋ ماقساتىمەن الدەنەشە رەت بارعانىندا دا بيدايىق جاعدايىن نازاردان تىس قالدىرماعان. مىرجاقىپ اۋىلى باياعى ءوزى قاۋىپ ەتكەندەي, ون شاقتى وتباسىمەن, باستاۋىش مەكتەبىمەن قالت-قۇلت كۇنىن كەشۋدە. مىرجاقىپ مازارى مەن مۇراجايىنا ماديار اۋلەتىنىڭ ۇرپاعى ناعاشىباي ارال ۇلى شىرىلداپ شىراقشى بوپ ءجۇر.
ەستى ءسوز ەستەن كەتەر مە؟ گۇلنار مىرجاقىپقىزىنىڭ ايتقانى بار ەدى. الپامسا دەنەلى, بويى سىرىقتاي, كوركەم جىگىتتى العاش كورىپ جەتە تانىسقاندا «ە, ءوزىڭ تۋعان ناعاشىڭ سۇلتانبەكتەن اينىماي قالىپسىڭ عوي», دەپ الىپ باتىربەككە ءبىراز ەستەلىكتىڭ باسىن قايىرعان-تىن. سۇلتانبەك ابەۋوۆ جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆتىڭ ء«مولدىر ماحاببات» رومانىنىڭ باستى كەيىپكەرى بۇركىتتىڭ ءپروتوتيپى بولاتىن. ال ابەۋدىڭ ءبىر قىزى ءبوپىش – باتىربەكتىڭ اكەسى مىقانسالىقتىڭ اناسى. ءبوپىش اپامىز حاميتبەك وتاعاسىسىمەن جاراسىمدى ءومىر ءسۇردى. ەل اعاسى اتانعان, ءازىل-قالجىڭنىڭ ۇستاسى, ءىرى دەنەلى حاميتبەك اۋمالى-توكپەلى سول زاماننىڭ ەرەن كۇرەسكەرى رەتىندە ءبىر جولى مىرجاقىپتىڭ دا قولىنا ءتۇسىپ قالىپ, امان قالعانىن اسىرەلەپ ايتىپ وتىراتىن بولسا كەرەك. وسىنداي دەرەكتەردى باتىربەك اۋزىنان ەستىگەن گۇلنار اپاي تاڭ-تاماشا قالىپ: «سەن ءوزى تەكتى تۇقىمنان جارالعان اسىل ازامات ەكەنسىڭ-اۋ! باسە, قالپىڭ وزگەشە, ءسوز ساپتاۋىڭ سارا, اقىلىڭ دارا بالا ەكەنىڭدى سەزىپ, قايران قالىپ ءجۇرۋشى ەدىم. قىزىلورداعا وقۋعا كەلىپ, اكەمنىڭ قولىندا تۇرعان سۇتانبەگىمنىڭ تۋعان جيەنى بولدىڭ عوي! اينالايىن-اي, بەتتى اكەلشى, بەرى!» دەپ مەيىرلەنە ءسۇيىپتى ونى.
سول جولى گۇلنار اپاي باتىربەككە ەشكىمگە ءتىس جارىپ ايتا بەرمەيتىن جان سىرىمەن بولىسسە كەرەك. «قۇلاعىڭدى تاقاشى بەرى», دەپ ونى وزىنە يكەمدەي ءتۇسىپ: «مەن ورىنبوردا تۋدىم, سولاي ايتىپ جۇرەمىن, بىراق مەتىركەمدى اكەم تورعايدان العىزىپتى. وندا تۋعان جەرىم وسى ساعا اۋىلى دەپ كورسەتىلگەن. ەلىن ۇمىتىپ كەتپەسىن دەگەن ساقتىعى عوي, قايران اكەمنىڭ!»
بيدايىقتان قىزبەلگە كەلە جاتقان باتىربەكتىڭ جانارى سونادايدان ساعىمدانعان تاۋ سىلەمدەرىنە ءسۇرىنىپ, كوڭىل ماسايتقان سانسىز سۇلۋلىققا ودان بەتەر قۇمارلانا تۇسەدى. وسىنداي ءسان-سالتاناتتى كورىنىسكە ەلتىگەندە ونىڭ ەسىنە ء«مولدىر ماحاببات» (س.مۇقانوۆ) رومانىنداعى ناعاشىسى سۇلتانبەكتىڭ (كەيىپكەر بۇركىتتىڭ): «...كەيبىر سۇيريگەن شوقىلار تۇرادى. سولاردىڭ ىشىندە ەڭ ءىرىسى – ءبىزدىڭ اۋىلدار جايلايتىن «قىزبەل» بەلەسى. بۇل ات بۇل بەلەسكە جايدان-جاي بەرىلمەگەن: جازىق دالادا ساعىمدى كۇندەرى الىستان مۇنارتقان ونىڭ ءتۇرى, شالقاسىنان كوسىلە جاتقان قىزدىڭ دەنەسىنە ۇقسايدى!.. وسى «دەنەنىڭ» كەۋدە تۇسىنا قاتارلانا وسكەن ەكى تاس دىڭگەكتى, تۇرعىن ەل «قىزەمشەك» دەسەدى...» دەپ تۋعان جەر كەلبەتىنە تەبىرەنەتىن ىستىق سوزدەرى ورالادى دا «بەۋ, كىمنىڭ جۇرەگىن جىبىتپەگەن تۋعان جەرىم, قىزبەلىم!» دەپ استىنداعى بوز ايعىرىن تەبىنە تۇسەدى...
سول ساتتە باتىربەكتىڭ قوس جانارى شىراداي جانادى...
قايسار ءالىم,
جازۋشى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
قوستاناي
