ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋ كەرەك پە؟

بۇعان دەيىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە ۋاقىت بەلدەۋىنىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى ەكىنشى اۋىسىمداعى ساباقتىڭ ۇزاقتىعى 40 مينۋتقا قىسقارتىلاتىنى جونىندە حابارلاما تاراعان. اتا-انالاردىڭ كوبى بۇل شەشىمدى قۇپتاعان. الايدا استانا قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسى اق­پاراتتى رەسمي تۇردە راستاماي, ساباق ۇزاقتىعىن قىسقارتۋ ماسەلەسىنىڭ كۇن تارتىبىندە تۇرماعانىن مالىمدەدى. «اس­تانا قالاسىنىڭ ءبىلىم باسقارماسى قىسقى ۋاقىتتا ساباق ۇزاقتىعىن قىسقارتۋ تۋرالى بۇيرىق شىعارمادى. سول سەبەپتى ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋ ماسەلەسى قاراس­تىرىلىپ جاتقان جوق», دەپ جازىلعان رەسمي جاۋاپتا.

ايتا كەتەيىك, بيىل 1 ناۋرىزدا ەلىمىزدە ۋاقىت بەلدەۋى وزگەرتىلىپ, ەل اۋماعىندا ءبىر عانا ۋاقىت بەلدەۋى ەنگىزىلدى. بۇرىنعى ەكى ۋاقىت بەلدەۋىن جويۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعاننان كەيىن, كوپتەگەن تۇرعىن جاڭا ۋاقىت تارتىبىنە ۇيرەنۋ قيىن ەكەنىن ايتىپ شاعىمدانىپ جاتىر. اتا-انالار بۇل وزگەرىستىڭ كۇن تارتىبىنە اسەر ەتىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

مالىمدەمەدەن كەيىن ساباقتى 40 مي­نۋتتان وقىتۋعا نيەتتى مەكتەپتەر شە­شىمدەرىن وزگەرتىپ, 45 مينۋت كۇيىندە قالدىرعان. بىراق اتا-انالار ەكىنشى اۋى­سىمدا وقيتىن وقۋشىلاردىڭ ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋدى نەمەسە ساباق باستالاتىن ۋاقىتتى وزگەرتۋدى تالاپ ەتىپ وتىر.

ءاليا ورازىمبەتوۆا ەسىمدى اتا-انا بۇل شەشىمگە كوڭىلى تولمايتىنىن جەتكىزدى. «بالالار جارتى ساعاتقا بولسىن ەرتە كەلەدى دەپ قۋانعانىمىز سول ەدى, ەندىگى بۇل شەشىمدى جوققا شىعارىپ ۇلگەرىپتى. ساباق 40 مينۋتتان بولعانىن قالايمىز. 5 مينۋتتا تۇرعان ەشتەڭە جوق», دەپ پىكىر ءبىلدىردى. ال اراي ەرگەشوۆا ەسىمدى اتا-انا ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋ مۇمكىن بولماسا, ەكىنشى اۋىسىمداعى ساباقتى ەرتەرەك باستاۋدى ۇسىنىپ وتىر. «ەگەر ەكىنشى اۋىسىمداعى ساباقتاردى ساعات 13:00-گە اۋىستىرسا, بالالار تىم كەشكە قالماي, ۇيگە ەرتەرەك كەلەر ەدى. كۇندە 5-6, كەيدە ءتىپتى, 7 ساباق بولادى. 14:00-دە باستالعان ساباق كەشكى 19:00-20:00-دە ءبىر-اق اياقتالادى. مەكتەپتەن ۇيگە كەلگەنشە كەشكى 21:00 بولادى. جۇمىستا بولعاندىقتان الىپ كەتە المايمىز. ال ولار وزدەرى ۇيگە جەتكەنشە ۋايىمدايمىز. شارشاپ كەلگەندىكتەن ءۇي تاپسىرماسىن ورىنداپ ۇلگەرمەيدى. مۇنداي كۇن ءتارتىبى بالاعا كەرى اسەرىن تيگىزەدى», دەيدى ول.

الايدا وقۋ-اعارتۋ ءمينيسترى عاني بەيسەمباەۆ ەكى اۋىسىمدى مەكتەپتەر ساباق ۋاقىتىن قىسقارتا المايدى دەپ مالىمدەگەن.

«ەكى اۋىسىمدا وقيتىن مەكتەپتەردە ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋعا بولمايدى. قاتتى قاجەتتىلىك بولسا عانا ساباقتى قىسقارتۋعا بولادى. بىراق قىسقارتىلعان ساباقتىڭ 5 مينۋتى كانيكۋلدا نەمەسە جازعى ۋاقىتتا وتەلۋى كەرەك. سەبەبى قاۋىپسىزدىكپەن قاتار, ءبىلىم ساپاسى دا ساقتالۋى شارت», دەيدى ع.بەيسەمباەۆ.

