فوتو: ن.بايبۋلين
سەنات سپيكەرى بىلتىر بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ سەسسياسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن پورتۋگاليا پرەزيدەنتى مارسەلو رەبەلو دە سوۋزانىڭ كەزدەسكەنىن تىلگە تيەك ەتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ اتاپ وتكەندەي, بۇل كەزدەسۋ ەكى ەلدىڭ دە ساياسي جانە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن بىلدىرەدى. سونىمەن بىرگە ول پارلامەنتارالىق وداق جانە ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى سياقتى حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار اياسىندا دا جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
«پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىق قازاقستان مەن پورتۋگاليا اراسىنداعى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستىڭ اجىراماس ءبىر بولشەگى. سوندىقتان دوستىق توپتارىنا مۇشە دەپۋتاتتاردىڭ ءوزارا ساپارلارىن ۇيىمداستىرۋ جانە سەنات پەن اسسامبلەيانىڭ سالالىق كوميتەتتەرى اراسىندا بايلانىس ورناتۋ ايرىقشا مانگە يە. مۇنداي قادام پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسادى. وسى ورايدا ءبىز پورتۋگاليانىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىندەگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋدى قۇقىقتىق تۇرعىدان قولداۋ جانە پارلامەنتتىك باقىلاۋدى قامتاماسىز ەتۋ باعىتتارىنداعى تاجىريبەسىنە قىزىعۋشىلىق تانىتامىز. سونداي-اق پورتۋگاليالىق ارىپتەستەرىمىزبەن پارلامەنتارالىق وداق جانە ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسى سياقتى حالىقارالىق پارلامەنتتىك ۇيىمدار اياسىندا ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا مۇددەلىمىز. بۇگىنگى كەزدەسۋ قازاقستان پارلامەنتى مەن پورتۋگاليا اسسامبلەياسى اراسىنداعى بايلانىستاردى ودان ءارى دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەدى دەپ سەنەمىن», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قازاقستاندا ساياسي جانە الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق سالالاردا جۇرگىزىلىپ جاتقان كەشەندى وزگەرىستەرگە توقتالدى. ناقتى ايتقاندا, ەل كونستيتۋتسياسىنا تۇزەتۋلەر ەنگىزۋ جونىندەگى رەفەرەندۋمنىڭ قورىتىندىلارى, پارلامەنت جانە ءماسليحاتتار سايلاۋىنىڭ ناتيجەلەرى تۋرالى ءسوز بولدى.
«بىلتىر پارلامەنت جانە قازاقستاننىڭ جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندارىنىڭ سايلاۋى ءوتتى. ناتيجەسىندە نەگىزگى مەملەكەتتىك ينستيتۋتتار, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە وڭىرلەردىڭ مۇددەلەرىن قورعايتىن پارلامەنت سەناتى كەشەندى تۇردە جاڭعىردى. مەملەكەت باسشىسى حالىققا جولداۋىندا جاڭا ەكونوميكالىق ۇلگىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن بەلگىلەپ بەردى. سول ارقىلى وڭدەۋ ونەركاسىبى, ماشينا جاساۋ, مۇناي حيمياسى, كولىك جانە لوگيستيكا, تۋريزم, اۋىل شارۋاشىلىعى سياقتى سەكتورلارعا باسىمدىق بەرە وتىرىپ, ۇلتتىق ەكونوميكانى ودان ءارى ارتاراپتاندىرۋعا ارنالعان ناقتى مىندەتتەر جۇكتەدى. وسىعان بايلانىستى الداعى ۋاقىتتا اتالعان سالالارعا شەتەلدىك ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇددەلىمىز. سوندىقتان ءبىز ينۆەستورلاردىڭ جۇمىسى ءۇشىن ءتيىستى زاڭنامالىق احۋال قالىپتاستىرۋدى كوزدەپ وتىرمىز», دەدى م.اشىمباەۆ.
سەناتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ ءمالىم ەتۋىنشە كەزدەسۋدە ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى دە تالقىلاندى. بۇل رەتتە «جاسىل» ەكونوميكا, ينفراقۇرىلىم, كولىك جانە لوگيستيكا, اۋىل شارۋاشىلىعى, عىلىمي-تەحنولوگيالىق قىزمەت سياقتى سالالاردا بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋ جونىندە ۇسىنىستار ايتىلدى. سونداي-اق تاراپتار ءبىلىم بەرۋ, تۋريزم جانە تسيفرلاندىرۋ باعىتتارىنداعى سەرىكتەستىكتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە قاتىستى پىكىر الماستى.
«پورتۋگاليا جاسىل ەنەرگەتيكا بويىنشا ەۋروپا ەلدەرى اراسىندا كوشباسشى ەكەنى بەلگىلى. ءبىز سىزدەردىڭ جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىنە قاتىستى تاجىريبەلەرىڭىزگە ەرەكشە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرمىز. قازاقستان مەتان جونىندەگى جاھاندىق كەلىسىمگە قوسىلدى. سونداي-اق 2060 جىلعا قاراي كومىرتەگى بەيتاراپتىعىنا قول جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىر. پورتۋگاليا بۇل مەجەگە 2045 جىلعا قاراي جەتۋدى ماقسات تۇتىپ وتىرعانىن بىلەمىز. بىزدەر ءۇشىن وسى سالاداعى زاڭنامالىق تاجىريبەلەرىڭىزدىڭ ماڭىزى زور. الداعى ۋاقىتتا ەكى ەل دە باسىمدىق بەرىپ وتىرعان اتالعان باعىتتا ناتيجەلى ىنتىماقتاستىق ورناتامىز دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
ءوز كەزەگىندە جوزە پەدرو اگيار-برانكۋ پورتۋگاليا پارلامەنتى كوپجاقتى قاتىناستاردى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن ايتتى جانە قازاقستاندا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياسي وزگەرىستەردىڭ تيىمدىلىگىنە نازار اۋداردى.
ايتا كەتەيىك, سەنات سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆ باستاعان قازاقستان دەلەگاتسياسى پورتۋگاليا رەسپۋبليكاسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا 25-27 قاراشا كۇندەرى كاشكايش قالاسىندا وتەتىن بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جاھاندىق فورۋمىنا قاتىسادى. سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ بۇۇ باس حاتشىسى انتونيو گۋتەرريشپەن جانە بۇۇ وركەنيەتتەر اليانسىنىڭ جوعارى وكىلى ميگەل انحەل موراتينوسپەن كەزدەسۋى جوسپارلانعان.