رەسمي مالىمدەمەگە قاراماستان ەلورداداعى كەيبىر مەكتەپتەردە ساباق 40 مينۋتتان بولىپ جاتقان كورىنەدى. بۇعان قاتىستى مەكتەپ اكىمشىلىگى ناقتى جاۋاپ بەرمەدى. الايدا مۇعالىمدەردىڭ ايتۋىن­شا, بۇل اتا-انالاردىڭ شاعىمىنان كەيىن قابىلدانعان شەشىم. الماتى قالاسىنداعى №101 مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ اناسى ۆيكتوريا پيرۋاتينسكايانىڭ ايتۋىنشا, مەكتەپتە ەكىنشى توقساننان باس­تاپ ساباق 40 مينۋتتان ءوتىپ ءجۇر ەكەن. ال استانا قالاسىنداعى №18 مەكتەپ پەن №87 مەكتەپ وقۋ جىلىنىڭ باسىنان بەرى وسى جۇيەدە. «بىزدە ساباق ۋاقىتىن ەكىنشى توقساننان باستاپ قىسقارتقان. بارلىق قوڭىراۋ 5 مينۋتتان. تەك ءبىر قوڭىراۋ 10 مينۋت. بۇل ۋاقىتتىڭ ىشىندە بالالار تاماقتانىپ تا ۇلگەرمەيدى. وتە ىڭعايسىز. مەنىڭ ويىمشا ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋعا بولمايدى. ودان دا ۋاقىتقا قاتىستى ماسەلەنى پىسىقتاعان ءجون» دەيدى ول.

ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەردە جاعداي ءتىپتى قيىن. ءۇشىنشى اۋىسىم ساعات 15:00 دە باستالىپ, ابدەن كەش اياقتالادى. ءارى ەكىنشى, ءۇشىنشى اۋىسىمدا وقيتىن وقۋشىلار تومەنگى سىنىپتار. الايدا عاني بەيسەمباەۆ بۇنداي مەكتەپتەرگە ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋعا رۇقسات بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.

ء«ۇش اۋىسىمدىق مەكتەپتە ساباق ۋاقى­تىن قىسقارتۋعا رۇقسات. ماسە­لەن, پاۆلودارداعى 7 مەكتەپتە 40 مي­نۋت­تىق ساباق وتكىزۋگە رۇقسات بەرىلەدى. بىراق ارتىنان قىسقارتىلعان ۋاقىتتىڭ وتەلۋى شارت. ەستەرىڭىزدە بولسا, پاندەميا كەزىندە سولاي ىستەدىك. ءبىر جىل 40 مينۋتتان وقىدىق. سول كەزدە 5 مينۋت «ۇرلاندى». 5 مينۋتتا بەرىلەتىن ءبىلىم قايدا كەتتى, ونىڭ ءبارىن قايتادان قالپىنا كەلتىرۋ كەرەك دەگەننەن كەيىن جازدىق مەكتەپتەردى ۇيىمداستىردىق», دەيدى مينيستر.

دەگەنمەن ۋاقىتتى قىسقارتقاننىڭ وزىندە مەكتەپتەگى ورىن جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسى كەسە كولدەنەڭ شىعادى. استانا قالاسىنداعى №72 مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ اناسى بەكسۇلۋ ەراليەۆانىڭ ايتۋىنشا, ءۇش اۋىسىمدا وقۋ وتە قيىن. ء«ار سىنىپتا 44 بالادان وتىر. قوڭىراۋ ۋاقىتىن­دا بالالاردىڭ تاماق ءىشۋ تۇگىلى, مەكتەپ ىشىندە ءجۇرۋى وتە قيىن. ال ساباقتى قىسقارتاتىن بولسا, تولىپ وتىرعان بالاعا ۋاقىت قايدان جەتەدى», دەيدى ول. ەلورداداعى №71 مەك­تەپتە دە جاعداي ءدال وسىنداي. بالا سانى وتە كوپ. «سىنىپتا 35-40 بالادان وتىر. وقۋشىلار كىتاپ, داپتەرىن اشىپ بولعانشا, قوڭىراۋ سوعادى. مۇندايدا ءبىلىم ساپاسى تۋرالى ايتۋ دا ارتىق», دەيدى №71 مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ اكەسى ماقسات سەيىت.

ەلىمىزدە قازىرگى تاڭدا 140-تان استام ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپ بار. ال استانانىڭ وزىندە وسىنداي 8 مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى. وقۋشىلار سانى جىل سايىن ارتىپ جاتقاندىقتان, بۇل ماسەلە وزەكتى كۇيىندە قالىپ وتىر. بۇل, ارينە, بولەك اڭگىمە.

قىس مەزگىلىندە بالالاردىڭ وقۋ ۋاقىتى مەن كۇن ءتارتىبى تۋرالى ماسەلە اتا-انالاردىڭ باستى ۋايىمىنا اينالدى. سوندىقتان ولار ساباق ۋاقىتىن قىسقارتۋ نەمەسە اۋىسىم ۋاقىتىن وزگەرتۋ تۋرالى شەشىمدى قابىلداۋ دا ءبىلىم سالاسىنداعى جاۋاپتى ورگاندار اتا-انالاردىڭ پىكى­رىن ەسكەرۋى قاجەت. سونىمەن قاتار ۋاقىت بەلدەۋىنە قاتىستى حالىقتىڭ نارازىلىعى مەن ۇسىنىستارى دا ءتيىستى دەڭگەيدە قاراستىرىلۋى كەرەك دەپ وتىر.